Richard Price - Straatleven

Rechtsaf, rechtsaf en weer rechtsaf, zo vaak dat, als ze uiteindelijk iemand aan de kant zetten, wat zal gebeuren, het even zal duren voordat ze weer recht op hun benen kunnen staan en niet meer overhangen als ze lopen; zo veel bochten naar rechts dat ze, om drie uur 's nachts, zes bier diep bij Grouchie's, als iedereen zwijgend, kwaad naar die ene mazzelkont kijkt die in een nis bij de toiletten een vrouw op zijn schoot heeft, aan de bar naar rechts hangen en dan, later in bed, in hun dromen naar rechts liggen te bewegen.

****

Drie mannen zijn samen op stap. De eerste is straalbezopen, en het zal nog een eind duren voor hij kan vertellen wat er gebeurd is. De tweede is Eric Cash, ober van beroep, die braaf zijn geld afgeeft aan twee overvallers. De derde, Ike, doet dat niet. Hij antwoordt met 'vanavond niet, vriend' en wordt neergeschoten. Dat vertelt Eric aan de politie. Maar die heeft ook twee getuigen die volhouden dat van een overval geen sprake was. Brigadier Matty Clark en zijn collega's brengen dus Eric naar het bureau met de bedoeling hem aan te klagen. Maar Matty krijgt niet echt steun binnen het bureau, noch van de getuiges. Hij vecht tegen de bureaucratie om de zaak levend te houden. Hij vindt een bondgenoot in Billy Marcus, Ike's vader, die gek wordt van verdriet.

De omgeving in grootstad New York lijkt zo overgeplant uit tv-serie The Wire, waarvoor Price overigens een vijftal scenario's schreef. De versleten appartementsgebouwen herbergen meer nationaliteiten dan je tellen kan. In de kale parkjes eromheen worden drugs verhandeld door opgeschoten jongens met zakkerige broeken aan en gouden kettingen om de nek. Ook de gedrevenheid van Matty herken je uit The Wire: nooit opgeven, ook al worden er continu mensen van het onderzoek gehaald, of moet hij zijn eigen carrière op het spel zetten. Bovenop de zoektocht naar de overvallers ent zich nog het rouwproces, niet alleen dat van Ike's vader, maar dat van de hele buurt. Straatleven is een uitermate boeiend verslag van een uit de hand gelopen overval in de projects.

Straatleven van Richard Price - oorspronkelijke titel Lush Life - verscheen bij De Bezige Bij in 2010, vertaald uit het Engels door Johan Hos. 
501 blz, isbn 9789023440574

Jussi Adler-Olsen - De fazantenmoordenaars

Hij pakte het servet, genoot van de geur, legde het op zijn borst en nam het bord met de vier kuikenhartjes in de overtuiging dat hij zonder deze vers geslachte organen zou wegteren.
Toen at hij het eerste hart in één hap op en bad om geluk bij de jacht.

***

De vrouw in de kooi was het eerste deel van een trilogie rond Serie Q, genoemd naar de afdeling van de Deens politie die oude zaken van onder het stof haalt. Q-baas Carl Morck vist in De fazantenmoordenaars een nieuwe zaak op. Overigens niet naar tevredenheid van zijn bazen, want hij pikt er net die zaak uit waarvoor er al een dader achter de tralies zit. Maar Carl, en vooral zijn trouwe rechterhand Assad, vertrouwen het niet. De betrokkenheid van enkele grote namen uit de Deense maatschappij werd wel vermoed maar nooit deftig onderzocht. De industriëlen en advocaten houden zich nu vooral bezig met het schieten van fazanten en ander wild, maar vroeger vermaakten ze zich ook met menselijke slachtoffers.

Jussi Adler-Olsen geniet na De fazantenmoordenaars nog even verder het voordeel van de twijfel. Een opstandige Rose, Carls nieuwe secretaresse, brengt nieuw vuurwerk in het team, dat ook voorheen al grappig uit de hoek kon komen. Aan de andere kant: we zijn best bereid de sadististische spelletjes voor waar aan te nemen. Maar kuikenhartjes eten bij het ontbijt? De jacht openen op een struisvogel? Bwa.

