9 december 2016

Robert Harris - Conclaaf



****

Robert Harris schrijft graag over historische gebeurtenissen. Zie de Cicero-trilogie, of De officier over Alfred Dreyfus. Soms herschrijft hij zelfs de geschiedenis. Wat als Hitler de oorlog gewonnen had? Je leest het in Harris' debuut, Vaderland. Altijd gaat het over tot de verbeelding sprekende gebeurtenissen. De grote verhalen van onze tijd, of de verhalen die eeuwen geschiedenis hebben overleefd. Conclaaf is een buitenbeentje omdat het zich in de toekomst afspeelt, maar verder is het een vintage Harris. Want wat fascineert meer dan een archaïsch, met mysterie en geheimdoenerij omgeven gebeuren als een pausverkiezing?

We springen enkele jaren vooruit in de tijd, naar het Vaticaan, waar net de paus is overleden. Harris beschrijft het conclaaf waarin een nieuwe paus moet worden verkozen door een pak kardinalen die zich daarvoor laten opsluiten in de Sixtijnse kapel. Het is smullen van de kiesstrijd die bijna meteen losbarst. De progressieven trachten zich te verenigen tegen de aartsconservatieve aartsbisschop van Venetië. Groepjes kardinalen lobbyen ongegeneerd voor hun kandidaat, die zichzelf uiteraard zeer bescheiden voordoet. Er duiken schandalen op die kandidaturen onmogelijk maken en er duiken kandidaten op die het eigenlijk niet waren. Harris rijgt de plotwendingen aaneen, de een nog inventiever dan de ander. Conclaaf is een uitstekende pageturner, al was de allerlaatste onthulling er net één te veel.


Conclaaf van Robert Harris - originele titel Conclave - verscheen bij Cargo in 2016, vertaald uit het Engels door Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre.
320 blz, isbn 9789023426547

20 november 2016

Andrea Camilleri - Noli me tangere



****

Wil me niet aanraken, dat is de letterlijke vertaling van noli me tangere. Jezus zou de woorden hebben uitgesproken tegen Maria Magdalena kort na zijn verrijzenis. De scène werd ontelbare keren afgebeeld op schilderijen en fresco's, onder andere door Fra Angelico in 1442. Het is dat fresco dat zijn naam gaf aan de nieuwste roman van Andrea Camilleri.

Laura Garaudo heeft de muurschildering bestudeerd aan de universiteit, lang voor ze trouwde met de bekende schrijver Mattia Todini. Wanneer Laura spoorloos verdwijnt, wordt inspecteur Maurizi ingeschakeld. Hij gaat te rade bij vrienden en minnaars, maar veel brengt dat niet op. Behalve enkele onverwachte aanwijzingen: niet alleen het werk van Fra Angelico, maar ook een gedicht van T.S. Eliot. Beiden zeggen iets over de vrouw Laura Garaudo, over haar gedragingen, en uiteindelijk over de reden van haar verdwijning.

Andrea Camilleri is vooral bekend dankzij zijn Montalbano-detectives, maar ook bij ons zijn al een paar van zijn romans verschenen: Zwarte zon bijvoorbeeld, over Caravaggio, of de biografie van Luigi Pirandello. Noli me tangere past perfect in dat rijtje. Het heeft het opzet van een misdaadroman, maar is het niet. De kunst en de psychologie nemen al snel de bovenhand in een mooi portret van een kwijtgeraakte vrouw. En dat kwijtgeraakt mag je zowel letterlijk als figuurlijk nemen.

Noli me tangere van Andrea Camilleri - originele titel Noli me tangere - verscheen bij Serena Libri in 2016, vertaald uit het Italiaans door Els van der Pluijm.
157 blz, isbn 9789076270913

30 oktober 2016

Colum McCann - Dertien manieren van kijken



****

Zelfs al komen ze van een topauteur, dan nog laat ik me niet snel overhalen een verhalenbundel te lezen. Voor Colum McCann, auteur van pareltjes als Zoli en Trans-Atlantisch, maakte ik een uitzondering (zij het met enkele maanden uitstel). Gelukkig maar, want Dertien manieren van kijken is topliteratuur.

Het boek bevat een novelle en drie verhalen. Ze zijn geschreven rond de periode dat McCann op straat bewusteloos werd geslagen toen hij probeerde een vrouw te helpen die werd mishandeld. Een kleine shock in zijn leven die ook in de verhalen terugkomt. In de titelnovelle komt een oud-rechter om het leven wanneer hij op straat wordt overvallen. McCann wisselt het onderzoek naar de dader af met een terugblik op het leven van rechter Mendelssohn en al zijn zwakheden.

In Verdrag wordt zuster Beverly geconfronteerd met het beeld van haar aanrander. Een rebellenleider in wat niet anders dan Columbia kan zijn, hield haar jarenlang vast in de jungle en misbruikte haar. Nu verschijnt hij op tv, als deelnemer aan een vredesconferentie, zich voordoend als vredestichter. Wraakroepend, uiteraard. Maar er is ook verzoening nodig, en dat vraagt tijd.

McCann beschrijft zijn hoofdpersonages vol mededogen, of het nu over zuster Beverly gaat, over de narcistische Mendelssohn, of over een vrouw die een verkeerde beslissing neemt bij de opvoeding van haar aangenomen zoon. Het zijn verhalen die lang blijven hangen, dankzij inlevingsvermogen en thematiek. Een erg mooie bundel van Colum McCann.

Dertien manieren van kijken van Colum McCann - originele titel Thirteen Ways of Looking - verscheen bij De Harmonie in 2016, vertaald uit het Engels door Frans van der Wiel.
269 blz, isbn 9789076174846

12 oktober 2016

BA Paris - Achter gesloten deuren



**

Als je de uitgever en 700.000 Britten mag geloven, is BA Paris, een Frans-Ierse Britse die nog in Nederland heeft gewoond, dé nieuwe thrillerrevelatie. Dat heeft ze te danken aan Achter gesloten deuren, dat rond deze tijd verschijnt bij Ambo | Anthos. En toegegeven, het boek heeft - zeker naar het einde toe - iets hypnotiserends dat je steeds verleidt tot nog een hoofdstukje meer.

Hoofdpersonages zijn Grace en Jack, schijnbaar het perfecte koppel. Jack is een advocaat die mishandelde vrouwen verdedigt, Grace blijft thuis en bereidt de dinertjes voor bevriende koppels voor. Maar al vanaf de eerste bladzijde blijkt dat het plaatje niet klopt. Grace moet wel erg op haar tellen passen. Bij alles wat ze doet, vraagt ze zich af: wat zou Jack willen dat ik doe. De draagwijdte van de situatie waarin Grace zich bevindt wordt gaandeweg duidelijk: ze wordt geterroriseerd door Jack, opgesloten en mishandeld. En dat alleen omdat hij duistere plannen heeft met Graces zus Millie.

Paris wisselt knap heden en verleden met elkaar af. Zo kom je steeds dichter bij het antwoord op dé vraag: kan Grace ontsnappen aan haar tirannieke echtgenoot? En vooral: hoe speelt ze dat klaar? De spanning wordt mooi opgebouwd, al had dat ook wat sneller gekund. Maar het belangrijkste minpunt is het gebrek aan diepgang, iets wat je toch zou verwachten in een psychologische thriller. Het zou nogal naïef zijn te denken dat sadisten als Jack niet bestaan. Maar wat maakt Jack tot een vrouwenverslindende gek? En waarom heeft hij het zo gemunt op Millie, terwijl hij duidelijk kan doen wat hij wil met Grace zelf? Op die vragen krijg je teleurstellend weinig antwoorden.

Achter gesloten deuren van BA Paris - originele titel Behind Closed Doors - verscheen bij Ambo | Anthos in 2016, vertaald uit het Engels door Ireen Niessen.
355 blz, isbn 9789026336898

2 oktober 2016

De Belezen Belg (7): de politiehond

Belgen in de wereldliteratuur. De Belezen Belg onderzoekt wie ze zijn en wat ze doen.

Blijkbaar is de Brusselse politie goed met honden, of was ze dat in 1924. Of anders had de Albanese minister van Buitenlandse Zaken het verkeerd voor.

Om de kans op opheldering te vergroten lieten ze op kosten van de staat (circa 0,3 procent van de staatsbegroting voor het jaar 1924) een politiehond en zijn begeleider uit België overkomen. Dit was een idee geweest van de minister van Buitenlandse Zaken, Adnan Bey Gorica, die hier bekendstaat als dé België-connaisseur. Volgens hem beschikt de politie van Brussel als enige in Europa over een tiental goedopgeleide speurhonden, die in uiterst netelige gevallen worden ingezet.

De zaak die opheldering vraagt is niet van de poes: op de noordelijke Albanese bergweg zijn twee Amerikanen doodgeschoten. En laten het nu net de Amerikanen zijn die ervoor zorgden dat Albanië een zelfstandige staat werd, en niet verdeeld werd onder Servië, Griekenland en nog wat Balkanstaten. Er breekt dus paniek uit en er moeten koste wat het kost schuldigen aangeduid worden. Geen makkelijke werkomstandigheden voor onze landgenoot en zijn hond. Dat hij zelf niet onverdeeld gelukkig is met de uitkomst, blijkt wanneer de Albanezen hem willen bedanken voor een vermeende doorbraak:

'Ik wil die medaille en dat geld niet,' zei de ongelukkige gendarme, terwijl hij zich verder bedronk.

Het is inderdaad een wespennest waarin hij zich begeeft, met naast de buitenlandse machten die olie en/of land op het oog hebben, ook nog een interne machtsstrijd tussen de beys (die het onder de Ottomanen voor het zeggen hadden) en de in Amerika opgeleide oppositie. Moord op de noordelijke bergweg  van de Duits-Albanese Anila Wilms is een fraaie kruising van historische roman en politieke thriller.

Moord op de noordelijke bergweg van Anila Wilms - originele titel Das Albanische Öl oder Mord auf der Strasse des Nordens - verscheen bij Van Gennep in 2014, vertaald uit het Duits door Dineke Bijlsma.
217 blz, isbn 9789461642110