Stieg Larsson - Gerechtigheid

Wat? De wraak zal zoet zijn.

Wie? Stieg Larsson (Zweden, 1954 - 2004), hoofdredacteur van beroep, overleed nog voor zijn eerste boek gepubliceerd werd. De Millennium-trilogie werd niettemin een groot succes.

Genre: misdaadroman

Sterren: *****

Anders Jonasson keek naar het gezicht van de patiënte. Zuster Hanna had helemaal gelijk. De pasfoto van Lisbeth Salander had sinds Pasen op alle voorpagina's gestaan. En nu was de moordenaar zelf neergeschoten, wat in zekere zin gerechtigheid was.
Maar dat was zijn zaak niet. Zijn taak was het leven te redden van zijn patiënte, of ze nu een drievoudige moordenaar of een Nobelprijswinnaar was. Of voor zijn part allebei.

Recensie: Zelden is een titel beter op zijn plaats dan Gerechtigheid voor het derde boek van de Millennium-trilogie van de betreurde Stieg Larsson. Gerechtigheid is waar Lisbeth Salander naar op zoek is, zoveel is duidelijk na de vorige twee delen. Ze werd jaren geleden ten onrechte opgesloten in een psychiatrische kliniek, en draagt daar nog altijd de sporen van. De vraag is hoe ze recht kan doen geschieden, nu ze in het ziekenhuis ligt met een kogel die uit haar hersenen werd verwijderd als souvenir op het nachtkastje. Gelukkig heeft ze vrienden die haar beschermen tegen een sectie van de geheime dienst, die haar liefst opnieuw zou wegstoppen. Journalist Mikael Blomkvist helpt haar, natuurlijk, maar ook de politiemensen die het onderzoek voeren naar de doden uit De vrouw die met vuur speelde (vergeet vooral niet eerst de andere twee delen te lezen), en zelfs de premier en zijn minister van justitie.

Gerechtigheid overklast zonder moeite beide voorgangers. Het spreekt als geen ander boek het rechtvaardigheidsgevoel aan, en bevat daarnaast zoveel spanning dat de wereld een week lang aan je voorbijgaat. Jammer van een ietwat aanslepende laatste vijftig pagina's, maar de voorafgaande zeshonderd (!) wegen daar ruimschoots tegenop. Hij kan het zelf niet meer horen, maar toch: eeuwige hulde aan Stieg Larsson!

Meer van Stieg Larsson: Mannen die vrouwen haten - De vrouw die met vuur speelde
Links: Larssons homesite - wikipedia - dossier van Ine Jacet - recensies van nu.nl, De Spanningsblog, Blue Owl Books, Guido Huisintveld, Cutting Edge en ezzulia.nl
Google Maps: Gerechtigheid op de wereldkaart

Gerechtigheid van Stieg Larsson - oorspronkelijke titel Luftslottet som sprängdes - verscheen bij Signatuur in 2008, vertaald uit het Zweeds door Tineke Jorissen-Wedzinga.
651 pagina's, isbn 9789056721787

Stephen L. Carter - De paleisraad

Wat? Een schrijver op zoek.

Wie? Stephen L. Carter (1954) is professor in de rechten, columnist en auteur.

Genre: misdaadroman

Sterren: *****

Eddie kon zich er niet toe brengen Nixon te haten en vermoedde dat zijn gevoelens niet veel anders zouden zijn geweest als hij de man nooit had ontmoet. Eddie kon in zijn hart alleen met grote moeite ruimte vinden voor haat, zelfs jegens zijn vijanden. Hij geloofde in gerechtigheid en historische krachten. Hij geloofde niet dat elk probleem kon worden opgelost door de lelijkste namen te bedenken voor de mensen aan de andere kant.

Recensie: Een uitzonderlijk boek in vijf punten.

Eén: Eddie.
Eddie Wesley is een jonge zwarte schrijver. Hij is voorbestemd te trouwen met Aurelia Treene, denkt hij zelf. Maar na lang twijfelen kiest zij voor de vlottere en rijkere Kevin Garland. Aurie is de eerste schim die Eddie najaagt.

Twee: moord.
Slachtoffer is advocaat Phil Castle. Eddie stuit op zijn lijk na het verlovingsfeest van Aurie. Phil heeft een ketting in de hand met een omgekeerd gouden kruis. Even later ziet hij eenzelfde kruis rond de hals van een vrouw die een goede kans maakt presidentsvrouw te worden. Het kruis is voor Eddie een trigger meer te weten te komen over dat symbool, en meteen ook de eerste glimps van een verdoken genootschap.

Drie: familie.
Junie, Eddie's jongste zus, verdwijnt spoorloos. Ze blijkt de leider te zijn van een verzetsgroep die middels gewelddadige aanslagen gelijke rechten opeist voor zwart Amerika. In de jaren vijftig is een gelijke behandeling van negers - de term mocht toen nog gebruikt worden - geen evidentie. Zelfs tot diep in de jaren zestig zijn in de hoogste politieke regionen voorstanders te vinden van de rassenscheiding. Dat vormt geen beletsel voor sommige zwarte families in Harlem stinkend rijk te worden, zij het eerder in het verborgene.

Vier: politiek.
Niet alleen de rassenkwestie vormt de politieke achtergrond in De paleisraad, maar heel de binnen- en buitenlandse Amerikaanse politiek van de jaren zestig. Kennedy en Nixon spelen een niet onbelangrijke rol in het verhaal. Eddie schrijft Kennedy's speechen en verblijft enige tijd in Vietnam, waar hij een hevige tegenstander wordt van de verloren strijd. Dit is faction van de beste kwaliteit.

Vijf: de paleisraad.
Dat alles komt samen in een mysterieuze club van rijken, blank en zwart. Om zijn zus op te sporen moet Eddie eerst voorbij de Paleisraad, en dat is niet zonder gevaar. De FBI komt herhaaldelijk om de hoek loeren, een huurmoordenaar brengt een voor een de leden van de raad om. Maar wie zit in het midden van dat kluwen? Een obsessieve Eddie weet van geen ophouden in deze zorgvuldig georkestreerde en ronduit meesterlijke politieke thriller.

Links: wikipedia (Engels) - uitgeverij Cargo - Jeb leest De paleisraad
Google Maps: De paleisraad op de wereldkaart

De paleisraad van Stephen L. Carter - oorspronkelijke titel Palace Council - is gepubliceerd bij Cargo in het voorjaar van 2009, vertaald uit het Engels door Hugo Kuipers.
588 pagina's, isbn 9789023440284

Jonathan Goldstein - Dames en heren, de Bijbel!

Wat? Een humoristische bijbel.

Wie? Jonathan Goldstein (New York, 1969) is een Canadees-Amerikaanse schrijver en radioproducer uit Montreal.

Genre: roman

Sterren: **

'Er valt niet zoveel te vertellen,' zei Adam. 'Als we ervan eten, gaan we dood.'
Vanaf toen had Eva het non-stop over de Boom der Kennis. Het was Boom der Kennis voor en Boom der Kennis na. Alsof ze het niet over een boom had maar over een filmster. Soms stond ze stil naast de boom, alleen maar te kijken. Tijdens een van die keren ontmoette ze de slang.

Recensie: De Bijbel herschrijven, het is eens iets anders. Dan maar meteen een beetje grappiger, moet Jonathan Goldstein gedacht hebben toen hij aan Dames en heren, de Bijbel! begon. Het is inderdaad grappig geworden, maar de ene keer is dat al wat beter gelukt dan de andere keer. Goldstein pikte er voor het gemak enkele verhalen uit, die min of meer bekend klinken. Iedereen weet hoe het zat met Adam en Eva, en je kan je wel iets voorstellen bij de kleine David die Goliath versloeg. Maar hoe zat dat ook weer met Kaïn en Abel of met het gouden kalf? Dit boekje vereist een zekere voorkennis van de échte Bijbel, als referentie van wat zij die de Bijbel schreven eigenlijk bedoelden. Zoniet gaat het verhaal grotendeels de mist in. Het resultaat is een handvol goeie verhalen, met leuke anachronismen bij Adam en Eva, en een David die het wil maken als stand-upcomedian, maar jammer genoeg ook een te grote portie ballast.

