10 februari 2017

Driemaal Simenon



****

Eind vorig jaar publiceerde De Bezige Bij opnieuw enkele Simenons in een nieuwe vertaling. Commissaris Maigret laat zich van zijn meest onverwachte kant zien in twee ervan. In De gehangene van de Saint-Pholien volgt Maigret een sjofel geklede, zich verdacht gedragende jongeman op de trein naar Bremen. Gedreven door nieuwsgierigheid besluit Maigret zijn eigen koffer om te wisselen met die van de jongeman. Maigret kon niet voorspellen dat de man hierdoor zelfmoord zou plegen, maar je zou toch denken dat hij enige wroeging zou tonen. Dat gebeurt niet. In de jaren dertig was een dergelijke uitlokking wellicht niet meer dan een accident de parcours.

In Maigret zet een val drijft de commissaris weliswaar niemand de dood in, maar neemt hij toch grote risico's. Om een seriemoordenaar te vatten zet Maigret een val op met levend aas. Deze keer speelt zijn geweten wél op. Hij is dan ook twintig jaar ouder ondertussen, en bovendien het gaat hier niet om een verdachte, maar om een collega. Verwondering over de zeden van de tijd is niet het enige dat de Maigret-detectives zo boeiend maakt. Het zijn altijd aangename, niet al te lange, verrassende verhalen. Niet in het minst dankzij de figuur van commissaris Maigret.

Maar dat de chemie er ook is zonder Maigret bewijst Onbekenden in het huis, een psychologische roman verpakt als misdaadroman. Sinds zijn vrouw is vertrokken leeft advocaat Hector Loursat teruggetrokken in zijn kamer, vergezeld van zijn drie flessen wijn per dag. Dat verklaart wellicht waarom hij niets merkt van de feestjes die zijn dochter een verdieping hoger houdt met de plaatselijke jeugd. Tot er een dode man wordt gevonden in huis, doodgeschoten. Alles wijst in de richting van het nieuwste lid van de vriendenbende. Loursat neemt diens verdediging op zich en begint zowaar weer interesse te tonen voor het leven. Onbekenden in het huis is een bijna even beklemmend portret van een door het leven getekend man als de premier of de burgemeester van Veurne uit de gelijknamige romans.

De gehangene van de Saint-Pholien van Georges Simenon - originele titel Le pendu de Saint-Pholien - verscheen bij De Bezige Bij in 2016, vertaald uit het Frans door Martin de Haan.
158 blz, isbn 9789023419297


Maigret zet een val van Georges Simenon - originele titel Maigret tend un piège - verscheen bij De Bezige Bij in 2016, vertaald uit het Frans door Anne van der Straaten.
176 blz, isbn 9789023417835


Onbekenden in het huis van Georges Simenon - originele titel Les inconnus dans la maison - verscheen bij De Bezige Bij in 2016, vertaald uit het Frans door Marijke Scholts.
222 blz, isbn 9789023419273


29 januari 2017

Marco Balzano - Reis zonder einde



****

In de jaren vijftig heeft Sicilië weinig te bieden, en dus trekt Ninetto, bijgenaamd Veloverbeen, op slechts negenjarige leeftijd naar Milaan. Hij hoopt er wat geld te verdienen voor een fatsoenlijk bestaan. Dat lukt ook redelijk, al kan je de vraag stellen of vier jaar aan een lopende band staan wel werkelijk vooruitgang is.

Nog lastiger te overwinnen dan het geldgebrek, is de aangeboren achterdocht. 'Vrienden bestaan niet, er bestaan alleen maar mensen met wie je wat tijd kunt doorbrengen als je niet wilt denken aan al het gezeik.' Rosario heeft duidelijk geen positief wereldbeeld meegegeven aan zijn zoon. Ninetto belandt zelfs in de gevangenis wanneer hij te voortvarend uithaalt met het mes dat hij altijd bij zich heeft. Eenmaal terug vrij blijkt dat hij van zijn vrouw en dochter is vervreemd.

Reis zonder einde is een treffend portret van een jongen die ver buiten zijn dorp zijn plan moet zien te trekken, maar ook van de man die uit die jongen voortkomt. Het is ook een halve eeuw Italiaanse geschiedenis met hele families die vertrekken uit het arme zuiden, en zelfs kinderen die op hun eentje de sprong wagen, vaak met de steun van hun ouders. Mooie roman.

