Tom Holland - Perzisch vuur

Geen enkel ander volk, stelden ze tevreden vast, kon tippen aan hun zin voor rechtvaardigheid en hun bekwaamheid om te regeren. Wat een geluk voor de mindere naties, dan, dat ze allemaal de slaven waren geworden van de Perzische koning!

****

Voor een boeiende geschiedschrijving kan je tegenwoordig niet om Tom Holland heen. De jonge veertiger deed al eerder het einde van de Romeinse republiek uit de doeken in het uitstekende Rubicon. In Perzisch vuur beschrijft hij de eerste strijd tussen Oost en West.

In de vijfde eeuw voor Christus was Perzië een supermacht die heerste over een land dat zich uitstrekte van de Middellandse Zee tot Indië. Nadat de Perzen de Griekse kolonisten van het huidige West-Turkije hadden verslagen, wierpen de Perzen een begerig oog op het land aan de andere kant van de zee: Griekenland, toen nog verdeeld in rivaliserende stadstaten.

Holland gaat in zijn verhalende historiek vol anekdoten eerst in op de opgang van de Perzische macht, schetst de opkomst van het militaristische Sparta en het ontstaan van de Atheense democratie. En dan volgt de clash, de slagen bij Marathon en Salamis, waaruit uiteindelijk de Grieken als overwinnaar naar voren kwamen. Het grootste expeditieleger ooit werd verslagen door een hopeloos verdeelde federatie van dwergen. Een cruciaal punt in onze Westerse geschiedenis dat de weg effende voor onze democratieën. Uitstekend schrijver, die Holland, en je steekt er nog wat van op ook.


Perzisch vuur van Tom Holland - oorspronkelijke titel Persian Fire - verscheen bij Athenaeum - Polak & Van Gennep - in 2007, vertaald uit het Engels door Jos den Bekker.
440 pagina's, isbn 9789025363154

Gianrico Carofiglio - Gerede twijfel

Je wensen bekennen, je echte wensen, zelfs aan jezelf, is gevaarlijk. Als ze vervulbaar zijn, en dat zijn ze vaak, confronteert het benoemen ervan je met de angst om het te proberen. In andere woorden, met je lafheid.

****

Gianrico Carofiglio is goed op weg een van de sterkhouders te worden van de Italiaanse misdaadliteratuur. Zijn derde boek is dit nog maar, en het is een voltreffer. Advocaat Guido Guerrieri wordt op de proef gesteld. Zal hij een vermoedelijke drugssmokkelaar verdedigen, en dan nog één die een verleden heeft als fascistische relschopper? Ja, denkt Guido, want zo kan hij hem misschien een loer draaien. Plus: de man heeft een mooie vrouw. En ach, misschien heeft hij ook niet écht drugs gesmokkeld. Aan de andere kant: drugs? Dan ligt de maffia misschien wel op de loer.

Wíj houden van Guerrieri omdat hij ook maar een man van vlees en bloed is. Omdat hij houdt van lekker eten en graag een goed boek leest. Omdat hij een gouden hart heeft en altijd recht laat geschieden. Omdat hij de maffia een poepje laat ruiken. Omdat hij de zon in huis brengt. En u, houdt u al van Guido?

Meer over Gianrico Carofiglio via Italibro.

Gerede twijfel van Gianrico Carofiglio - oorspronkelijke titel Ragionevoli dubbi - verscheen bij Prometheus in het voorjaar van 2009, vertaald uit het Italiaans door Rob Gerritsen.
279 pagina's, isbn 9789044610277

Rosaria Capacchione - Het goud van de camorra

Wat? Beton, buffels en afval.

Wie? Rosaria Capacchione (Napels, 1960) is journaliste.

Genre: non-fictie

Sterren: **

Pasquale Zagaria heeft zichzelf zorgvuldig onder handen genomen en is erin geslaagd ongemerkt op te gaan in kringen die in niets lijken op de gebruikelijke, criminele camorrakringen. Hij ziet er niet uit als een moordenaar. Hij gaat weliswaar om met de 'soldaten' van de familie maar met terughoudendheid, ver van indiscrete blikken.