Links: wikipedia (Engels) - Nijgh & Van Ditmar - bespreking van Rik Torfs (audiofragment) - recensies van Literair Nederland, Pink Bullets, De Standaard en De Pers.nl

Dames en heren, de Bijbel! van Jonathan Goldstein - oorspronkelijke titel Ladies and Gentlemen, the Bible! - verscheen bij Nijgh & Van Ditmar in het voorjaar van 2009, vertaald uit het Engels door Lisa de Groot.
221 pagina's, isbn 9789038891057

Arnaldur Indriðason - Winternacht

Wat? Migranten in IJsland.

Wie? Arnaldur Indriðason (1961) is IJslands populairste thrillerschrijver.

Genre: misdaadroman

Sterren: ***

Ze schatten hem een jaar of tien. Hij had een grijze jas aan, die niet dichtgeknoopt was, en hij droeg een groenbruine camouflagebroek. Hij had zijn schooltas op zijn rug. Aan één voet ontbrak een laars en ze zagen dat hij een gat in zijn sok had; er stak een teen uit. De jongen had geen wanten aan en geen muts op. Zijn zwarte haar was al aan de grond vastgevroren. Hij lag op zijn buik met een wang naar hen toe en ze konden zien hoe zijn levenloze ogen opzij staarden. Onder hem lag een plas bloed, die gedeeltelijk bevroren was.

Recensie: Van Arnaldur Indriðason verschijnt binnenkort een nieuw deel in de Erlendurreeks, Onderkoeld. We hadden o.a. al een Noorderveen, een Koudegolf en een Winternacht. Het is er koud, in IJsland.

De koude en het duister zijn niet eens het lastigste obstakel voor immigranten. Moeilijker zijn de taal en het sluimerende racisme bij delen van de Reykjavíkse bevolking. Daarin verschilt het land niet van andere Europese staten. De eigen gemeenschap moet beschermd worden tegen vreemde invloeden, al is het niet altijd duidelijk waar die volkseigen cultuur dan wel te vinden is.

Met die ingrediënten brouwde Indriðason zijn Winternacht, waarin het zoontje van de Thaise Sunee wordt doodgestoken in de wijk waar hij woont. Racisme of pedofilie? Daarnaast komt ook Erlendurs verleden (iets te) uitgebreid aan bod: zijn broer verdween jaren geleden tijdens een sneeuwstorm. Erlendur heeft het trauma nog altijd niet verwerkt. Misschien brengt Onderkoeld verlichting. Al voorspelt de titel op dat vlak niet veel goeds.

Meer van Arnaldur Indriðason: Koudegolf
Links: Wikipedia - misdaadauteurs.nl - crimezone.nl - recensie van Ine Jacet
Google Maps: Winternacht op de wereldkaart

Winternacht van Arnaldur Indriðason - oorspronkelijke titel Vetrarborgin - verscheen bij Q in 2007, vertaald uit het IJslands door Kim Middel.
287 pagina's, isbn 9789021468143

John Wray - Lowboy

Wat? Paranoïde schizofreen in de metro.

Wie? John Wray (Washington, 1971) is een Amerikaans-Oostenrijkse schrijver en muzikant.

Genre: roman

Sterren: ***

Zo pakte je het in de tunnel aan. Zo redde je het. Je ging naast elkaar zitten, raakte armen, knieën en schoenen aan en hield je adem in, en na een paar minuten, of hoogstens een halfuur, ging je voorgoed uit elkaar. Het zou onjuist zijn dat als een belediging op te vatten. Hij had het zelf al duizenden keren gedaan.

Recensie: Will Heller, zestien jaar oud, ontsnapt met de metro aan Doodskop & Knekels, zijn vijanden in overheidsdienst. Zo begint Lowboy, de derde roman van John Wray, in 2007 door een literair tijdschrift uitgeroepen tot Groot Jong Talent. Will is niet helemaal gezond van geest, zo blijkt al snel uit een gesprek van rechercheur Lateef met Wills moeder Yda. Hij lijdt aan paranoïde schizofrenie, en kan nogal gewelddadig uit de hoek komen. We volgen afwisselend Will op zijn zwerftochten in de metro, en Lateef en Yda tijdens hun gesprekken die een licht werpen op Wills verleden en zijn ziekte. Nog één interessant weetje: Wills doel is het stoppen van de klimaatverandering. Zijn methode is eerder onorthodox. Vermakelijk boek met een vleugje spanning en romantiek.