Reis zonder einde van Marco Balzano - originele titel L'ultimo arrivato - verscheen bij Serena Libri in 2016, vertaald uit het Italiaans door Manon Smits.
245 blz, isbn 9789076270906

31 december 2016

Ruben Mersch - Waarom iedereen altijd gelijk heeft



***

Is Donald Trump een totale ramp, of moeten we dat allemaal zo letterlijk niet nemen? Is Zwarte Piet een racistisch relict van koloniale tijden, of ziet de man zwart door het roet in onze schouw? Beide vragen verdienen wellicht enige nuance, maar die is vaak ver te zoeken. Eenmaal een standpunt is ingenomen, hebben we de neiging ons te verschansen in ons eigen gelijk. Daar kan geen rationele redenering meer tegenop.

Ruben Mersch legt in zijn tweede boek (na het eerder verschenen Oogklepdenken) uit welke mechanismen in ons brein ervoor zorgen dat we spontaan afkeer voelen, of integendeel zonder veel nadenken met iets instemmen. Daarvoor haalt hij vele wetenschappelijke onderzoeken aan, naast anekdotes over zijn eigen kinderen.

Waarom iedereen altijd gelijk heeft biedt niet meteen nieuwe inzichten. Het geeft ook weinig pasklare oplossingen om eindeloze discussies te vermijden (begin niet over Hitler, is wel een goede tip). De belangrijkste conclusie - probeer eens écht te luisteren - is niet echt verrassend. Aan de andere kant is het best een onderhoudend en amusant boek.

Waarom iedereen altijd gelijk heeft van Ruben Mersch verscheen bij De Bezige Bij in 2016.
271 blz, isbn 9789023438045

11 december 2016

Francesco Recami - De galerijflat



***

De vleugelslag van een vlinder die aan de andere kant van de wereld een orkaan veroorzaakt. Het is beeldspraak die wel vaker gebruikt wordt wanneer een klein incident grote gevolgen krijgt. In De galerijflat van Francesco Recami gaat het wel om een microcosmos: een enkel appartementenblok in Milaan. De bewoners zijn van diverse pluimage: een man krantenartikels over misdaden in mappen klasseert, een man die zijn vrouw slaat, een man die zijn auto verafgoodt.

Allemaal niet erg opzienbarend, tot iets kleins een keten van gebeurtenissen in gang zet waarvan je het einde niet kan voorzien. Er komt een geheime schuilplaats bij kijken, een lijk, en twee politieagenten die de bewoners onbewust confronteren met hun slechte geweten. Leuke misdaadroman, met veel humor gebracht.

De galerijflat van Francesco Recami - originele titel La casa di ringhiera - verscheen bij Serena Libri in 2016, vertaald uit het Italiaans door Rianne Aarts.
198 blz, isbn 9789076270920

9 december 2016

Robert Harris - Conclaaf



****

Robert Harris schrijft graag over historische gebeurtenissen. Zie de Cicero-trilogie, of De officier over Alfred Dreyfus. Soms herschrijft hij zelfs de geschiedenis. Wat als Hitler de oorlog gewonnen had? Je leest het in Harris' debuut, Vaderland. Altijd gaat het over tot de verbeelding sprekende gebeurtenissen. De grote verhalen van onze tijd, of de verhalen die eeuwen geschiedenis hebben overleefd. Conclaaf is een buitenbeentje omdat het zich in de toekomst afspeelt, maar verder is het een vintage Harris. Want wat fascineert meer dan een archaïsch, met mysterie en geheimdoenerij omgeven gebeuren als een pausverkiezing?

We springen enkele jaren vooruit in de tijd, naar het Vaticaan, waar net de paus is overleden. Harris beschrijft het conclaaf waarin een nieuwe paus moet worden verkozen door een pak kardinalen die zich daarvoor laten opsluiten in de Sixtijnse kapel. Het is smullen van de kiesstrijd die bijna meteen losbarst. De progressieven trachten zich te verenigen tegen de aartsconservatieve aartsbisschop van Venetië. Groepjes kardinalen lobbyen ongegeneerd voor hun kandidaat, die zichzelf uiteraard zeer bescheiden voordoet. Er duiken schandalen op die kandidaturen onmogelijk maken en er duiken kandidaten op die het eigenlijk niet waren. Harris rijgt de plotwendingen aaneen, de een nog inventiever dan de ander. Conclaaf is een uitstekende pageturner, al was de allerlaatste onthulling er net één te veel.


Conclaaf van Robert Harris - originele titel Conclave - verscheen bij Cargo in 2016, vertaald uit het Engels door Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre.
320 blz, isbn 9789023426547