Pagina's

7 december 2014

Marco Lodoli - Wolk



Wolk de goochelaar leefde ook daadwerkelijk op een wolk. Waarom ben je geen communist, papa, net als ik, waarom voel jij niet ook het leed van de onderdrukten, van de uitgebuitenen, en walging voor mensen die altijd aan het langste eind trekken? Waarom laat je mij alleen tegen de hele wereld?

***

Maria Salviati is 72 en tracht vast te houden aan haar herinneringen. 'Herhalen, ik moet mijn leven herhalen met de woorden die me resten (...) want ik voel dat ik elke dag een strofe, een vers kwijtraak.' Een makelaar die haar huis wil verkopen, moedigt haar aan haar verhalen te delen, gezeten op een bankje in de zon, af en toe onderbroken door mogelijke kopers die de lange stoffige weg naar de villa komen opgereden. En zo komt langzaamaan Maria's opmerkelijke geschiedenis nog een laatste keer tot leven. Haar huwelijk met een goochelaar, Wolk, die telkens weer vlucht voor de verantwoordelijkheid, maar die zij daarvoor niet wil veroordelen. Het huwelijk schenkt hen een zoon, die opeens communist wordt en strijd levert met fascisten. Maria tracht ook dan al haar leven samen te houden. Wolk is een nostalgisch boek, met een onverwacht einde, over het leven van een gewone vrouw, wellicht voor het laatst verteld.

Wolk van Marco Lodoli - oorspronkelijke titel Vapore - verscheen bij Serena Libri in 2014, vertaald uit het Italiaans door Patty Krone & Yond Boeke.
154 blz, isbn 9789076270821

15 november 2014

Giorgio Scerbanenco - Moord op school



Hij had nooit goed begrepen waarom Duca - en ook Duca's vader - zo hechtten aan recht, aan rechtvaardigheid, waarom ze het leven, dat toch al zo moeilijk was, nog moeilijker wilden maken door dat gedoe over recht en rechtvaardigheid.

****

I ragazzi del massacro, zo luidt de originele titel van de nieuwste thriller van uitgeverij Serena Libri. Geef toe, dat klinkt een stuk spannender dan Moord op school. Een massacro is het zonder twijfel, de brute afslachting in het klaslokaal in Milaan waar juffrouw Matilde Crescenzaghi enkele tieners op het rechte pad tracht te houden. Jongens van dertien tot twintig jaar zijn het, "waarvan het grootste deel in opvoedingsgestichten had gezeten, een alcoholverslaafde vader had of een moeder die zich prostitueerde, en waarvan verscheidene leerlingen tbc of syfilis hadden."

Jawel, er is nog sprake van tbc: het boek werd in 1968 geschreven door de in Oekraïne geboren Vladimir Scerbanenko, die met zijn ouders naar Italië emigreerde en zijn naam veranderde in Giorgio Scerbanenco. Tot aan zijn overlijden in 1969 schreef hij verschillende romans en thrillers; die laatste vaak rond inspecteur Duca Lamberti, een voormalige arts die niet al te zachtzinnig optreedt tegen de vermeende moordenaars, en die het ook niet zo begrepen heeft op vrouwen of homoseksuelen. De eersten zijn gewoonlijk hysterisch en theatraal, homoseksuelen zijn simpelweg fout. Het zullen wel de zeden van de tijd zijn, want verder doet Moord op school verrassend modern aan. Vandaar waarschijnlijk dat Scerbanenco als de vader van de Italiaanse misdaadroman wordt beschouwd.

Het lokaal waar juffrouw Matilde is afgeslacht, wordt tot in detail beschreven. Alles wat in het onderzoek van belang kan zijn is omcirkeld met witte verf en op een plattegrond aangeduid. Een beetje zoals je dat ook in moderne tv-series ziet gebeuren, alleen dat het niet geeft als er hier en daar wat DNA vernietigd wordt. Lamberti, ondanks zijn occasionele harde aanpak, gebruikt vaak psychologische trucjes om zijn doel te bereiken.  Hij tracht te begrijpen wat een groep scholieren tot zo een gruwel kan drijven. Zijn baas gaat zich zelfs afvragen wat het ertoe doet, als het wel duidelijk is dat niemand anders de juffrouw kan hebben vermoord. Een zeer interessante Duca Lamberti dus, in een verrassende flashback naar de sixties.

