Kurt Vonnegut - Armageddon achteraf

Wat? Bombardementen en tijdreizen.

Wie? Kurt Vonnegut (1922 - 2007) was een Amerikaanse auteur en heeft een aantal bestsellers geschreven, waaronder Slaughterhouse Five over het bombardement op Dresden.

Genre: verhalen

Sterren: ****

Het slechte nieuws is dat de marsmannetjes in Manhattan zijn geland en zich hebben ingecheckt in het Waldorf-Astoria. Het goede nieuws is dat ze uitsluitend daklozen eten van elke willekeurige huidskleur en benzine pissen.

Recensie: Tenzij de erfgenamen bij het opruimen van de zolder alsnog iets van onder een doos verkleedkleren tevoorschijn toveren, is Armageddon achteraf het allerlaatste werk dat we van Kurt Vonnegut te lezen krijgen. De man die zichzelf de klassiekerlijstjes in schreef met Slachthuis Vijf overleed in 2007 op vijfentachtigjarige leeftijd.

Armageddon achteraf is een bundel van 13 stukjes, telkens vergezeld van een van Vonneguts eigen illustraties. Er staat een brief in van soldaat Vonnegut naar huis, gedateerd 29 mei 1945, waarin hij schrijft over zijn belevenissen na het Amerikaanse bombardement op Dresden. Het is het thema van Slachthuis Vijf, en ook in deze bundel komt het meermaals terug. Het lijkt zijn wereldbeeld tot het einde te hebben getekend. Vonnegut schrijft er echter over met veel humor, die soms wel wrang smaakt. Enkele verhalen neigen ook naar het absurde, zoals een tijdreis naar de Eerste Wereldoorlog in Dag uit Duizenden, of het verdrijven van de duivel in het titelverhaal. Maar altijd komt er wel iets van ontevredenheid over de maatschappij bovendrijven, zij het die van nu of die van zestig jaar geleden.

Dit zijn de woorden van de meester zelf. Where do I get my ideas from? You might as well have asked that of Beethoven. He was goofing around in Germany like everybody else, and all of a sudden this stuff came gushing out of him. It was music. I was goofing around like everybody else in Indiana, and all of a sudden stuff came gushing out. It was disgust with civilization. Mooie bundel, mooi afscheid.

Meer van Kurt Vonnegut: Slachthuis vijf - Man zonder land
Links: officiële website - wikipedia - uitgeverij Meulenhoff

Armageddon achteraf van Kurt Vonnegut werd uitgegeven door J.M. Meulenhoff in het voorjaar van 2009, vertaald uit het Amerikaans door Bart Kraamer en Aukelien Weverling.
224 pagina's, isbn 9789029082464

Stieg Larsson - De vrouw die met vuur speelde

Wat? De moord op twee journalisten en een advocaat.

Wie? Stieg Larsson (Zweden, 1954 - 2004), hoofdredacteur van beroep, overleed nog voor zijn eerste boek gepubliceerd werd. De Millennium-trilogie werd niettemin een groot succes.

Genre: misdaadroman

Sterren: ***

Hoe meer hij over Lisbeth Salander las, hoe meer hij ervan overtuigd raakte dat ze een pathologisch geval was. Hij huiverde bij de gedachte dat ze hem met handboeien had vastgeketend in zijn eigen bed. Hij was helemaal overgeleverd aan haar goeddunken en Bjurman twijfelde er niet aan dat ze haar dreiging om hem te doden ten uitvoer zou brengen als hij haar zou provoceren.

Recensie: Stieg Larsson is een naam die intussen genoegzaam bekend is, en Millenniumtrilogie is het woord dat er voor altijd aan verbonden zal blijven. De reeks rond journalist Mikael Blomkvist en zijn sociaal en psychisch beschadigde opponente/medestander Lisbeth Salander begon ijzersterk met Mannen die vrouwen haten, een van die boeken die lezers met slaapogen naar het werk laat trekken. De vrouw die met vuur speelde is even vernuftig van verhaal, maar komt iets trager op gang na een lange inleiding waarin Salander op wereldreis is en zich heeft laten ombouwen in een anonieme schoonheidskliniek. Pas een stuk verder in het boek duikt haar naam op in het onderzoek naar de moord op een collega-journalist van Blomkvist en diens vrouw. Stieg Larsson was zonder twijfel een zeer vakkundig romancier, maar deze keer mocht het een tikkeltje minder uitvoerig.

Meer van Stieg Larsson: Mannen die vrouwen haten
Links: Larssons homesite - wikipedia - dossier van Ine Jacet - recensies van Cutting Edge, misdaadromans.nl, nu.nl, FOK.nl, crimezone.nl, Blue Owl Books

De vrouw die met vuur speelde van Stieg Larsson - oorspronkelijke titel Flickan som lekte med elden - verscheen bij uitgeverij Signatuur in 2007, vertaald uit het Zweeds door Tineke Jorissen-Wedzinga.
568 bladzijden, isbn 9789056721770

Bavo Dhooge - Stiletto libretto

Wat? Veel gedoe om een boek.

