5 september 2016

De Belezen Belg (6): de Vlaamse gaai

Belgen in vertaalde boeken: wie zijn ze, wat doen ze? De Belezen Belg zoekt het uit.

Van Joachim Meyerhoff verscheen eerder de autobiografische roman Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest, een vaak grappig relaas over zijn kinderjaren middenin de psychiatrische inrichting waar zijn vader directeur is. In Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte trekt Meyerhoff naar München, waar hij ondanks een groot gebrek aan talent aan een theateropleiding begint. Omdat hij geen betaalbare kamer vindt, gaat hij bij zijn grootouders inwonen, een verbazingwekkend koppel - zij een actrice op leeftijd, hij een gepensioneerd filosoof -  dat de dag heeft ingedeeld op basis van alcoholconsumpties (van de champagne 's morgens tot de Cointreau voor het slapengaan). Meyerhoff wisselt verhalen over zijn theateropleiding (draag eens een gedicht voor als nijlpaard) af met het leven van de twee oudjes. Een tragikomische aanrader.


Maar daar was het de Belezen Belg eigenlijk niet om te doen. Wel om de wandeloutfit van de grootouders, die in schril contrast staat met hun gewoonlijke elegantie.
Al bij het ontbijt verschenen ze op wandeldagen in partnerlook. Dan droegen ze groene knickerbockers met zilveren gespen, degelijke wollen sokken en geruite overhemden. Het geheel werd gecompleteerd met grijze kraagloze jasjes en twee identieke groene hoedjes met blauw glanzende Vlaamsegaaienveren.
Tot ik dit las had ik me nog nooit serieus afgevraagd wat er zo Vlaams is aan een Vlaamse gaai. Is een Vlaamse gaai in het buitenland ook wel Vlaams? Het antwoord is ontluisterend. De gaai komt over heel Europa en een stuk van Azië voor. Niet direct een reden om hem specifiek Vlaams te noemen. De Vlaamse gaai is dan ook waarschijnlijk een vergissing. Met de vlammende kleuren van zijn verenkleed zouden de Fransen gesproken hebben van de gai flammant, waarna een of andere nitwit de flammant interpreteerde als flamand.  En Meyerhoff, de Duitser, die had het in zijn tekst wellicht niet eens over een gaai, maar over de veren van de Eichelhäher. Bij nader inzicht is er weinig Vlaams aan de Vlaamse gaai. Jammer, eigenlijk.

Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte van Joachim Meyerhoff - originele titel Ach, diese Lücke, diese Entsetzliche Lücke - verscheen bij Signatuur in 2016, vertaald uit het Duits door Jan Bert Kanon.
313 blz, isbn 9789056725518

Geen opmerkingen: