15 mei 2016

Joël Dicker - Het boek van de Baltimores



***

De Zwitser Joël Dicker oogstte veel succes met zijn debuut De waarheid over de zaak Harry Quebert: een zeer Amerikaans aandoende roman, en niet alleen omdat het verhaal zich afspeelde in de Verenigde Staten. Het boek moest het meer hebben van de strak geregisseerde plot dan van overtuigende karakters. Een pageturner die zó zou kunnen omgevormd worden tot een Hollywoodfilm (wat intussen dan ook gebeurd is).

In Het boek van de Baltimores herhaalt Dicker zijn succesrecept. De familie Goldman is door de jaren heen gesplitst in twee takken: die uit Baltimore (het chiquere deel) en die uit Montclair, New Jersey. Marcus hoort bij de tweede tak, maar verlangt hevig naar een leven zoals dat van zijn rijkere, even oude neven van de Baltimores. Maar is dat wel terecht? Beetje bij beetje onthult Dicker grote en kleine familiegeheimen, van het plotse verschijnen van een tweede neef, over de plots beëindigde relatie met een bekende zangeres, tot het faillissement van de eens zo rijke oom van de Baltimores.

Met de regelmaat van de klok verwijst Dicker naar het Drama dat alles veranderde. Het kan een doorzichtige truc lijken, maar het zet wel degelijk aan tot vlug verder lezen. Het risico van een anticlimax dreigt als je zo de nadruk legt op een komend Drama, maar Dicker weet de valkuilen te vermijden. Goed gedaan, maar aan de andere kant laat Dicker zich iets te ver wegglijden tot het niveau van een sentimentele tv-film.

Het boek van de Baltimores van Joël Dicker - originele titel Le Livre des Baltimore - verscheen bij De Bezige Bij in 2016, vertaald uit het Frans door Manik Sarkar.
447 blz, isbn 9789023496113

3 mei 2016

Jan Guillou - Blauwe Ster



***

De Tweede Wereldoorlog biedt Jan Guillou nog eens de kans terug te keren naar het genre dat hem en zijn Coq Rouge bekend maakte: de spionageroman. In Blauwe Ster, deel vijf van De Grote Eeuw, zetten we een kleine stap terug in de tijd. In het vorige deel kregen we al het verhaal te horen van pater familias Lauritz die zijn vrouw verliest aan kanker en er tegelijk een maîtresse op na houdt.

Diezelfde periode komt nogmaals aan bod, maar dan vanuit het oogpunt van Lauritz' dochter Johanne, die zich als Noors-Duits-Zweedse aansluit bij het Noorse verzet tegen de nazi's. Daarbij komt ze haar zus Rosa tegen, die voor de inlichtingendienst werkt in het officieel neutrale Zweden.

Rosa begon een soort fabel te vertellen over het neutrale land in het noorden dat zich tot nu toe buiten de grote oorlog had weten te houden. Tegen een bepaalde prijs natuurlijk. Neutraliteit was niet gratis. Daarom helde de neutraliteit op het ogenblik over naar de sterkere partij Duitsland, daarom waren bijvoorbeeld Duitse troepentransporten door het land toegestaan.

Blauwe Ster bevat enkele spannende scènes rond Johanne, die zich actief inzet om het de Duitsers moeilijk te maken en Joden te redden, maar de nadruk ligt eerder op de diplomatie en de familiebanden. Voor wie De Grote Eeuw tot nu toe volgde een prettig weerzien. Voor alle anderen: begin vooral bij Bruggenbouwers.

De Grote Eeuw:
Bruggenbouwers
Dandy uit het noorden
Tussen rood en zwart
De kop in het zand

Blauwe Ster van Jan Guillou - originele titel Blå Stjärnan - verscheen bij Prometheus in 2016, vertaald uit het Zweeds door Bart Kraamer.
352 blz, isbn 9789044628258

1 mei 2016

Karin Fossum - Veenbrand



***

Lang geleden dat we nog iets hoorden van Karin Fossum, maar met Veenbrand is ze helemaal terug. Uitgeverij Marmer stak voor de gelegenheid ook enkele oude boeken in een nieuw jasje. Boeken uit de tijd dat Scandinavische misdaadromans nog zeldzaam waren. Fossum was niet toevallig naast Wallander een van de voorlopers uit het hoge noorden: haar De duivel draagt het licht prijkt na bijna vijftien jaar nog altijd in mijn top tien van beste thrillers.