Links: wikipedia (Engels) - interview op YouTube (Engels) - De Bezige Bij
Google Maps: Lowboy op de wereldkaart

Lowboy van John Wray verscheen bij De Bezige Bij in maart 2009, vertaald uit het Engels door Guus Houtzager.
299 pagina's, isbn 9789023440543

Frode Grytten - De razende rivier

Wat? Journalisteneer.

Wie? Frode Grytten (Odda, 1960) is een Noorse auteur en journalist. Hij woont in Bergen.

Genre: misdaadroman

Sterren: ***

'En wat willen de fundamentalisten?' vroeg ik.
'Nu, dat zie je hier in Odda. Ze hebben een blanke man koelbloedig vermoord.'
'Wie "ze"?'
'Die Serviërs.'
'Dus dat zijn de daders?'
'Ja, dat is toch algemeen bekend?'
'En zij zijn moslims?'
Het werd stil.
Ik zei: 'Nu, dan valt mij de grote eer ten deel u te informeren dat Serviërs geen moslims zijn, maar christenen.'

Recensie: Journalisten mogen geen nonsens verkopen. Journalisten mogen de vrouw van hun broer niet afpakken. En toch doen ze het.

Robert is journalist in Odda, een oud industriestadje in het zuiden van Noorwegen. Normaal gebeurt er niet veel, maar nu is het lijk van een man gevonden in de rivier. Het gros van de inwoners is er als de kippen bij om een stel asielzoekers als daders aan te duiden. Maar niet Robert, die gedreven door zijn journalisteneer een eigen onderzoek instelt. Bij zijn broer de politieman moet hij niet meteen te rade gaan, want hij duikt regelmatig het bed in met diens vrouw Irene.

Pluspunt aan De razende rivier is een fraaie schets van een industriestadje in verval, waar niet veel nodig is om de lont in het kruitvat te steken. En ook, maar dat is nauwelijks origineel te noemen, het verhaal van de gedesillusioneerde journalist die het niet langer aankan halve waarheden te verkondigen. Minpunt is dat het boek vele pagina's lang nergens heen lijkt te gaan, tot er alsnog een passende plot wordt gevonden. Het goeie nieuws is dat pluspunten en minpunten elkaar netjes in evenwicht houden. Het slechte nieuws is dat dat misschien niet goed genoeg is.

Links: wikipedia (Engels) - Blue Owl Books - De Arbeiderspers - recensie van Gerd Boeren
Google Maps: De razende rivier op de wereldkaart

De razende rivier van Frode Grytten - oorspronkelijke titel Flytande björn - verscheen bij De Arbeiderspers in het voorjaar van 2009, vertaald uit het Noors door Marianne Molenaar.
224 pagina's, isbn 9789029567541

Dimitri Verhulst - Mevrouw Verona daalt de heuvel af

Wat? Het dorp, de heuvel, het afscheid.

Wie? Dimitri Verhulst (Aalst, 1972) is schrijver en dichter.

Genre: roman

Sterren: ****

In alle goeie herinneringen groeiden gloriosa's en stonden de ganzeriken perzikroze. Je merkte het aan de uitgelatenheid wanneer men op het eind van maart een imposante toren dode sparren in brand stak om de lente te begroeten: de winter was hier zwaar, eenzaam vooral, en wie hem doorgekomen was dronk, zolang de kolen gloeiden, jenever om hem onmiddellijk te vergeten.

Recensie: Klein maar zéér fijn boekje, deze Mevrouw Verona daalt de heuvel af. Dimitri Verhulst trekt alle taalregisters open in een novelle die de triestheid van het afscheid combineert met het volkse van een klein Waals dorp. Echt mooi werk herken je aan een lach en een traan.

Meer van Dimitri Verhulst: De helaasheid der dingen - Godverdomse dagen op een godverdomse bol
Links: wikipedia - Uitgeverij Contact - recensies van 8weekly, goddeau, nu.nl en cutting edge

Mevrouw Verona daalt de heuvel af van Dimitri Verhulst verscheen bij Uitgeverij Contact in 2006 (zestiende druk 2008).
110 pagina's, isbn 9789025425388

Amara Lakhous - De lift op piazza Vittorio

Wat? Alle kleuren van de regenboog.