Wie? Bavo Dhooge (1973) is een scriptschrijver, copywriter en auteur uit Gent.

Genre: misdaadroman

Sterren: ****

Sukkels sterven net iets sneller. Proficiat, jij bent de snelste.

Recensie: Gentenaar Bavo Dhooge raakt stilaan zelf de tel kwijt van het aantal boeken dat hij schreef sinds zijn debuut in 2002, maar een doorbraak naar het grote publiek zat er nog niet echt in. Misschien komt daar verandering in met Stiletto libretto, zijn eerste volwassenenthriller bij uitgeverij Manteau.

Jimmy Hendricks (let op de -cks) brengt zijn laatste nacht in de gevangenis door wanneer zijn celgenoot Wally onder handen wordt genomen door een stelletje boeven. Ze vinden niet wat ze zoeken, maar Jimmy even later wel: een usb-stick met daarop een boekmanuscript. Hij besluit het te publiceren onder een pseudoniem. Dat had hij beter niet gedaan, want het boek blijkt over een gangsterbaas te gaan, die niet opgezet is met de extra aandacht. Zeker niet wanneer het boek uitgroeit tot een bestseller.

Dhooge wisselde met Stand-In (vorig jaar 5 sterren in de VN Detective- en Thrillergids) Vlaanderen in voor Californië, en hij blijft er nog even hangen. Het volk dat in Stiletto libretto rondloopt is inderdaad niet geschikt voor een plot in pakweg Gentbrugge. Armando is de godfather van dienst, neigend naar grootheidswaanzin en sterk begaan met zijn ecologische voetafdruk. Zijn helper King laat zich in zijn pink een stiletto inplanten na een incident met wat bureelmeubilair. Beide personages geven al aan dat Stiletto libretto verre van bittere ernst is. Het boek telt enkele heerlijk komisch-gewelddadige scènes rond pantoffelheld Jimmy. Vergelijken met Quentin Tarantino is er (nog) licht over, maar het kan geenszins kwaad de naam te laten vallen.

Zeker in het begin is Stiletto Libretto ietwat haperend geschreven, maar het verhaal bloeit open langs ettelijke plotwendingen. Als je een boontje hebt voor loserachtige helden-tegen-wil-en-dank en misdaadromans met een prettig gestoorde kronkel in het lijf, dan ben je bij Dhooge aan het goede adres. Nog een paar boeken als Stiletto libretto en wij zijn alvast bereid de legendarische Pat Somers uit Dhooges beginjaren te vergeten.

Meer van Bavo Dhooge: SMAK - Star - Showtime - Speeltijd - Spiegels - Stand-in
Links: de website van Bavo Dhooge - wikipedia - interview op deze site - Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs - trailer van Stiletto libretto

Stiletto libretto van Bavo Dhooge verscheen bij Manteau in maart 2009.
320 blz, isbn 9789022323519

Joseph O'Neill - Laagland

Het aangename van mijn Nederland was gerelateerd aan het feit dat elk eventueel mysterie er van onbeduidende proporties was. In Nederland heerste een nationale transparantie, bevorderd door een burgerij die verenigd leek te zijn in een innige, en kennelijk tot tevredenheid stemmende, toewijding aan voorspelbare en gematigde uitkomsten in het leven. Tegenwoordig, begrijp ik uit de kranten, zijn er problemen met en voor vreemde elementen, en is een en ander niet meer wat het geweest is; maar in mijn tijd - mijn leeftijd geeft me het recht me van die zinsnede te bedienen - was Nederland een land van voorzienigheid.

****

Is iemand op de wereld beter geplaatst dan Joseph O'Neill om een boek te schrijven over immigranten in New York? O'Neill bleef er plakken na tussenstops in Ierland, Nederland en Londen. Zijn hoofdpersonage Hans van den Broek is er via dezelfde tussenstops gestrand. Het verhaal begint er ook. Hans is finacieel analyst voor de oliesector. Na de aanslagen van 9/11 verhuizen Hans' vrouw en zoon terug naar Londen. Hans blijft achter, voorlopig, tot zijn vrouw een nieuwe adem heeft gevonden voor hun huwelijk. Hans ontmoet Chuck, een inwijkeling uit Trinidad, die grootse plannen heeft rond een op te richten cricketstadion. De American dream komt evenwel niet van de grond: wanneer Hans alweer terug is in Londen, wordt Chuck dood aangetroffen in het water. Grootse plannen en gesjoemel zijn soms zeer nauw verweven.