De fazantenmoordenaars van Jussi Adler-Olsen - oorspronkelijke titel Fasandræberne - verscheen bij Prometheus in 2010, vertaald uit het Deens door Kor de Vries.
 406 blz, isbn 9789044615982

Bavo Dhooge - Splinters

'Dit is een déjà vu. Ik heb dit al genoeg gezien en ik weet hoe het verhaaltje afloopt.'
'Jij bent geen gewone knul, hè? De meeste gozers van jouw leeftijd vinden dit het einde.'
'Nou, ik vind er niks aan.'
Ik liep langs hem heen, maar voelde zijn hand op mijn schouder.
'Mike Snow', zei ik voor de zoveelste keer zonder me om te draaien.
'En wie mag dat wezen?'
'De ongewone knul die naar boven loopt.'

***

Splinters is deel twee in de reeks van sf-jeugdthrillers van Bavo Dhooge, na Spiegels en voor Springers. Hoofdpersonage is Mike Snow, die in het jaar 2772 zijn jeugdvriend Huck moet screenen op kwade bedoelingen. Huck is een digit, een voormalige terrorist die een nieuw leven heeft gekregen dankzij de inplanting van chips en prothesen. Het vermoeden bestaat dat digits een aanslag plannen op de Leider, en Mike moet nagaan of Huck ook in het complot zit.

De elkaar razendsnel opvolgende plotwendingen zijn een handelsmerk van Bavo Dhooge, en niet alleen in zijn jeugdthrillers. Kijk maar naar zijn  in de VS gesitueerde misdaadromans Stiletto libretto en Sioux blues. Het feit dat de Snow-reeks in de toekomst gesitueerd is, geeft de mogelijkheid nog iets verder te gaan. In een wereld waarin geheugen wordt ingeplant of gewist naargelang het uitkomt, kan je vele kanten op. Wat is echt en wat is schijn? Dhooge doet de waarheid zeer vakkundig telkens weer om de hoek verdwijnen. Amusant, ook voor lauwe sf-fans.

Splinters van Bavo Dhooge verscheen bij Manteau in 2008.
237 blz, isbn 9789022323076

Ferdinand von Schirach - Misdaden

Plotseling trok Ingrid de terrasdeur open. Ze schreeuwde dat hij alweer vergeten was het raam in de logeerkamer dicht te doen, hij was gewoon een idioot. Haar stem sloeg over. Blank metaal.

Fähner zou later niet precies kunnen beschrijven wat hij op dat moment dacht. In hem, heel diep beneden, was een onbarmhartig en scherp licht beginnen te branden. In dit licht was alles volkomen duidelijk geweest. Verblindend.

****

Zelden zo'n beklijvende verhalenbundel gelezen als Misdaden van de Duitse advocaat Ferdinand von Schirach. Uit zijn rijke ervaring put hij elf verhalen, die je telkens weer met verbazing slaan. Het zijn niet de gewone moord- en doodslagverhalen, maar de buitenbeentjes. Over een zus die haar broer doodt uit liefde. Over een man bij wie de stoppen doorslaan na tientallen jaren gepest door zijn vrouw. Over een man met een gezin in Ethiopië die een bank overvalt uit wanhoop. Von Schirach schrijft over misdaden op de rand van het misdadige, de misdaden met verschoningsgronden. Niet elke moord geschiedt uit geldzucht of jaloezie. Von Schirach schrijft bovendien in een van franjes ontdane stijl. Enkel de nuchtere feiten, die niettemin een scala aan gevoelens blootleggen. Een prachtige verhalenbundel over de onmisdadigheid van misdaden.

Misdaden van Ferdinand von Schirach - oorspronkelijke titel Verbrechen - verscheen bij De Arbeiderspers in 2010, vertaald uit het Duits door Hans Driessen en Marion Hardoar. 
173 blz, isbn 9789029573115

Alex Dryden - Dubbelspel

Adrian begon zijn eigen, gerechtvaardigde woede aan te wakkeren, ter voorbereiding op de ontmoeting met Sergei Limov, Poetins tussenpersoon van die avond. Finns doodsstrijd had drie dagen geduurd, dankzij Bykov - in de achterbak van een auto ergens in Duitsland, werd er gezegd, hoewel Finns lichaam anoniem was afgeleverd bij de Britse ambassade in Berlijn.