Wie? Amara Lakhous (Algiers, 1970) studeerde filosofie en culturele antropologie en woont en werkt in Rome.

Genre: roman

Sterren: ***

Wanneer ik trouw en een zoon krijg noem ik hem Amedeo. Dat heb ik mezelf nu alweer jaren geleden beloofd. Helaas heb ik tot nu toe nog niet de vreugde gekend kinderen te hebben, ook al ben ik meerdere keren zwanger geweest. Ik weet dat de Kerk, de paus en de priesters uitgesproken tegen abortus zijn, maar waarom denken ze alleen aan de foetus? Verdien ik ook niet een beetje zorg en aandacht? Wie denkt er aan de arme Maria Cristina González?

Recensie: Het prachtig vormgegeven De lift op piazza Vittorio verdient alleen al daarom een prominente plaats in de boekhandel. Ook de inhoud is niet mis, al ging vermoedelijk veel van de charme verloren tijdens het vertalen. Je laat een Napolitaanse nu eenmaal geen Gronings spreken of een Milanees Rotterdams, zoals de vertaalster terecht opmerkt.

In een flatgebouw op de Romeinse piazza Vittorio is een man vermoord in de lift. Het plein ligt in een veelkleurige wijk. De omslag van het boek toont alle bewoners. Er is een Algerijn bij, een Peruaanse, een Iraniër en zelfs een Hollander, filmstudent Johan van Marten. En niet te vergeten Amedeo, van een ongekende nationaliteit, en hoofdverdachte omdat hij verdwenen is net na de moord. Lakhous laat elk om beurt aan het woord zodat ze kunnen vertellen wie het volgens hen gedaan heeft. Niet Amedeo, daar is iedereen het over eens. Verder veel vooroordelen over en weer (telkens netjes ontkracht in Amedeo's dagboekfragmenten), en niet alleen over de echte allochtonen. De Noord-Italianen laten ook onverbloemd weten wat ze van hun meer zuiderse landgenoten vinden en vice versa. Het levert komische stukjes op, bijvoorbeeld over de verdwijning van mevrouw Fabiani's hondje. Chinezen eten toch hondenvlees?

In het oorspronkelijke boek spreken alle flatbewoners hun eigen taaltje, of dat nu gebroken Italiaans is of zuiver Napolitaans. Dat is in de vertaling noodgedwongen weggevallen, waardoor het boek wat kleur mist. Het zou wel een goede film opleveren, natuurlijk, over vooroordelen en allochtonenhumor in het multiculturele Rome. Misschien een ideetje voor Johan van Marten.

Links: Lakhous' eigen site - Mistral uitgevers - recensie van Moet je lezen!
Google Maps: De lift op piazza Vittorio op de wereldkaart

De lift op piazza Vittorio van Amara Lakhous - oorspronkelijke titel Scontro di civiltà per un ascensore a piazza Vittorio - verscheen bij Mistral Uitgevers in maart 2009, vertaald uit het Italiaans door Karoline Sabbatino.
176 pagina's, isbn 9789049950552

Kristian Lundberg - Poortwachter

Wat? Depri Malmö.

Wie? Kristian Lundberg (Malmö, 1966) schrijft romans, poëzie en literaire thrillers.

Genre: misdaadroman

Sterren: **

Onze spoedig dode vriend voorvoelt amper dat hij deel uitmaakt van een groter patroon. Hij is een mens. In elk geval nog even, in elk geval deze ochtend. Dat hij het koud heeft bewijst dit. Het komt voor dat hij aan de mensen denkt die hem omringden voordat alles instortte. Altijd dat 'voordat' en het haast even gebruikelijke 'daarna'!

Recensie: Twee vragen dringen zich op na het lezen van Poortwachter. Eén: wie wil er in hemelsnaam nog in Malmö wonen. En twee: hoe zit het met het Prozac-verbruik voor en na publicatie?

