Austin Wright - Tony & Susan

NACHTDIEREN

Een roman van Edward Sheffield

Keurig getypt, nergens een correctie te zien. Ze vroeg zich af wat de titel betekende. Het gebaar van Edward stond haar aan, het was verzoenend en het vleide haar. Maar ze had een vaag gevoel dat haar op haar hoede deed zijn, dus toen haar echte man Arnold die avond thuiskwam, deelde ze plompverloren mee: Ik heb vandaag iets van Edward gehoord.
Welke Edward?
Hè Arnold.
O, Edward. Nou. Wat had die ouwe zak voor moois over zichzelf te melden?

****

Susan krijgt een pakje van haar ex: een manuscript dat hij haar wil laten lezen. Terwijl zij het leest, laat ze ons meelezen. Het is een voltreffer: het eerste hoofdstuk is een nagelbijter, en de rest moet er niet voor onder doen. Tussendoor mijmert Susan over het boek van haar ex (verrassend, neergeschreven zien hoe iemand anders tegen een boek aankijkt) en over haar huwelijk met chirurg Arnold. Die mijmeringen zijn misschien een tikkeltje minder overtuigend, maar toch interessant te zien wat een boek met je gemoedsgesteldheid kan doen. We maken ons sterk dat dat zelfs geldt voor een boek dat níet door je ex werd geschreven.

Tony & Susan van Austin Wright - oorspronkelijke titel Tony and Susan - verscheen bij De Arbeiderspers in 1994 onder de titel Het schreeuwen van de nacht en in 2010 onder de titel Tony & Susan, vertaald uit het Amerikaans door Auke Leistra.
380 blz, isbn 9789029573801

Niccolò Ammaniti - Jij en ik

'Toe, sta op.'
Ik wilde wel, maar ik werd tegengehouden door een gewicht dat me op de borst drukte.
'Wat is er?'
Ik pakte haar hand vast. 'Hou je van me?'
Ze glimlachte naar me.
'Natuurlijk hou ik van je.' Ze stond op, keek in de spiegel naast de deur en trok haar rok glad.
'Toe, sta op. Moet ik je zelfs vandaag nog smeken om uit bed te komen?'
'Een kus.'
Ze boog zich over me heen. 'Gekkerd, je hoeft niet in militaire dienst, je gaat fijn een weekje skiën.'

****

Nog maar eens een voorbeeld van de schijnbare gespleten persoonlijkheid van Niccolò Ammaniti: van de welhaast orgastische kolder van Laat het feest beginnen naar de ingetogen eenvoud van Jij en ik, een novelle over een jongen die doet alsof hij op skireis vertrekt met zijn vrienden, alleen maar om zijn ouders te doen geloven dat hij een gewone jongen is. Tijdens zijn zelf gekozen ballingschap herontmoet hij zijn halfzus, die ook al met zichzelf overhoop ligt. Mooi kortverhaal van een van Italië's grootste hedendaagse schrijvers.

Lees meer over Ammaniti bij Italibro.

Jij en ik van Niccolò Ammaniti - oorspronkelijke titel Io e te - verscheen bij Lebowski Publishers in 2010, vertaald uit het Italiaans door Etta Maris.
127 blz, isbn 9789048808267

Henning Mankell - De gekwelde man

En het was op dat moment, in die kamer met zijn ondoordringbare muren die niets anders dan een ver feestgedruis doorlieten, dat Wallander zich realiseerde dat Håkan von Enke bang was. Hij had het in zijn leven al veel vaker gezien: iemand die zich zorgen maakte over iets, ingebeeld of werkelijk. Hij wist zeker dat hij zich niet vergiste.

****

Net geen tien Wallanders, de laatste niet meer dan een bundel verhalen over de beginjaren van Zwedens bekendste speurder. Achteraf bekeken stond het in de sterren geschreven dat er nog een nummer tien zou volgen. De gekwelde man is het waardige en waardevolle sluitstuk van een van de beste thrillerseries ooit.