Recensie: De maffiaboeken schieten dezer dagen als paddestoelen uit de grond. De ene auteur heeft evenwel net een tikkeltje meer recht van spreken dan de andere. Omdat hij of zij moest onderduiken voor de camorra, bijvoorbeeld. Net als Roberto Saviano, auteur van bestseller Gomorra, en rechter Raffaele Cantone (In naam van de rechtvaardigheid, Lebowski, 2009) werd journaliste Rosaria Capacchione bedreigd omdat ze te dicht in de buurt kwam. Ze schreef er een boek over, met de Casalesi-clan in het brandpunt.

Het geld, daar gaat het over bij Capacchione. Ze beschrijft hoe de camorra-economie "van ruraal en parasitair moest en zou veranderen in een kapitalistische en industriële economie". De afpersingen vormen niet meer de kern van de activiteiten. Nu houdt de camorra zich bezig met beton, met buffels (mozzarella!), met afval. Haar invloedsgebied breidt zich uit "tot in het Lombardije van de beurs".

Capacchione weet na bijna 25 jaar als Casalesi-spotter best hoe het allemaal in elkaar zit. Die kennis overbrengen aan een buitenstaander, laat staan één in het verre buitenland, lukt echter niet zo goed. Ze verliest zich in een overmaat aan losse fragmenten en vele, vele namen. Een rode draad is, zeker in het eerste deel, niet te bespeuren. Het goud van de camorra is niet het beste maffiaboek, maar goed voor wie er maar niet genoeg van krijgt.

Links: officiële blog (Italiaans) - uitgeverij Lebowski - interview van de Volkskrant
Google Maps: Het goud van de camorra op de wereldkaart

Het goud van de camorra van Rosaria Capacchione - oorspronkelijke titel L'oro della camorra - werd uitgegeven door Lebowski in juni 2009, vertaald uit het Italiaans door Harriët van den Heuvel en Elke Parsa.
254 pagina's, isbn 9789048802265

Primo Levi - Het periodiek systeem

Wat mij interesseerde waren de verhalen van het slechtbewapende voetvolk, van de eenmanschemie, de chemie op mensenmaat, die op een enkele uitzondering na de mijne is geweest; dat was ook de chemie van de eerste chemici, die niet in groepen werkten, maar alleen, te midden van de onverschilligheid van hun tijd, en die de materie zonder hulpmiddelen te lijf gingen, met hun hoofd en hun handen, hun verstand en hun fantasie.

****

Het periodiek systeem van de Italiaanse jood Primo Levi werd ooit uitgeroepen tot beste wetenschapsboek ooit, waarschijnlijk terecht. De scheikunde levert de bouwstenen van het boek, net zoals het dat doet voor al wat ons omringt. Primo Levi nam 21 chemische elementen, van argon tot koolstof, en construeerde er zijn levensverhaal rond. Soms zijn ze een wezenlijk onderdeel van het hoofdstuk, wanneer ze deel uitmaken van zijn werk als chemist op een bepaald moment, of wanneer vuursteentjes van ferro-cerium tot in het concentratiekamp van Auschwitz worden gesmokkeld (het relaas van Levi's verblijf in Auschwitz lees je in Is dit een mens).

Andere keren zijn de stoffen slechts een excuus om een ander verhaal te vertellen. De inerte gassen zetten hem aan het denken over zijn voorouders: "maar inert waren ze ongetwijfeld wel in hun innerlijk, geneigd tot vrijblijvende speculaties, geestige gezegdes, elegante, spitsvondige en tot niets verplichtende discussies". Argon is ook zonder twijfel het grappigste element, met de zotte kuren van de bijna blinde dokter Barbaricô en de van de wereld afkerige Nona Fina.

Niet alle hoofdstukken zijn even relevant, maar je geniet wel altijd van Levi's mooie proza. Hoogtepunt is het laatste hoofdstuk: de nederigheid van de mens die vervat zit in de koolstofkringloop. "Koolstof, het element van het leven, was het voorwerp van mijn eerste literaire droom, hardnekkig gedroomd op een plaats en in een tijd waarin mijn eigen leven niet veel waard was; wat ik wou, was het verhaal vertellen van een koolstofatoom." Gelukkig is hij ook daarna nog blijven dromen.


Het periodiek systeem van Primo Levi - oorspronkelijke titel Il sistema periodico - werd uitgegeven bij J.M. Meulenhoff (eerste druk 1989, negende druk 2009), vertaald uit het Italiaans door Frida De Matteis-Vogels.
239 pagina's, isbn 9789029085151

Jussi Adler-Olsen - Het Alfabethuis

Wat? Gerommel in de geest.