Voor de elfde keer is inspecteur Konrad Sejer de hoofdrolspeler, al moet je 'hoofdrol' met een korreltje zout nemen: Sejer zweeft als vanouds rond de feiten heen, wachtend tot zijn onderzoek voldoende rimpelingen veroorzaakt om duidelijkheid te scheppen. De focus ligt veeleer op een wereldvreemde jongeman die zijn dagen vult met internetten en kruiswoordraadsels oplossen, en op het kleine jongetje en zijn moeder die brutaal vermoord worden.

'De een moet de ander hebben zien sterven', zei Sejer tegen zijn jongere collega. Hij wist niet wat erger was, of het kind de moeder had zien sterven, of dat de moeder getuige was geweest van de dood van haar kind. Het aller-, allerergste was deze twee overkomen. Een monster was langsgekomen om deze twee aan zijn mes te rijgen.

Het is Fossum niet zozeer om de spanning te doen. Eerder gebruikt ze de misdaden als excuus om de leefwereld van de gewone man te beschrijven. Mensen die moeten zwoegen om rond te komen, vrouwen die hun kinderen dicht bij zich houden omdat ze denken dat zij hun enig steun zijn. Fossum schetst een microkosmos van de meest kwetsbare kant van de maatschappij, met als bonus een prettig weerzien met Konrad Sejer.

Veenbrand van Karin Fossum - originele titel Helvetesilden - verscheen bij Uitgeverij Marmer in 2016, vertaald uit het Noors door Lucy Pijttersen.
279 blz, isbn 9789460682858

26 april 2016

Joachim Meyerhoff - Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest



***

Joachim Meyerhoff groeit samen met zijn twee broers op in een villa middenin de psychiatrische inrichting waar zijn vader de scepter zwaait. Dat levert veel komische scènes op in een tijd waarin nog niet zo politiek correct werd gedaan.

Zo ben ik opgegroeid. Te midden van vijftienhonderd psychisch gestoorden en geestelijk en lichamelijk gehandicapten. Mijn broers en ik gaven de patiënten de meest uiteenlopende namen. We noemden ze ijskoud idioten, gekken of krankzinnigen. Maar ook stakkers, spasten, schizo's, mafketels, malloten en mongolen.

Maar na een hele reeks grappige anekdotes verandert de toon. De jeugd is voorbij, het huwelijk van de ouders loopt niet meer geweldig, en plots is niets meer zoals het ooit is geweest. Of beter: zoals het nooit is geweest, maar werd beleefd door de gekleurde bril van de kinderjaren. Joachim Meyerhoff gaat voor de lach én de traan, en hij doet dat goed.

Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest van Joachim Meyerhoff - originele titel Wann wird es endlich wieder so, wie es nie war - verscheen bij Signatuur in 2015, vertaald uit het Duits door Josephine Rijnaarts.
311 blz, isbn 9789056725082

12 april 2016

Nicola Lagioia - De wreedheid



****

Hoe zwaar kan het gedrag van een vader wegen op zijn familie? Heel erg zwaar, als je Nicola Lagioia mag geloven. En dan hebben we het niet over een heroïnesnuivende armoezaaier, maar over een rijke ondernemer in Bari. De dertiger Nicola Lagioia werd vorig jaar beloond met de meest prestigieuze Italiaanse literatuurprijs, de Premio Strega, voor de verwoestende familiekroniek La ferocia, onlangs vertaald als De wreedheid.

Vittorio Salvemini, intussen de zeventig voorbij, is het hoofd van een Zuid-Italiaanse bouwonderneming. Dankzij connecties en steekpenningen weet hij zelfs op beschermd natuurgebied villa's neer te poten. Het erge is dat hij daar ook zijn familieleden voor inschakelt - bewust of onbewust. Zoon Ruggero, een bekroonde oncoloog, staat borg voor investeringen, en dochter Clara vangt verschillende machtige mannen in haar verleidelijke web. De enige die van niet veel nut is, is Michele, het stiefbroertje dat een ongezonde band onderhoudt met Clara.

Lagioia, de man van de metaforen en soms ondoorzichtige frasen, wisselt aldoor van verteller en tijdstip, en dompelt zich diep onder in de familiegeschiedenis. In het hele boek is niet één personage te vinden dat niets acteert, dat zegt wat het denkt, dat is wat het lijkt. Er is een buitenbeentje als Michele voor nodig om alles te doorprikken, maar ook hij moet zich eerst losmaken van de macht van de gewoonte, "een familie die zich onafgebroken had gekoesterd in de flonkerende ster van de gemoedsrust". Het verschroeiende effect van een emotioneel afwezige, maar zakelijk veeleisende pater familias is wellicht nog nooit zo snoeihard omschreven als in De wreedheid.

De wreedheid van Nicola Lagioia - originele titel La ferocia - verscheen bij De Bezige Bij in 2016, vertaald uit het Italiaans door Els van der Pluijm.
461 blz, isbn 9789023494454