20 november 2015

De Belezen Belg (1)

Heb jij je ook wel eens afgevraagd waarom die ene toerist die in een Zweedse misdaadroman opduikt nu net een Belg is? En geen Portugees, Oostenrijker of Luxemburger? Een poging tot antwoord in een nieuwe reeks: hoe raken Belgen verzeild in spannende, grappige, wereldschokkende of volstrekt nietszeggende situaties? De belezen Belg zoekt het uit.

We beginnen het onderzoek bij Tim Weiner, een Amerikaanse journalist en Pulitzer Prize-winnaar die eerder de geschiedenis van CIA en FBI uit de doeken deed. In Een spoor van vernieling had hij het al over de Vlaamse officier die Lumumba executeerde. Zijn nieuwe boek heet Een man tegen de wereld, en gaat over voormalig Amerikaans president Richard Nixon. Toegegeven, het is non-fictie, dus de Belgen in kwestie zijn niet zonder meer in te wisselen voor Portugezen, Oostenrijkers of Luxemburgers.

Weiner baseert zich in Een man tegen de wereld op recent vrijgegeven archieven, en onthult al in de eerste hoofdstukken hoe Nixon in 1969 opdracht gaf voor een grootschalige aanval op communistische kampen in Cambodja, nochtans een neutraal land. Dat gebeurde niet vanuit het Oval Office, maar...

De president gaf Kissinger opdracht het plan in gang te zetten... en het geheim te houden. Nixon gaf zijn opdracht aan Kissinger terwijl ze in de Air Force One zaten, die op de landingsbaan van het vliegveld van Brussel stond... en daarna ging Nixon naar de lunch met de koning en koningin van België.

Nixon was op dat moment - 23 februari - nog maar een maand in functie. Heel veel brokken had hij nog niet kunnen maken. Boudewijn en Fabiola hebben dus wellicht niet beseft dat ze met een man aan tafel zaten die net het startschot had gegeven voor '2.756.727 ton aan bommen op Cambodja', die mogelijk aan honderdvijftigduizend burgers het leven hebben gekost (cijfers van Tim Weiner). Ik vraag me af of ze dat detail later wel te weten zijn gekomen. En hoe zouden ze dan gereageerd hebben?

De aankomst van Nixon in Brussel is trouwens te zien in een filmpje op YouTube. De Nieuwe Leidsche Courant zette 's anderendaags een foto op de voorpagina, naast een bericht over bommen op Syrië. In 1969 leidde Israël de aanval; in 2015 zowat de hele wereld (inclusief Syrië zelf), maar níét Israël. De geschiedenis herhaalt zich, maar toch net niet.


Overigens: opvallend hoe verdeeld de bronnen zijn over de eerste ontmoeting van Nixon met koningin Fabiola. Volgens Wiener ontmoette Nixon Fabiola in 1969. Volgens andere bronnen gebeurde dat pas in 1974. AbsoluteFacts houdt het op 1969, maar dan wel op 20 mei (dus niet tijdens het eerder genoemde bezoek van 23 februari). Maar dan zou wel echtgenote Pat Nixon aanwezig geweest zijn, van wie bij Wiener geen sprake is.

Geen opmerkingen: