23 mei 2015

Georges Simenon - De burgemeester van Veurne



Hij was niet de burgemeester, iemand aan wie voor een meer of minder lange tijd het bestuur van de stad wordt toevertrouwd en aan wie gunsten worden gevraagd. Hij was de Baas!

*****

Simenon blijft zowat synoniem met commissaris Maigret - de legendarische pijp associeer je onbewust met allebei. Maar als de recente heruitgaven van De Bezige Bij, intussen al acht titels, iets leren dan is het dat Simenons psychologische romans nog veel straffer zijn dan de Maigrets. Die laatste zijn ook nog altijd lezenswaardig, maar daar spelen de historische curiositeiten ook een rol in. Zoals het leven van de binnenschippers in Het lijk bij de sluis, of de ober die 's avonds het zaagsel op de vloer van zijn café ververst. De romans daarentegen hebben iets tijdloos. Een oud-premier (of minister, of euro-commissaris) die nog graag zijn licht laat schijnen over de politiek, lang nadat hij zelf uit de gratie is geraakt: je hoeft niet ver te zoeken om er één te vinden. De Premier brengt het type tot leven.

Toegegeven, types zoals de burgemeester van Veurne uit de gelijknamige roman vind je nog zelden in de hedendaagse politiek. Of misschien toch, maar wat meer in het verborgene. Joris Terlinck is namelijk burgemeester omdat de mensen bang voor hem zijn. Hij toont geen empathie, luistert niet naar advies: '... zolang ik de stad Veurne bestuur, bestuur ik die zoals mij goeddunkt... Ik geloof niet in subsidies. Ik geloof niet in mensen die hulp behoeven...' Terlinck doet zijn plicht, ook tegenover zijn vrouw, maîtresses en gehandicapte dochter, maar hij laat niemand zich dicteren hoe die plicht eruit ziet.

Maar oppermacht blijft zelden duren en gaat uiteindelijk afbrokkelen. Soms quasi onmerkbaar, soms door een bijzondere situatie. In dit geval weigert Terlinck steun aan een jongeman die de dochter van zijn grote rivaal in de gemeentepolitiek heeft bezwangerd. De jongeman pleegt zelfmoord en zijn geliefde wordt verbannen naar Oostende. Van de hardvochtige, eigenwijze burgervader zou je niet anders verwachten, maar opeens gaat alles aan het wankelen, ook bij Terlinck thuis.

Het type politicus is misschien niet meer helemaal van deze tijd, maar kijk eens naar de neergang van pakweg Steve Stevaert: de verschillen zijn uiteindelijk niet zó groot. De burgemeester van Veurne is na De Premier een tweede magistrale roman met een politicus in de hoofdrol.

De burgemeester van Veurne van Georges Simenon - oorspronkelijke titel Le bourgmestre de Furnes - verscheen bij De Bezige Bij in 2015, vertaald uit het Frans door Rokus Hofstede.
269 blz, isbn 9789085426028

16 mei 2015

G. Tomasi di Lampedusa - De tijgerkat. Herinneringen aan mijn jeugd en andere verhalen



En zo luidt ook mijn antwoord aan u, beste Chevalley: de Sicilianen zullen nooit hun levensomstandigheden willen verbeteren, om de eenvoudige reden dat ze menen al volmaakt te zijn. Hun ijdelheid is sterker dan hun ellende.

****

De tijgerkat staat hier al een tijdje ongelezen in de boekenkast. Maar toen uitgeverij Athenaeum begin dit jaar een nieuwe versie uitbracht, was er geen excuus meer. De nieuwe uitgave is bovendien aangevuld met enkele verhalen, deels voor het eerst vertaald. Voor degenen die nieuwsgierig zijn naar de ontstaansgeschiedenis van Lampedusa's enige, postuum uitgebrachte roman is er ook nog een uitgebreide toelichting, zowel door Lampedusa's stiefzoon als door vertaler Anthonie Kee.

De tijgerkat is het symbool van de Salina's, een oude adellijke Siciliaanse familie. De Italiaanse eenmaking staat voor de deur en de adel probeert zich een plaats te creëren in het nieuwe bestel. Helaas moet de prins vaststellen dat 'de kleine liberalen van het platteland' de macht naar zich toetrekken. En zo staan de prins en zijn familie symbool voor het afsluiten van een tijdperk. "Hij had zelf beweerd dat de Salina's altijd de Salina's zouden blijven. Hij had ongelijk gehad. Hij was de laatste." Met de Italiaanse en Siciliaanse geschiedenis op de achtergrond ontvouwt zich het tragische verhaal van de ondergang van de Salina's.

De tijgerkat wordt terecht een van de grootste klassiekers van de Italiaanse literatuur genoemd. De andere verhalen in deze uitgave zijn helaas minder de moeite waard (Herinneringen aan mijn jeugd kan je voor mijn part best overslaan). Maar De tijgerkat, die moet je toch eens lezen.

De tijgerkat. Herinneringen aan mijn jeugd en andere verhalen van G. Tomasi di Lampedusa - oorspronkelijke titel Il Gattopardo, I racconti - verscheen bij Athenaeum-Polak & Van Gennep in 2015, vertaald uit het Italiaans door Anthonie Kee, Yond Boeke en Patty Krone.
445 blz, isbn 9789025304539

6 mei 2015

Joshua Ferris - Weer opstaan op een christelijk tijdstip



'Geïrriteerd?' zei ik. 'Ze hebben een website voor mijn praktijk gecreëerd, een Facebookpagina geopend onder mijn naam, hebben zonder toestemming foto's van me gemaakt, creepy foto's, en nu gebruiken ze mijn naam om over het hele internet commentaren achter te laten, me bij een of andere religie te betrekken, en de enige wettelijke claim die ik kan doen gelden is dat ik geïrriteerd ben?'

***

Iemand creëert een online-identiteit voor de New Yorkse tandarts Paul O'Rourke, inclusief website, twitteraccount en forumpseudoniem. Paul, een overtuigde atheïst met een sterke voorliefde voor godsdienstige gezinnen en hun dochters, gaat er op advies van zijn advocate niet al te sterk tegenin - dat zou averechts werken. De drie dames in zijn praktijk, waaronder één ex en één overtuigde kerkganger, begrijpen er niets meer van en denken dat Paul zelf achter de accounts zit. De daaruit voortkomende verwikkelingen zijn best grappig, tot Paul een nazaat blijkt te zijn van een oud bijbels volk waar nooit iemand van gehoord heeft. Ferris geraakt op dat moment de weg kwijt en begint pagina's lang te filosoferen over godsdienst en geloof. Een einde in mineur, kortom.

Weer opstaan op een christelijk tijdstip van Joshua Ferris - oorspronkelijke titel To Rise Again at A Decent Hour - verscheen bij De Arbeiderspers in 2015, vertaald uit het Engels door Dirk-Jan Arensman.
343 blz, isbn 9789029589925

23 april 2015

Arne Dahl - Woede



'De moordenaar wilde er echt zeker van zijn dat Vacek dood was', zei Donatella Bruno. 'Een mes in zijn hart en een enorme injectie in zijn schouder. Kijk maar naar het wondoppervlak, die injectiespuit heeft een flinke afmeting. Het is natuurlijk niet te zeggen voor de forensisch experts en de patholoog-anatoom hun werk gedaan hebben, maar de moordenaar moet wel línkshandig geweest zijn om gelijktijdig het mes in zijn hart en de injectiespuit in Vaceks schouder te steken.'

****

Trek je niet te veel aan van het vreemde apocalyptisch aandoende begin: Arne Dahl verliest zich wel vaker in dat soort cryptische spelletjes, en ook deze keer wordt alles later duidelijk. Ook de breed meanderende verhaallijnen van Dahl zijn intussen bekend. Achter elke zaak die wordt opgelost, achter elke Duitse toerist, achter elke doodgestoken zatlap, zit er nóg een zaak, nóg een seriemoordenaar, nóg een slachtoffer. Het Opcopteam - een geheim Europees equivalent van de FBI - detecteert intuïtief maar feilloos waar het wringt en vindt verbazend gemakkelijk haar weg in zowel De graaf van Monte-Cristo, de geschiedenis van het communisme als de genetica. Arne Dahl is dé thrillerauteur voor de meerwaardezoeker: grappig, relevant, uitdagend, en nog spannend ook.

Woede van Arne Dahl - oorspronkelijke titel Hela havet stormar - verscheen bij De Geus in 2014, vertaald uit het Zweeds door Marika Otte.
504 blz, isbn 9789044524291

19 april 2015

Bavo Dhooge - Scam alarm



Hij bleef er een moment lang zitten. Het had geen zin om dat hooi opzij te schuiven en het lijk nog eens te bekijken. Hij had het al gezien. Carl had geen idee aan wat het lag dat hij op slag zo wakker was.

****

1956. Een New Yorkse reclameman - een van de Mad Men - parkeert zijn Plymouth bij het motel van Donnie en zijn moeder. De achtjarige Donnie vindt dat verdacht en stuurt zijn vriend Buddy op onderzoek. Het dashboard ligt vol bebloede zakdoekjes en in de koffer zit een lijk verstopt; dat heeft Donnie duidelijk gezien. Hij besluit Harp zijn eigen geheim te vertellen, over nog een ander lijk, verborgen in het hooi in de schuur. Dat maakt Donnie en Harp zo'n beetje tot partners. Maar Harp is op de vlucht voor een tabaksbaas, en hij sleurt Donnie mee naar een televisiestudio in LA.

De achtste LA-thriller van Bavo Dhooge heeft alle gekende elementen. Een vader-zoonrelatie, een pak plotwendingen, personages met een hoekje af, en veel humor (zij het iets minder Tarantino dan gewoonlijk). Paniek is voorbarig, maar toch: hierna volgen nog slechts twee LA-thrillers. Daarna weer eens iets anders. Maar dat komt wel weer goed, Dhooge kennende.

Scam alarm van Bavo Dhooge verscheen bij Houtekiet in 2015.
264 blz, isbn 9789089243232