***

Een voormalige poulain van het hoofd van MI6 wordt vermoord door de Russen. Finn was zijn naam, en hij was de contactpersoon van een belangrijke bron binnen het Kremlin, codenaam Mikhail. Terwijl MI6-baas Carew zint op wraak zijn alle Westerse geheime diensten op zoek naar Anna, een Russische kolonel en Finns echtgenote. Zij zou op de hoogte zijn van Mikhails identiteit, en hem weer in contact kunnen brengen met de Amerikaanse of Britse spionnenbazen. Wanneer Anna in veiligheid gebracht wordt door de Amerikanen gaat de jacht op Anna en Mikhail dan ook gewoon door. Het is weer West tegen Oost, zoals tijdens de Koude Oorlog.

Dubbelspel is een onderhoudende spionageroman. De verrassingen laten je niet ademloos achter maar bezorgen je toch een paar avonden leesplezier. Goeie poging om de aloude spanningen tussen Rusland en het Westen te laten herleven in moderner tijden. Die blijken nu evenwel niet meer zo kritisch voor de wereldvrede als in de goede oude tijd. 

Dubbelspel van Alex Dryden - oorspronkelijke titel Moscow Sting - verscheen bij De Boekerij in 2010, vertaald uit het Engels door Arthur Wevers.
 367 blz, isbn 9789022554678

PJ Tracy - Moordspel

Je moest een lijk van heel nabij zien en met je eigen handen aanraken om echt te beseffen wat het verlies van één enkel mens uit de hele mensheid betekende. Iedereen hier in deze zaal was vrijwel dagelijks getuige van moord en doodslag. Op de televisie, in de bioscoop, in videogames en op computerschermen waarbij je kon zien wat echt was en wat gespeeld. De gemiddelde mens bracht een afbeelding van de dood nooit in verband met een menselijk wezen en dat was meer dan een probleem; het was een morele ramp.

***

Ook in hun vijfde boek mogen de Monkeewrench-creaturen van moeder en dochter Lambrecht, beter gekend als PJ Tracy, hun hackkunsten loslaten op het wereldwijde web. Deze keer wordt dat expliciet gevraagd door de FBI, want een moordenaar plaatst filmpjes van zijn verwezenlijkingen op internet. De Monkeewrenchers wordt gevraagd software te ontwikkelen om echte van valse moordfilmpjes te onderscheiden. Dankzij de inspecteurs Magozzi en Rolseth raken ze nog van dichter betrokken bij de moorden. Een vermoorde travestiet in bruidsjurk wordt aangetroffen in hun eigen Minneapolis.

Het is altijd weer een aangenaam terugzien met de Monkeewrenchers (zie ook Sneeuwblind). Het zijn aparte creaturen die met hun hitech-onderzoek een goede aanvulling vormen op het ouderwetse speurwerk van Magozzi en Rolseth. Op het persoonlijke vlak zit er ook ontwikkeling in: de altijd op haar hoede zijnde Grace laat meer en meer in haar hart kijken. De plot komt uiteindelijk wat uit de lucht vallen, maar humor en vaart maken veel goed. 

Moordspel van PJ Tracy - oorspronkelijke titel Shoot to Thrill - verscheen bij Van Holkema & Warendorf in 2010, vertaald uit het Engels door Theo Horsten.
 300 blz, isbn 9789047514411

Jussi Adler-Olsen - De vrouw in de kooi

Ze krabde haar vingertoppen tot bloedens toe open op de gladde wanden en sloeg met haar vuisten tegen de dikke ruiten tot ze haar handen niet meer voelde. Minstens tien keer was ze op de tast naar de stalen deur geschuifeld, had haar nagels in de kier gezet en eraan getrokken, maar de deur was onwrikbaar en de rand was scherp.

***

Serie Q verdreef Stieg Larsen van de topdrieposities in de Deense verkoopslijstjes. Dat mag al iets betekenen, al zegt niemand erbij hoelang de Milleniumtrilogie op dat moment al op één stond. Maar goed, na het Deense succes besloot uitgeverij Prometheus de driedelige Serie Q in sneltreinvaart uit te geven. Ondertussen ligt ook al deel 2, De fazantenmoordenaars, in de rekken, maar het begon allemaal dit voorjaar met De vrouw in de kooi. Daarin wordt afdeling Q opgericht, een eenmansbureau binnen de politie dat geklasseerde zaken tracht op te lossen. Die ene man is brigadier Carl Morck, net terug uit verlof na een schietincident waarbij een collega gedood werd. Hij krijgt hulp van Assad, een nieuwe Deen die zijn gebedsmatje uitrolt en muntthee zet in zijn kleine bureautje. Hun eerste zaak wordt de verdwijning van politica Merete Lynggaard, vijf jaar tevoren.

Adler-Olsen weet de vaart erin te houden door afwisselend te focussen op de vrouw die verdween en op Carl Morck en zijn assistent. De wisselwerking tussen die laatste twee is best amusant. Op het verhaal valt ook weinig aan te merken, tenzij misschien een stukje bezieling. Lynggaard komt de Denen misschien bekend voor, maar voor buitenlanders is het personage iets minder goed te plaatsen. Aangename Scandinavische misdaadroman, maar geen topper binnen het genre.

De vrouw in de kooi van Jussi Adler-Olsen - oorspronkelijke titel Kvinden i buret - verscheen bij Prometheus in 2010, vertaald uit het Deens door Kor de Vries.
 383 blz, isbn 9789044615975

Anne Holt - Wees niet bang

Uit een gat in de contourloze massa, ongeveer daar waar ooit een oog had gezeten, keek plotseling een vis. Een klein, zilverglanzend visje, niet groter dan een ansjovis, met zwarte ogen en vibrerende vinnen; ze staarden elkaar aan, de jongen en de vis, tot het diertje even spartelde, uit het dode hoofd viel en in de krijsende mond van de jongen gleed.

***

Anne Holt, in de jaren '90 even minister van Justitie in Noorwegen, is toch vooral bekend als schrijfster. Haar oeuvre neemt op zich al een aardige boekenplank in beslag, en op miskleunen kan je haar zelden betrappen (zie o.a. Wat nooit gebeurt en Hoogtelijn). Wees niet bang is het vierde deel in de Vik en Stubø-reeks. Hij is politieman, zij profiler. Als koppel kunnen ze de vreemdste moordzaken aan, zoals nu de dood van de populaire (vrouwelijke) bisschop van Bergen. Bijkomende hoofdbrekens zijn er dankzij Inger Johanne Viks dochter Kristiane, die lijdt aan een autisme-achtige aandoening. Zoals gewoonlijk verweeft Holt actuele thema's - in dit geval verdraagzaamheid - met de dagelijkse zorgen van een doodgewoon koppel. Anne Holt: niet meer de scherpste aller misdaadauteurs, maar toch de beste schrijvende lesbische ex-minister ever!

Wees niet bang van Anne Holt - oorspronkelijke titel Pengemannen - verscheen bij Cargo in 2010, vertaald uit het Noors door Annemarie Smit. 
464 blz, isbn 9789023456254

Eric Frattini - Het labyrint van water

Jarenlang heb ik een geheim in die kluis bewaard. Niemand had ooit kunnen denken dat ik ergens in de staat New York een van de grootste raadselen van het christendom zou verbergen. Nu mijn leven ten einde loopt, is het moment aangebroken dat iemand een taak volbrengt die ik, uit angst of lafheid, in die kluis heb laten liggen.

**

In een kluis in New York vindt de Venetiaanse Afdera Brooks naast een dagboek van haar grootmoeder, een oud manuscript. Het zou gaan om het evangelie van Judas, de man die de geschiedenis inging als de verrader die Christus aan het kruis deed belanden. Maar het manuscript wijst op een andere gang van zaken. Niet Judas, maar Petrus zou de verrader zijn, en laat Petrus nu net degene zijn die de katholieke kerk uit de grond stampte. Het opduiken van de tekst is dus niet naar de zin van het Vaticaan, en in het bijzonder van staatssecretaris Lienart. Een groep moordlustige pastoors wordt uitgestuurd om Afdera te volgen op haar reis langs antiquairs en wetenschappers over de hele wereld. Intussen broedt kardinaal Lienart op plannen om zelf de macht in de Kerk te grijpen.

Geheime genootschappen, uiteenvallende manuscripten, geheimen die de katholieke kerk op haar grondvesten doen daveren. Zeer origineel kan je met dat soort onderwerpen al niet meer uit de hoek komen.  Als dan ook nog het verhaal hier en daar gevaarlijk begint te rammelen, en de hoofdpersonages bordkartonnen vormen en/of karikaturale trekjes beginnen aan te nemen, dan is het vlug gedaan met de hoop dat de term 'literaire thriller' nog ergens op slaat. De heilige Petrus draait zich vast om in zijn graf.

Het labyrint van water van Eric Frattini - oorspronkelijke titel El laberinto de agua - verscheen bij Q in 2010, vertaald uit het Spaans door Harriët Peteri.
468 blz, isbn 9789021438368