Wallander wordt oud. Hij kampt met geheugenstoornissen en te veel suiker in het bloed. Maar hij put veel vreugde uit de kleindochter die Linda hem schonk. Kleine Klara heeft ook een schoonzoon in zijn leven gebracht, Hans von Encke, een financieel expert in Kopenhagen. Wallander wordt uitgenodigd voor het verjaardagsfeest van diens vader Håkan, een marineofficier op rust. Die maakt zich zorgen over iets. Waarover wordt pas echt een raadsel wanneer hij spoorloos verdwijnt. Een zaak voor de Stockholmse politie, maar Wallander zou Wallander niet zijn als hij die gewoon haar gang liet gaan.

De plot is Mankelliaans maatschappelijk relevant, al stoelt hij in de tijd van de Koude Oorlog: een oost-westconflict in het in naam neutrale Zweden. Daarbovenop de strijd tegen de ouderdom van een man die we al negen boeken lang zagen evolueren tot wat hij nu is. Een goeie speurder, misschien de allerbeste, maar ook stilaan een oude man. Wallander blijft verder leven, al was het maar in de vorm van ruim een halve meter boekenplank. Een halve meter die bij de echte thrillerfan niet mag ontbreken.

De gekwelde man van Henning Mankell - oorspronkelijke titel Den orolige mannen - verscheen bij De Geus in 2010, vertaald uit het Zweeds door Janny Middelbeek-Oortgiesen.
603 blz, isbn 9789044515244

De top 10 van 2010

Ik ben laat met mijn top 10, dit jaar. Nog snel twee kanshebbers gelezen: de laatste Wallander en de nieuwe Harry Hole. Nu blijken ze geen van beide de top 10 te halen. Niet dat ze slecht zijn, verre van, maar ze hebben de extra promotie allang niet meer nodig. Dus 10 andere titels, geselecteerd uit 78 gelezen boeken.

Dames en heren, mijn top 10 voor 2010:
10. Petros Markaris - Het kindermeisje. Omdat een thriller niet altijd levensbedreigend moet zijn: een slimme Griek en zijn kibbelzieke vrouw.
9. Yann Martel - Beatrice en Vergilius. Want ‘het onvoorstelbare is de beste manier om mensen in iets te laten geloven’. Twee lieve beestjes, maar er schuilt nog zo veel achter.
8. Frederick Forsyth - De Cobra. Op De Afghaan na nooit iets van gelezen, maar ik hou wel van de no-nonsense stijl.
7. Sam Savage - De roep van de luiaard. Na Firmin bevestigt Savage zijn titel van koning van de tragikomedie.
6. Jussi Adler-Olsen - De noodkreet in de fles. Heerlijk trio, die Carl, Assad en Rose. En wat een plot.
5. Alessandro Baricco - De barbaren. Over de teloorgang van de cultuur, maar hoe dat toch niet zó erg is. Ik denk er nog regelmatig aan terug.
4. Karin Fossum - De waarschuwer. Ze blijft het doen.
3. Ferdinand von Schirach - Misdaden. De beste verhalenbundel sinds eeuwen, over de excuseerbaarheid van misdaden.
2. Arne Dahl - Midzomernachtdroom. Heerlijke humor, complex verhaal, waanzinnige plot.
1. Zoran Drvenkar - Sorry. Onthutsend, brandend actueel, laaiend spannend en mét een boodschap. Dit is dé thriller van het jaar.

Daarmee zit boekenjaar 2010 er helemaal op. We hopen het komende jaar meer goeie boeken in handen te krijgen en wensen de uitgevers alvast veel succes in hun zoektocht naar hét boek van 2011. Aan allen een mooi jaar toegewenst!

Jussi Adler-Olsen - De noodkreet in de fles

Toen hij eindelijk klaar was, hoorde hij het zware geluid van een brommende motor. Deze keer kon het niet missen. Een pijnlijke seconde lang keek hij naar zijn broer en strekte zich daarna uit alle macht uit naar het licht dat door een brede scheur in de muur naar binnen viel - de enige opening waar hij de fles doorheen kon duwen.
Daarna ging de deur open, en in een wolk van witte sneeuwvlokken stapte een compacte schaduw naar binnen.
Stilte.
Toen klonk de plons.
De fles was uitgezet.

