6 april 2015

Umberto Eco - Het nulnummer



Wat hoopten ze te vinden? Het is duidelijk - ik bedoel, een andere verklaring zie ik niet - dat ze iets zochten wat met de krant te maken had. Ze zijn niet achterlijk, ze dachten waarschijnlijk dat ik aantekeningen had gemaakt over alles wat we op de redactie doen, en dat ik, als ik iets afwist van de kwestie-Braggadocio, daar dus ergens iets over moest hebben opgeschreven.

***

Umberto Eco's eerste roman in vier jaar tijd is een buitenbeentje. Het verhaal speelt zich namelijk af in 1992, enkele eeuwen later dan boeken als De naam van de roos en De begraafplaats van Praag. Maar de chaos die Berlusconi achterliet in Italië zit Eco blijkbaar zo hoog, dat hij een mediamagnaat een grote rol liet spelen in Het nulnummer. Of beter: de mediamagnaat hoeft niet eens lijfelijk aanwezig te zijn om zijn wil door te drukken. Dat doet de redactie van een nieuwe krant zelf wel, door zich bij elk artikel af te vragen of de eigenaar er toch geen nadelige gevolgen van zou ondervinden.

De media dansen te veel naar de pijpen van hun eigenaar, zo luidt de stelling van Eco, al legt hij het er iets te dik op om veel effect te sorteren. Bovendien verdwijnt de boodschap naar de achtergrond door een grote complottheorie, die begint met de vermeende dood van Mussolini en eindigt met alles wat een halve eeuw lang fout liep in Italië. Eco toont zich zoals gewoonlijk zeer belezen, maar loopt jammer genoeg zijn doel voorbij.

Het nulnummer van Umberto Eco - oorspronkelijke titel Numero zero - verscheen bij Prometheus in 2015, vertaald uit het Italiaans door Yond Boeke en Patty Krone.
223 blz, isbn 9789044628357

3 april 2015

Antonio Manzini - De rib van Adam



Het is niet makkelijk om een relatie te onderhouden. Er is inzet en toewijding voor nodig, je moet beschikbaar zijn en bovenal lachend door het leven gaan. Allemaal eigenschappen die Rocco Schiavone niet bezat.

***

Je komt als thrillerlezer regelmatig een politieman tegen die zijn boekje te buiten gaat, maar zo gortig als vicequestore Schiavone maken ze het toch meestal niet. Gestolen goederen laten verdwijnen, een jointje opsteken op kantoor, of zich vermommen als gangster om een verkrachter de stuipen op het lijf te jagen: Schiavone schrikt er niet voor terug. Dat alles wisten we al na Zwart ijs, waarin Schiavone de skipistes rond Aosta overhoop haalde om een moordzaak op te lossen.

Gelukkig moet hij voor een nieuwe zaak zijn mooie schoenen niet verknoeien in de sneeuw. In een huis in de stad is een vrouw opgehangen aan de haak van een kroonluchter. Het lijkt zelfmoord, maar dat is het niet. De oplossing heeft uiteindelijk niet zo veel om het lijf (op een spitsvondige laatste wending na), en dus is het vooral Schiavone zelf die het verschil moet maken. De man die nog elke avond gesprekken voert met zijn overleden echtgenote, maar tegelijk als een doorsnee macho niet nee zegt tegen vrouwelijk schoon. De man ook die uiteindelijk het recht laat zegevieren, al is dat naar zijn maatstaven en op zijn manier. Kortom een complexe man. Wie weet ga ik hem ooit nog eens in het hart sluiten. Ik twijfel nog, eerlijk gezegd.

De rib van Adam van Antonio Manzini - oorspronkelijke titel La costola di Adamo - verscheen bij Serena Libri in 2015, vertaald uit het Italiaans door Rianne Aarts.
279 blz, isbn 9789076270838

21 maart 2015

Bavo Dhooge - De schuld



Doorgaans werd naar Karl-Franz Passendorfer opgekeken omdat hij als gemeenteraadslid problemen oploste of tenminste door allerlei hoorzittingen en commissies zaken aan de kaak stelde, niet omdat hij problemen creëerde.

***

Senator Karl-Franz Passendorfer heeft een probleem: opeens wordt hij overal van beschuldigd. Van het haar in het afvoerputje van het bad tot de moord op Kennedy. Hij probeert alles te weerleggen, tot er honderden beschuldigingen per dag toestromen. Misschien is hij wel, op een of andere manier, écht schuldig?

Vandaag de dag is het niet moeilijk schuldig bevonden te worden. We leven in een wereld waarin iedereen altijd weer een standpunt moet innemen. Het bestaat niet meer dat je ergens géén mening over hebt. Als een moslim een aanslag pleegt, verwachten we bovendien dat élke moslim zich daar luid en duidelijk van distantieert. Nog één geluk: de algemene verontwaardiging gaat rap over naar een ander slachtoffer wanneer de volgende crisis de kranten haalt. Bavo Dhooge trekt die lijn door tot in het absurde. Het resultaat is vermakelijk en verrassend.

