Curzio Malaparte - Techniek van de staatsgreep

Wat? Hoe een staatsgreep te plegen, anno de jaren stillekes.

Wie? Curzio Malaparte (alias Kurt Erich Suckert, Prato, 1898 - 1957) was een Italiaanse journalist, diplomaat en schrijver.

Genre: geschiedenis

Sterren: ***

In werkelijkheid is Hitlers geest een door en door vrouwelijke geest. Zijn intelligentie, zijn eerzucht, zelfs zijn wil heeft niets mannelijks. Hij is een zwakkeling, die zijn toevlucht neemt tot brutaliteiten om zijn gebrek aan energie, zijn verrassende zwakheden, zijn ziekelijk egoïsme en zijn nergens op slaande hoogmoed te verbergen.

Recensie: Kurt Erich Suckert, later bekender onder het pseudoniem Curzio Malaparte, doorzwom vele wateren voor hij op nog relatief jonge leeftijd stierf in 1957. Van politieke strekking is hij achtereenvolgens republikein, fascist, communist en fervent anti-fascist, van beroep afwisselend journalist, oorlogsverslaggever, diplomaat, verbindingsofficier met de geallieerden en theatermaker. Schrijven doet hij ook, met als bekendste titels Kaputt (1944), over het Finse front tijdens de oorlog, en De huid (1949), over de bevrijding van Napels door de geallieerden. Beide boeken zijn controversieel; De huid wordt zelfs op de index gezet van de katholieke kerk. Nochtans was hij daarmee niet aan zijn proefstuk toe: jaren eerder, in 1931, deed hij al stof opwaaien met Techniek van de staatsgreep.

De titel zegt het zelf: het boek zet uiteen hoe je een staatsgreep plant, mocht je dat ooit van plan zijn. Het was in die tijd, de beginjaren van het nazisme, een verhelderend werk, niet alleen voor de kandidaat-uitvoerders, maar ook voor de gevestigde orde: hoe voorkom je de destabilisatie van je land? Heden ten dage vallen uit Techniek van de staatsgreep nog weinig lessen te halen. Het boek leest eerder als een geschiedenisles over verschillende revoluties en coups in de toen recente geschiedenis, met een kleine voorspelling voor de komende jaren als kers op de taart. Interessant, maar weinig relevant.

Meer van Curzio Malaparte: Kaputt (via Italibro) - De huid
Links: wikipedia - uitgeverij J.M. Meulenhoff - recensies van NRC Boeken en Boekenstrijd

Techniek van de staatsgreep van Curzio Malaparte - oorspronkelijke titel Tecnica del colpo di Stato - verscheen in het najaar van 2009 bij uitgeverij J.M. Meulenhoff in een herziene versie van de oorspronkelijke vertaling van 1987, vertaald uit het Italiaans door Frans Denissen en Peter Westerlaken.
208 pagina's, isbn 9789029085069

Benjamin Black - Schimmenspel

Wat? Een kogel door het oog.

Wie? Benjamin Black is het pseudoniem van Booker Prize-winnaar John Banville (Ierland, 1945).

Genre: misdaadroman

Sterren: ***

Riley beet op zijn onderlip, wat hem nog meer deed lijken op een... wat was het toch? Een eekhoorn? Nee. Warm, maar nee. 'Je hebt het hem niet verteld, hè?' zei Riley. 'Over mij, bedoel ik.'
Glass negeerde die opmerking. 'Ik verwacht niet van je dat je naar schandaaltjes zoekt,' zei hij. 'Ik denk dat meneer Mulholland geen belastende geheimen heeft. Hij was een geheim agent, maar hij is geen misdadiger, voor het geval dat je denkt dat ik denk dat hij dat is.'
'Nee,' zei Riley, 'hij is je schoonvader.'

Recensie: Korte boeken vragen om een korte recensie. Waarover gaat het, en wat doet het met je gestel? Het gaat over een man, John Glass, die de biografie moet/mag schrijven van zijn schoonvader. De researcher die hij daarvoor inschakelt wordt doodgeschoten. Wat wist de man? Misschien iets over de familie zelf? Bookerwinnaar Black/Banville schrijft zich vlotjes een weg doorheen de zoektocht. Hier en daar steekt een aangename bries op, maar over het algemeen blijft het eerder windstil. Het gestel is tien minuten na de laatste bladzijde weer volledig intact.

Links: Benjamin Black Books - uitgeverij Mynx

Schimmenspel van Benjamin Black - oorspronkelijke titel The Lemur - verscheen bij Mynx in het najaar van 2009, vertaald uit het Engels door Arie Storm.
156 pagina's, isbn 9789089680808

Iain Pears - De val van Stone

Wat? Financiën een eeuw geleden.

Wie? Iain Pears (1955) is een Britse kunsthistoricus, journalist en romanauteur.

Genre: historische spionageroman

Sterren: ***

Het kapitalisme zat heel wat geraffineerder in elkaar dan ik had gedacht. Ik had er nooit meer in gezien dan een vorm van diefstal die wel wat van tovernarij weghad, maar nu drong geleidelijk tot me door dat het aan regels gebonden was. Hoe geheimzinnig en onbegrijpelijk ze ook waren, het waren regels. Er waren mensen die begrepen hoe het allemaal werkte. En wat zij konden begrijpen, kon ik ook begrijpen.

Recensie: Iain Pears schreef een handvol detectives rond Jonathan Argyll en de Italiaanse kunstpolitie, maar zijn echte doorbraak kwam er met Het goud van de waarheid, een meesterwerk rond 'lust, verraad, geheimen en moord' in de zeventiende eeuw. De val van Stone is Pears' laatste wapenfeit, waarin hij de kunstwereld, nochtans zijn specialiteit, de rug toekeert en zijn blik wendt naar de wereld van het geld.

Drie delen telt De val van Stone, waarin telkens een deel van het mysterie rond de val wordt ontsluierd. Stone is een van de financiële genieën van eind negentiende, begin twintigste eeuw. De "val" uit de titel slaat op een val uit het raam. Als een succesvol zakenman dood op de stoep wordt aangetroffen, dan is dat verdacht, zeker als de pers enkele dagen in het ongewisse wordt gehouden. Dat is nochtans niet de reden waarom de weduwe, een Hongaarse gravin, de hulp inroept van een journalist, Matthew Braddock. Die moet een onechtelijk kind opsporen dat vermeld wordt in Stone's testament. Vervolgens komen nog aan het woord: Henry Cort, Brits geheim agent in Frankrijk, en tot slot Stone zelf, die niet twijfelt zijn oorlogsindustrie ter beschikking te stellen van de vijand. Voor grof geld uiteraard. Of zit er toch meer achter?

Hoewel De val van Stone dezelfde opzet kent als Het goud van de waarheid, met vertellers die achtereenvolgens hun eigen inzichten toevoegen aan het verhaal, blijft die eerste veel meer op de vlakte. De val van Stone verrast minder, al blijft het aldoor boeiend en is de uiteindelijke plot zonder meer gedenkwaardig. Geld en spionage in een historische context, zo is De val van Stone het best samen te vatten. Uitstekende historische thriller, maar de status van Het goud van de waarheid als primus binnen het genre blijft voorlopig onaangetast.

Links: wikipedia (Engels)

De val van Stone van Iain Pears - oorspronkelijke titel Stone's Fall - verscheen bij De Bezige Bij | Cargo in het najaar van 2009, vertaald uit het Engels door Hugo Kuipers.
703 pagina's, isbn 9789023441960