****

Via Schotland, waar ze jarenlang op een vensterbank stof stond te vergaren, raakt een fles met een noodbriefje verzeild bij afdeling Q van de Deense politie. Zo lang is het geleden dat een ontvoerde jongen alarm sloeg, ergens in Denemarken. Bij de afdeling Q, die zich bezighoudt met onopgeloste zaken, weten ze er wel raad mee.

Afdeling Q, dat is nog altijd opperhoofd Carl Mørck, met zijn helpers Assad en Rose (zie ook De vrouw in de kooi en De fazantenmoordenaars). Alleen wordt Rose om mysterieuze redenen vervangen door haar zus Yrsa. IJzersterke punten aan de Q-serie, waarvan De noodkreet in de fles voorlopig de beste is, zijn net die fantastische, humoristische personages, aangevuld met een plot als een adrenalinerush. Verder mag je Adler-Olsen niet al te nauw volgen, of je zou nogal wat ongerijmdheden tegenkomen. Maar die Assad en Rose, daarvan hebben we het strafste nog niet gelezen.

De noodkreet in de fles van Jussi Adler-Olsen - oorspronkelijke titel De noodkreet in de fles - verscheen bij Prometheus in 2010, vertaald uit het Deens door Kor de Vries.
496 blz, isbn 9789044615999

Arne Dahl - Midzomernachtdroom

Het gebeurt tegelijkertijd, dit alles. Het gebeurt de hele tijd in onze westerse maatschappij. Deze morele averij, waar we niets tegen kunnen doen. Terwijl wij op auto's jagen die een half uur te lang op een parkeerplek staan of op onterecht opgevoerde kosten voor vakliteratuur. Het is de Wet die hij aanvalt. We kijken niet meer naar de geest van de wet; we leven naar de letter van de wet. Of we trekken er ons helemaal geen zier van aan. De geest is verdwenen. Of de ziel.

*****

Het gaat niet altijd goed samen: humor en een échte thriller. Niet zomaar een misdaadromannetje, maar een spannende thriller. Een pageturner. Arne Dahl slaagt waar anderen falen. Zijn A-team, gespecialiseerd in internationale misdaden (al krijgen ze tegenwoordig simpelweg alle lastige gevallen op hun bord), is een bont allegaartje van mannen en vrouwen met verschillende achtergronden. Met enkele nieuwe leden, deze keer, omdat de ene promotie maakte en de andere thuis op de kinderen past. Verschillende zaken krijgen ze weer op hun bord. Ogenschijnlijk eenvoudige zaken, maar elke keer komt er nog iets tussen. Uiteraard nemen de onderlinge verbanden almaar toe.

Tussen de grappen en de doden door weet Dahl zowaar enkele hete maatschappelijke items op de agenda te plaatsen. Niet vrijblijvend, maar direct gerelateerd aan een slimme, zinderende finale. Na een iets mindere vorige editie staat Dahl met Midzomernachtdroom weer stevig in de startblokken voor het A-team, deel zeven. Het kan niet snel genoeg 2011 zijn.

Zie ook: Europa Blues en Bijbelse wateren

Midzomernachtdroom van Arne Dahl - oorspronkelijke titel En midsommarnattsdröm - verscheen bij De Geus in 2010, vertaald uit het Zweeds door Ydelet Westra.
410 blz, isbn 9789044514896

Sam Savage - De roep van de luiaard

Beste Dahlberg,

Ik heb je laatste inzending afgewezen wegens gebrek aan kwaliteit, en het feit dat je Canadees bent heeft daar niets mee te maken. Maar als je je er prettiger bij voelt om dat te geloven, ga dan vooral je gang.