Van Lundberg verscheen al eerder een boek, getiteld Vuurvreter, dat alle miserie van Malmö wilde vatten. In Poortwachter doet hij er nog een schepje bovenop. Malmö is de misdaadhoofdstad van de wereld, zo blijkt. Een knooppunt in de drugstrafiek en mensenhandel. Waar meer kinderen op straat slapen dan in een deftig bed. Nergens is het zo donker als in Malmö, nergens zo nat en koud. Nergens is de zee zo staalgrijs. Wie wil daar eigenlijk nog wonen?

In die van God verlaten stad woont en werkt ook een van God vergeten rechercheur. Nils Forsberg heet de man, en hij zuipt, laat zich in de koffer van zijn auto opsluiten door een paar kleine criminelen, en verpest tussendoor ook nog het onderzoek naar een bomaanslag. Dat alles, en onder 'alles' vallen vooral veel herhalingen over een schrale wind, schrijft Lundberg neer in een bij momenten tenenkrommende staccatostijl. Want. Zoals gewoonlijk. De ruimte was leeg. Een carrièrewending als haikuschrijver dringt zich op. Maar wil iemand die Lundberg in hemelsnaam eerst wat Prozac voorschrijven?

Meer van Kristian Lundberg: Vuurvreter
Links: Uitgeverij Q - De Boekenplank - recensies van Nienke van IJsselmuiden en BlueOwl
Google Maps: Poortwachter op de wereldkaart

Poortwachter van Kristian Lundberg - oorspronkelijke titel Grindväktaren - werd uitgegeven bij Q in maart 2009, vertaald uit het Zweeds door Jasper Popma.
190 pagina's, isbn 9789021435237

Fred Vargas - De eeuwige jacht

Wat? Het eeuwige leven voor de een, de directe dood voor de ander.

Wie? Fred Vargas (Parijs, 1957) is archeologe van opleiding en won verschillende prijzen voor haar misdaadromans.

Genre: misdaadroman

Sterren: ****

'Wel, mijn Heer. Ik heb mijn entree nog niet gemaakt
Of een onredelijke toorn bereidt mijn val.
Is dat uw clementie, die men mij aanbeval?
Is het mijn geboorte, waarom ik wordt gelaakt?'
Adamsberg nam verbijsterd de laatste treden zonder enig geluid te maken.
'Is het mijn fout dat ik het licht heb aanschouwd
Niet ver van uw vallei? Of is het een affront
Dat mijn jeugd zich afspeelde op dezelfde grond?'

Recensie: Welkom in de wondere wereld van commissaris Adamsberg. Waar een kat, luisterend naar de naam De Bol, dienst doet als speurhond. Waar een geest rondwaart in een pas aangekocht huis. Waar herten het hart wordt uitgesneden en blauwe was de sleutel van het mysterie is. Waar het eeuwige leven nog echt zou kunnen bestaan. Welkom.

Dat Fred Vargas aparte boeken schrijft, wisten we al langer. Ze hanteert een grappige stijl en laat haar Adamsberg schijnbaar zijn eigen gangetje gaan zonder zich al te veel aan te trekken van de gangbare vereisten van het genre. Adamsberg en zijn team opereren in een soort vacuüm waar elke aanname, hoe gek ook, mogelijk is, en zelfs geloofwaardig overkomt. Ook nu weer volgt het onderzoek naar de moord op twee straatboeven een op zijn zachtst gezegd ongewoon spoor. Op de koop toe krijgt Adamsberg een nieuwe helper in zijn team, één die spreekt in verzen, en hem terugvoert naar zijn jeugd in de Pyreneeën. Genoeg stof voor een nieuw wonderbaarlijk verhaal. Vargas lezen, dat doe je in een continue staat van verwondering.

Meer van Fred Vargas: De omgekeerde man
Links: wikipedia (Frans of Engels) - crimezone.nl - verschillende recensies van Gerd Boeren en Ine Jacet - Uitgeverij De Geus
Google Maps: De eeuwige jacht op de wereldkaart

De eeuwige jacht van Fred Vargas - oorspronkelijke titel Dans les bois éternels - werd uitgegeven door De Geus in maart 2009, vertaald uit het Frans door Rosa Pollé.
409 bladzijden, isbn 9789044510126