Moord op school van Giorgio Scerbanenco - oorspronkelijke titel I ragazzi del massacro - verscheen bij Serena Libri in 2014, vertaald uit het Italiaans door Els van der Pluijm.
262 blz, isbn 9789076270814

26 oktober 2014

Tim Parks - De kunst van het moorden



Morris zou te laat arriveren op de ceremonie. Dat hoorde zo voor een man van zijn statuur. Het was per slot van rekening ter ere van hem. Maar hij moest ook weer niet zó laat komen dat het op een gebrek aan respect kon lijken, want gebrek aan respect tegenover mensen die jou willen eren, doet afbreuk aan de erkenning.

***

De Brit Tim Parks woont al meer dan dertig jaar in Italië. De vele ervaringen die hij sindsdien opdeed, deelt hij graag in de vele boeken die hij tot nu toe schreef, zowel fictie als non-fictie. Italië op het spoor bijvoorbeeld, is een amusant boek over de chaos in Italiaanse treinen en treinstations. Eerder verschenen bij De Arbeiderspers enkele moordverhalen rond Morris Duckworth, niet toevallig een Engelse inwijkeling in Verona. Dat Morris een voorgeschiedenis heeft, schept vooral in de eerste hoofdstukken wat verwarring in Parks nieuwe roman, De kunst van het moorden.

Morris Duckworth, naar eigen zeggen een seriemoordenaar (hij voert zelfs conversaties met zijn slachtoffers), is net ereburger geworden van Verona. Hij besluit een tentoonstelling te organiseren rond een thema dat hem wel ligt: de gewelddadige dood. Hij wil zelfs enkele van zijn eigen, al dan niet vervalste schilderijen ter beschikking stellen. Helaas genereert dat voornemen nogal wat aandacht voor hemzelf, zijn familie en zijn Libische maîtresse. Zelfs in die mate dat hij dreigt ontmaskerd te worden als seriemoordenaar.

Jammer van die losse draadjes door Morris' voorgeschiedenis, want verder is De kunst van het moorden een amusant boek, dat op het einde nog spannend wordt ook. Parks laat alle kleine kantjes van de Italianen nog eens de revue passeren (met uiteraard een rol voor de katholieke Kerk). Maar eerlijk is eerlijk: ook de licht pompeuze Brit Morris Duckworth heeft het niet echt makkelijk.


De kunst van het moorden van Tim Parks - oorspronkelijke titel Painting Death - verscheen bij De Arbeiderspers in 2014, vertaald uit het Engels door C.M.L. Kisling. Voor wie graag de volgorde respecteert: de vorige romans rond Duckworth zijn Nieuwe kleren voor Massimina en De geest van Massimina
350 blz, isbn 9789029589352

19 oktober 2014

Alberto Ongaro - Hoog spel



Welnu: de gravin wierp drie Totums op een rij, tegen een Totum en twee Nihils van mij. Zij had dus gewonnen en ik was haar eigendom geworden, net als het palazzo in Santa Fosca, de villa aan de Brenta en alles wat mijn vader had ingezet en verloren. Het kwam me voor dat er een doodse stilte volgde op het moment dat de dobbelsteen voor de derde maal op een Totum bleef liggen, wat mijn nederlaag betekende.

***

Van de intussen bijna negentigjarige Venetiaan Alberto Ongaro verscheen bij Serena Libri De brug van de verlating, maar daar ging deze Hoog spel nog aan vooraf. Het origineel dateert van 1985 en werd in 1987 verfilmd (als je IMDb mag geloven met matig succes).