Laagland is niet alleen het verhaal van de American dream, maar ook dat van de duizenden immigranten die ernaar op zoek zijn. De Indiërs, Pakistanen en Caraïbiërs maken samen met andere inwijkelingen New York tot de melting pot die ze is. Ze vinden elkaar op het cricketveld. Hans voegt zich bij hen terwijl zijn huwelijk op de klippen dreigt te lopen. Bonusje voor de Nederlanders onder ons: Laagland zit vol nostalgie over Hans' jeugd in Den Haag - de oorspronkelijke titel luidt niet voor niets Netherland. De cricketpassages durven voor de niet-liefhebber nogal lang uitvallen, maar Laagland biedt zo veel meer dat je 'm maar beter niet laat liggen.

Laagland van Joseph O'Neill - oorspronkelijke titel Netherland - werd uitgegeven bij De Bezige Bij in het voorjaar van 2009, vertaald uit het Engels door Auke Leistra.
301 blz, isbn 9789023440529

Erlend Loe - Tang

Wat? Onder de sloef.

Wie? Erlend Loe (Trondheim, 1969) is een Noorse schrijver uit Oslo.

Genre: roman

Sterren: **

Ze droeg een kort broekje van spijkerstof en verder niets. Toen ze zich omdraaide kon ik het streepje zien waar haar billen overgingen in haar bovenbenen. Ik fietste bijna de hele tijd achter haar. Marianne vond fietstochtjes reuzegezellig en wie was ik om het daar niet mee eens te zijn.

Recensie: Hij zit onder de sloef, zeggen ze in onze contreien. Of ietwat vergoelijkend (maar minstens even dodelijk): 't is toch een brave mens. Uitdrukkingen die de hoofdfiguur uit Tang op het lijf geschreven zijn. Vanaf het moment dat Marianne uit de lucht komt vallen - ze zit opeens op de rand van zijn bed - neemt ze de touwtjes stevig in handen. Hij verzet zich wel, maar gewoonlijk als het al te laat is. Bijgevolg krijg je ontelbare twistgesprekken en welles-nietesdiscussies die Marianne zonder moeite wint. Daarmee is zowat het hele verhaal verteld want naar een aparte ontknoping toewerken doet Loe nauwelijks. Inderdaad, af en toe is Loe verrekte grappig, maar meestal helaas stomvervelend. We troosten ons met de gedachte dat Naïef. Super. en vooral Doppler naar verluidt beter zijn. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Links: wikipedia (Engels) - noordse literatuur - De Geus - interview op FOK.nl - besprekingen van Read on this book, Coen Peppelenbos en hotel Boekenlust

Tang van Erlend Loe - oorspronkelijke titel Tatt av kvinnen - verscheen bij De Geus in 2005, vertaald uit het Noors door Paula Stevens.
159 blz, isbn 9044504290

F.M. Dostojevski - De gebroeders Karamazow

Wat? Moord en doodslag in de familie Karamazow.

Wie? Fjodor Dostojevski (1821 - 1881) was een Russische romanschrijver en publicist.

Genre: roman

Sterren: **

- Maar wat sta je te trillen? Weet je wel waar de schoen wringt? Mitja mag dan al een eerlijke kerel zijn (hij is dom maar eerlijk) maar het is een zinnelijk wezen. En daarmee valt of staat zijn hele wezen. Dat heeft hij van zijn vader, die gemene wellust... Ik kan me wel eens over jou verbazen, Aljosja: hoe kom jij zo kuis? Je bent toch ook een Karamazow! En de zinnelijke hartstocht is in jullie gezin constant op het punt van ontsteking. Drie opgezweepte kerels bespieden daar elkaar... met het mes achter de hand. Ze vliegen alle drie met de koppen tegen elkaar en waarom zou jij als vierde daar nog niet bijkomen.

Recensie: Een toezegging is vlug gebeurd. Op LibraryThing werd het plan opgevat samen een klassieker te lezen. De keuze viel al snel op Dostojevski's De broers Karamazov. Leuk. Doen! Alleen: het boek telt een slordige 950 bladzijden, en de nieuwe vertaling van een paar jaar geleden bleek onvindbaar. Resultaat: ondergetekende was opgezadeld met een vertaling uit 1958. Spelling en zinsbouw zijn niet meer hetzelfde als toen, moeten we vaststellen. Zijn de broertjes dan compleet tegengevallen? Welneen. Of beter gezegd: ja én neen.