Met groet,
Andy 

****

De roep van de luiaard omvat elke letter die ene Andrew Whittaker neerschreef in een periode van vier maanden tijdens de economische crisis van begin de jaren zeventig. Hij bezit enkele huizen die hij verhuurt, helaas meestal aan wie zich de huur niet kan veroorloven. Hij geeft een literair tijdschrift uit. Hij schrijft hilarische brieven naar amateurschrijvers die wat graag gepubliceerd zouden worden. Hij probeert fondsen los te krijgen van bekende schrijvers die hij ooit gekend heeft. Gaandeweg wordt duidelijk wat een zootje zijn leven geworden is. Zijn vrouw ontvluchtte hem door te gaan studeren in New York. Huurders klagen over lekkende daken. Andrew reageert door zich te verschansen in zijn woonkamer, tot ook die overvol geraakt met spullen die hij uit de kelder redde. Sam Savage bewijst wat we na Firmin al vermoedden: hij, en niemand anders, is de koning van de tragikomedie.

De roep van de luiaard van Sam Savage - oorspronkelijke titel The Cry of the Sloth. The Mostly Tragic Story of Andrew Whittaker being his Collected, Final, and Absolutely Complete Writings - verscheen bij uitgeverij Signatuur in 2010, vertaald uit het Amerikaans door Dirk-Jan Arensman.
227 blz, isbn 9789056723712

Kaaberbøl en Friis - De jongen in de koffer

Zijn knieën waren helemaal tegen zijn borst geduwd, hij was opgevouwen als een overhemd, anders had hij er waarschijnlijk niet in gepast. Zijn ogen waren gesloten en in het schijnsel van de tl-buizen glansde zijn huid vaalwit. Pas toen ze zag dat zijn lippen uiteenweken, heel lichtjes, besefte ze dat hij nog leefde.

***

Goed boek, deze eersteling van de Deense dames Kaaberbøl en Friis. Er kan nog wat geschaafd worden aan de stijl, met net te veel woorden die er niet (meer) hadden mogen staan. Maar inhoudelijk is De jongen in de koffer sterk. Verschillende vormen van criminaliteit: bruut geweld uit geldzucht, of de iets omfloerster variant ontstaan uit egoïsme. Ofwel: het armere Oost-Europa versus de rijke Scandinaven. 

De jongen in de koffer van Kaaberbøl en Friis - oorspronkelijke titel Drengen i kufferten - verscheen bij Boekerij in 2010, vertaald uit het Deens door Kor de Vries.
271 blz, isbn 9789022552742

Ian McEwan - Solar

Hij behoorde tot het type mannen - vagelijk onsympathiek, vaak kaal, klein, dik, slim - dat onverklaarbaar aantrekkelijk was voor bepaalde mooie vrouwen. Of hij dacht dit van zichzelf en daardoor leek het ook zo. Ook hielp het dat sommige vrouwen hem beschouwden als een genie dat moest worden gered. Maar de Michael Beard van nu was een man met een vernauwde geestestoestand, a-hedonistisch, monothematisch, geslagen.

***

Wat gaan we nog allemaal meemaken? Ian McEwan die een humoristisch boek schrijft. Dat is zoiets als Sepultura een kerstballade laten uitbrengen. Het werkt niet echt.

McEwan doet nochtans hard zijn best. Sommige passages zijn best grappig. Maar het hoofdpersonage Michael Beard is niet het soort man dat je makkelijk grappig vindt. De Nobelprijswinnaar fysica is vooringenomen, gewetenloos en gemakzuchtig. Hij bedriegt niet alleen zijn vele vrouwen, maar eigenlijk iedereen die hij tegenkomt. De laatste jaren heeft hij zich gespecialiseerd in het klimaatthema, maar alleen omdat de regering speciaal voor hem een onderzoekscentrum heeft opgezet. Daar komt nog bij dat McEwan zijn personage niet zo grondig ondersteboven keert als in pakweg De troost van vreemden of Aan Chesil Beach. En laat dat nu net zijn sterkste punt zijn.

Solar: enkele halfslachtig komische situaties en een bijna karikaturaal hoofdpersonage. De volgende keer hoeft het niet per se grappig te zijn.

Solar van Ian McEwan - oorspronkelijke titel eveneens Solar - verscheen bij De Harmonie in 2010, vertaald uit het Engels door Rien Verhoef.
363 blz, isbn 9789022325278