De schuld van Bavo Dhooge verscheen bij Houtekiet in 2014.
195 blz, isbn 9789089243096

13 maart 2015

Mario Desiati - De bloemen van Mimì Orlando



Haar naam had een ambivalente waarde, voor sommigen was ze de excentriekeling die haar leven nooit op orde had kunnen brengen en nu de storm oogstte die ze verdiende; voor anderen was Mimì synoniem voor vrijheid, een magische naam die men in elke provinciestad op de wereld associeert met een kans: wonen waar je geboren bent, intensief leven en altijd jezelf blijven.

***

Op 8 augustus 1956 kwamen 136 Italiaanse migranten om in de steenkoolmijn van Marcinelle, tegenover 'slechts' 95 Belgen. De Italiaanse regering eiste meteen maatregelen voor de veiligheid van haar onderdanen. Veel stiller bleef het rond de dood van bijna tweeduizend gastarbeiders uit de Zuid-Italiaanse regio Apulië - de hak van de laars -, die tussen 1960 en 1980 een job vonden in de Zwitserse asbestcementfabriek van Niederurnen. In tegenstelling tot de felle brand in de kolenmijn bleek asbest slechts een sluipend gif.

Journalist Mario Desiati verplaatst voor het gemak de asbestfabriek naar Zürich, en laat er een jong meisje, Mimì, dochter van een gastarbeider, het leven en de liefde ontdekken. Dat leidt tot een zwangerschap en, jaren later, een jonge vrouw die nooit haar vader ontmoette. De bloemen van Mimì Orlando speelt zich grotendeels af langs de rotsachtige kusten van Zuid-Italië. Na haar Zwitserse avonturen gaat Mimì haar eigen weg, ook al herinnert dochter Arianna haar aan haar eigen jeugd.

De setting is mooi, de geschiedenis is tragisch, maar toch blijft het verhaal te veel beperkt tot het klassieke liefdesthema: de vrijgevochten vrouw die denkt zonder man te kunnen, maar haar dochters vader niet kan vergeten. De trieste geschiedenis van kwetsbare arbeiders in een vreemd land verdwijnt naar de achtergrond terwijl Mimì en haar dochter worstelen met de mannen in hun leven.

De bloemen van Mimì Orlando van Mario Desiati - oorspronkelijke titel Ternitti - verscheen bij Cossee in 2014, vertaald uit het Italiaans door Liesbeth Dillo.
250 blz, isbn 9789059364493

7 maart 2015

Dror Mishani - De verdenking



Avraham probeerde zich een voorstelling te maken van het gesprek tussen de oudere man met zijn houterige, naar binnen gekeerde manier van praten, en Chava Cohen. Ook toen hij haar ondervroeg had ze haar stem tegen hem verheven en had hij zich aangevallen gevoeld. En ze had voortdurend gelogen. Ze had gelogen over het dreigtelefoontje en over conflicten waarbij ze betrokken was.

****

Efsjaroet sjel alimoet, zo luidt de originele titel van De verdenking van Dror Mishani. Het is eens wat anders dan al die å's, ø's en ð's, al is de Scandinavische sfeer, piekerende rechercheur incluis, niet ver weg. De verdenking is de tweede zaak van Avraham Avraham, de inspecteur uit Tel Aviv die ook al de zaak van De verdwenen zoon tot een goed einde bracht. Toen had hij daar wel wat tijd voor nodig, want hij luisterde niet al te aandachtig naar de moeder van de verdwenen jongen. Het schuldgevoel daarover speelt hem nog steeds parten wanneer bij een crèche een valse bomkoffer wordt gevonden. Vastberaden zich niet weer te laten doen, focust Avraham op een dispuut tussen de crèchehoudster en enkele ouders. Een van hen, een oudere man, wekt de argwaan van Avraham. De man blijkt inderdaad niet helemaal onschuldig.

Mishani is psychologisch sterk. Dat blijkt niet alleen uit de evolutie die Avraham doormaakt, maar ook uit het verhaal van de zwijgzame vader die wanhopig probeert door te dringen tot zijn kinderen nu hun moeder volledig uit beeld is verdwenen. Het minste wat je kan zeggen is dat niet alleen in Scandinavië tobbende inspecteurs rondlopen.

De verdenking van Dror Mishani - oorspronkelijke titel Efsjaroet sjel alimoet - verscheen bij De Bezige Bij Antwerpen in 2014, vertaald uit het Hebreeuws door Ruben Verhasselt.
335 blz, isbn 9789085423782