Hoog spel is iets helemaal anders dan de psychologische spanning van De brug van de verlating. Het is een historische schelmenroman waarin de jonge Francesco Sacredo vanuit ballingschap terugkeert naar Venetië. Helaas moet hij daar vaststellen dat zijn vader alle familiebezittingen heeft vergokt aan gravin Mathilde von Wallenstein, een soort achttiende-eeuwse versie van Cruella de Vil. Francesco's tegenzet is niet zo slim: hij zet zijn eigen lijf in om alle familiebezittingen terug te winnen. Hij verliest, en in plaats van arm én gevangen te zijn, besluit hij gewoon arm te zijn. Francesco slaat dus op de vlucht, in de hoop zijn zus in Lyon te bereiken. Gravin Von Wallenstein is echter van het aanhoudende type: ze stuurt een paar huurmoordenaars achter hem aan tijdens zijn lange tocht doorheen Noord-Italië.

Amusant is Hoog spel zeker: Francesco laat zich jammerlijk in met een mooie, amoureuze jongedame, vecht een robbertje met een paar argwanende studenten en slaat een genereus aanbod af van een stel kaartspelende dwergen. Leesplezier, dat wel, maar veel meer moet je er ook niet achter zoeken.

Hoog spel van Alberto Ongaro - oorspronkelijke titel La partita - verscheen bij Serena Libri in 2009, vertaald uit het Italiaans door Anthonie Kee.
296 blz, isbn 9789076270555

17 oktober 2014

Jan Guillou - Tussen rood en zwart



Toen Johanne net als alle anderen haar handen vouwde en in haar bord keek, het was de bedoeling dat ze in stilte zouden bidden, viel het haar in dat er iets vreemds was geweest, iets beangstigends zelfs, aan papa's laconieke en oppervlakkig gezien triviale dankzegging. Hij had gesproken over de héle verzamelde familie en dat was duidelijk niet waar. Harald was er niet, hij zou ergens 'Germaanse kerst' vieren in god weet welk ss'ers-nest. Rekende papa hem niet meer tot de familie?

***

In Zweden is er al een vierde deel verschenen in de serie De grote eeuw van Jan Guillou. Dat verklaart alvast het open einde van Tussen rood en zwart. Het verhaal begint waar het eindigde na  Bruggenbouwers en Dandy uit het noorden: met de hereniging van de drie Noorse broers Lauritzen na de Eerste Wereldoorlog. De familie van ingenieurs is rijk geworden, maar er staat veel op het spel tijdens het interbellum: tijden van voorspoed en financiële crisis lossen elkaar af, wat leidt tot de opkomst van een kleine onruststoker die later de wereld in brand zal zetten: Adolf Hitler.

De familie Lauritzen zit letterlijk gevangen tussen rood en zwart: de in Duitsland opgeleide broers worden als Ariërs beschouwd, maar twee van hun echtgenotes zijn communisten, of op zijn minst socialisten. De zoon van een van hen sluit zich aan bij Görings zwartste stormtroepen, terwijl de familie de oorlog tracht uit te zitten in het plus minus neutrale Zweden.

Guillou slaagt er helaas slechts zelden in de tegenstellingen binnen de familie op scherp te stellen, laat staan dat hij veel doet met de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Een scène met de homoseksuele Sverre en een joodse vrouw samen met enkele nazisoldaten in een treincoupé, komt wellicht het dichtst in de buurt. Maar misschien is dat hoe men op dat moment met de gebeurtenissen omgaat: trachten de oorlog door te komen, nog niet helemaal bewust van wat er zich in de concentratiekampen afspeelt. Toch had het wat scherper gemogen, en eigenlijk geldt dat voor de hele reeks.

Tussen rood en zwart van Jan Guillou - oorspronkelijke titel Mellan rött och svart - verscheen bij Prometheus in 2014, vertaald uit het Zweeds door Bart Kraamer.
314 blz, isbn 9789044625684