Wie? Jussi Adler-Olsen (Kopenhagen, 1950) is o.a. socioloog, econoom en thrillerauteur.

Genre: thriller

Sterren: ***

Het was een vreselijke ontdekking. Behalve hijzelf en James waren er drie andere simulanten in de zaal. Ze waren slim, vindingrijk, oplettend, onvoorspelbaar en hij twijfelde er geen moment aan dat ze ook gevaarlijk waren. Bovendien zouden er nog diverse onbekende factoren kunnen zijn. Bryans grootste angst. De onbekende grootheden.

Recensie: "Dit boek is geen oorlogsroman. Het Alfabethuis is een elementair verhaal over mensen die elkaar in de steek laten, zoals dat in allerlei situaties kan voorkomen." Dat stelt Jussi Adler-Olsen in zijn voorwoord. Wat hij er niet bijzegt, is dat Het Alfabethuis vooral een loeiharde thriller is.

Het eerste deel speelt in de Tweede Wereldoorlog. Twee neergeschoten Britse piloten slagen erin aan de dood te ontsnappen door zich als gek voor te doen, en zo in een Duits psychiatrisch ziekenhuis ergens ten noorden van Freiburg terecht te komen. Het gevaar schuilt er achter elke hoek. De bewakers liggen op de loer om eventuele simulanten, die zo het front willen ontlopen, te ontmaskeren. Dat die simulanten er zijn, blijkt al snel na aankomst, en ook zij vormen een gevaar voor James en Bryan.

Na de gruwel van het eerste deel verplaatst Adler-Olsen de actie naar 1972, met de afwikkeling van de gebeurtenissen die in gang werden gezet tijdens de oorlog. Het komt tot een afrekening tussen de vroegere patiënten in de straten van Freiburg. Tussen de gevechten door rijzen vragen over de grenzen van het menselijk lijden, en hoe de geest daarmee omgaat. Psychologisch stevig onderbouwd, maar niettemin een tikkeltje overdone.

Links: Adler-Olsens site - Blue Owl Books - recensie misdaadromans.nl
Google Maps: Het Alfabethuis op de wereldkaart

Het Alfabethuis van Jussi Adler-Olsen - oorspronkelijke titel Alfabethuset - werd uitgegeven bij Van Holkema & Warendorf in 2000, vertaald uit het Deens door Erica Weeda.
432 pagina's, isbn 9026981945

Michael Cox - Het geheime leven van Miss Esperanza Gorst

Wat? De Grote Opgave.

Wie? Michael Cox (1948-2009) was een uitgever, biograaf en romanschrijver uit Northampshire.

Genre: historische misdaadroman

Sterren: ***

Ze is een bedriegster, een leugenares en een verraardster; een trouweloze, valse usurpator en een medeplichtige aan de gruwelijkst denkbare misdaad.

Recensie: De jonge Esperanza Gorst wordt door haar Franse voogdes, madame de l'Orme, naar Engeland gestuurd om er kamenier te worden van Emily Carteret, oftewel barones Tansor. Waarom Esperanza die taak op zich moet nemen, wil madame niet kwijt; dat zal ze per brief onthullen wanneer de jongedame goed en wel ingewerkt is. Weet alleen, vertrouwt ze Esperanza toe, dat de barones je vijand is, en dat je aanstelling deel uitmaakt van een Grote Opgave.

Gaandeweg wordt inderdaad duidelijk wat die Opgave inhoudt, en niet alleen dankzij madames brieven. Esperanza ontpopt zich tot een volbloeds spionne en trekt op zoektocht rond het kasteel en zelfs in gevaarlijke Londense achterbuurten. Ondertussen slaat ook Cupido toe. Beide zonen van de barones lijken genegenheid te hebben opgevat voor Esperanza.

Dat alles gaat evenwel bij momenten erg traag vooruit. De meer dan vijfhonderd pagina's van Het geheime leven zijn een Grote Opgave op zich, maar die wordt gelukkig wel beloond dankzij romantiek en een vleugje spanning in een knap geconstrueerd verhaal.

Links: wikipedia - Cargo | De Bezige Bij
Google Maps: Het geheime leven van Miss Esperanza Gorst op de wereldkaart

Het geheime leven van Miss Esperanza Gorst van Michael Cox - oorspronkelijke titel The Glass of Time - verscheen bij Cargo in juni 2009, vertaald uit het Engels door Guus Houtzager.
558 pagina's, isbn 9789023440314