De gebroeders Karamazow (ik gebruik dan maar de oude titel) zijn met z'n drieën, twee broers en een halfbroer om precies te zijn. De oudste, Dmitri, is in het leger geweest en heeft al zijn geld erdoor gejaagd. Daarover ligt hij in ruzie met zijn vader Fjodor. De tweede, Iwan, is de snuggere van het gezelschap, en de derde, Aleksej, zit in het klooster als pupil van de starets, een soort Russisch-orthodoxe goeroe. De vier (vader inbegrepen) zitten gevangen in een eeuwigdurende rivaliteit over geld en vrouwen. Naast een erfeniskwestie tussen Dmitri en zijn vader, gaat de strijd vooral over twee dames. De deftige Katerina is de verloofde van Dmitri, maar die zou haar maar al te graag omruilen voor de iets minder deftige Groesjenka, die helaas ook het onderwerp van verlangen is van vader Fjodor. Iwan daarentegen zou maar al te graag zijn broers verloofde Katerina inpikken. Dat alles leidt tot verhitte discussies en zelfs gevechten, terwijl Aleksej tracht de lieve vrede te bewaren. Dat lukt niet echt, want op een noodlottige nacht wordt vader Fjodor vermoord. Maar door wie?

Ja, De gebroeders Karamazow van a tot z lezen is een beproeving, maar waarschijnlijk geldt dat al een stuk minder voor De broers Karamazov, de alom bejubelde nieuwe vertaling. Hierbij evenwel de opmerking dat sommige delen ook inhoudelijk gedateerd aandoen. De Groot-Inquisiteur bijvoorbeeld, toch alom geprezen als een van de hoogtepunten van de Russische literatuur, is grotendeels aan mij voorbijgegaan, net als sommige verhitte discussies over de rol van de kerk in het staatsbestel. En toch is De gebroeders voor zeg maar 80 procent boeiende lectuur. Je blijft je verbazen over de pathetische knievallen, het overdreven eergevoel en de impulsieve vechtpartijen. Dit is een rechtbankthriller avant la lettre: je wil weten wie de dronkelap en schuinsmarcheerder Fjodor heeft omgebracht. Een thriller die ook vierhonderd pagina's korter kon, dat wel. Maar doe gewoon zoals ik: laat de groot-inquisiteur voor wat het is, en geniet van de romantiek.

Links: wikipedia - Van Oorschot Uitgeverij - recensies van Humo en 8weekly

De gebroeders Karamazow van Fjodor Dostojevski is in verschillende uitgaven beschikbaar, onder andere in een nieuwe vertaling als De broers Karamazov. Mijn uitgave is een deel van de Verzamelde werken en dateert van 1958 (uitgeverij G.A. Van Oorschot - 960 pagina's).

Jo Nesbø - De sneeuwman

Wat? Een moordende sneeuwman.

Wie? Jo Nesbø (Oslo, 1960) is een Noorse ex-profvoetballer, zanger en thrillerauteur.

Genre: roman

Sterren: *****

'Hoe ouder ik word, des te meer neig ik naar de gedachte dat slecht slecht is, met of zonder geestelijk lijden. We zijn allemaal in staat tot slechte daden, maar dat pleit ons niet vrij van schuld. We zijn eigenlijk allemaal ziek en lijden aan persoonlijkheidsstoornissen. En het zijn nu juist die daden die aangeven hoe ziek we zijn. Iedereen is gelijk in het recht, maar dat is betekenisloos zolang niemand gelijk is. Tijdens de pestepidemie werden zeelui die hoestten, direct over boord gegooid. Natuurlijk werden ze dat. Want rechtvaardigheid is een bot mes, filosofisch bekeken maar ook vanuit de rechtstraak. Het enige wat we hebben zijn gunstige ziektes en minder gunstige ziektes, mijn vrienden.'

Recensie: Wie is die mysterieuze sneeuwman die de ene moord na de andere pleegt in het winterse Noorwegen? Harry Hole wordt persoonlijk uitgedaagd in zijn zevende zaak (de zesde in Nederlandse vertaling). De ex-alcoholicus die al verschillende collega's gedood zag worden en zijn geliefde Rakel naar een ander zag vertrekken, is voor zijn bazen een ongeleid projectiel, maar hij lost wel altijd zijn zaken op. Deze keer doet hij dat zelfs meerdere keren, maar vindt hij toch elke keer nog een los draadje dat het hele onderzoek weer onderuithaalt. Geen mens in heel Scandinavië die zijn speurder zo op de proef stelt als Jo Nesbø doet met Harry Hole. Geen mens op de wereld die met zoveel gemak met zoveel plotwendingen wegkomt als Jo Nesbø. De sneeuwman is bloedstollende wereldklasse.

Meer van Jo Nesbø: De verlosser
Links: Ine Jacet over Jo Nesbø - De Bezige Bij - recensies van crimezone.nl, Blue Owl Books, Nu.nl, Ine Jacet (misdaadromans.nl), Gerd Boeren (ezzulia.nl)

De sneeuwman van Jo Nesbø - oorspronkelijke titel Snømannen - verscheen bij Cargo in januari 2009, vertaald uit het Noors door Annelies de Vroom.
477 bladzijden, isbn 9789023433972