Andrea Maria Schenkel - Bunker

Wat? Slachtoffer en dader.

Wie? De Duitse Andrea Maria Schenkel is 44 en woont in de buurt van Regensburg.

Genre: thriller

Sterren: ****

Ik moet de sleutels nog halen. Ze liggen op bed in de slaapkamer. De bunker in dus. Verdomme, de petroleumlampen zijn opgebrand. En ik had er nog wel twee voor elke kamer. Vreemd, ik dacht dat die dingen langer brandden. Wat een verspilling! Zes lampen in drie kamers. Allemaal op. Echt niet te geloven!

Recensie: IJzig spannend boek over een vrouw die ontvoerd en ergens op een afgelegen plek vastgehouden wordt. Dader en slachtoffer vertellen om beurt hun verhaal en vinden elkaar uiteindelijk in een gezamenlijk doel. Andrea Maria Schenkel schrijft proza zonder veel poespas. Ze verspilt geen tijd aan vastlopende politieonderzoeken of beschrijvingen van bosrijke landschappen. Bunker is een dun boekje, maar de spanning is wel op elk van de 120 bladzijden tastbaar aanwezig. Aanrader.

Meer van Andrea Maria Schenkel: Blik op het duister
Links: Wikipedia (Duits | Engels) - Schenkels website - dossier van misdaadromans.nl - recensies van de Volkskrant, Knack, misdaadromans.nl en nu.nl

Bunker van Andrea Maria Schenkel verscheen bij Signatuur in het najaar van 2009, vertaald uit het Duits door Katja Hunfeld-Bekker.
121 pagina's, isbn 9789056723354

Alessandro Baricco - De barbaren

Over het net 'navigeren', zeggen we. Toepasselijkere namen hadden ze niet kunnen verzinnen. Oppervlakken in plaats van dieptes, reizen in plaats van omlaag duiken, spelen in plaats van lijden. Weet je waar die goeie ouwe Italiaanse term voor 'zoeken', cercare, vandaan komt? Die is afgeleid van de Griekse term κιρκος, cirkel: daarbij dachten we aan iemand die voortdurend in kringetjes loopt omdat hij iets kwijt is dat hij wil vinden. Hoofd gebogen, blik op een klein stukje grond gericht, heel veel geduld en een cirkel onder je voeten die langzaam maar zeker dieper wordt. Wat een mutatie, jongens.

****

De barbaren komen eraan, dat was het uitgangspunt van Alessandro Baricco voor een reeks krantenartikels, nu ook in boekvorm uitgegeven. Je ziet het overal gebeuren: iets lekkers (wijn), sportiefs (voetbal) of waardevols (boeken) wordt uitvergroot tot een massaproduct, iets waarmee vooral geld verdiend moet worden, iets dat voor iedereen beschikbaar wordt en daardoor onherroepelijk aan waarde verliest. Baricco beschrijft de processen die achter dat cultuurverlies schuilen - hij noemt het zelf een mutatie van onze cultuur. Het bijzondere is dat Baricco niet vervalt in vroeger-was-alles-beter. Bijna integendeel. We beginnen op een andere manier tegen de wereld aan te kijken, en het moment is gekomen om te redden wat we willen meenemen naar de nieuwe wereld. Helder betoog, veel stof tot nadenken.


De barbaren van Alessandro Baricco - oorspronkelijke titel I barbari - verscheen bij De Bezige Bij in januari 2010, vertaald uit het Italiaans door Manon Smits.
237 pagina's, isbn 978902345690

Uwe Tellkamp - De Toren

Wat? Het einde van het communisme.

Wie? Uwe Tellkamp (Dresden, 1968) is een Duitse arts en auteur.

Genre: historische roman

Sterren: ***

'Wat er nu is, is niet wat het was. Dat kun je niet vergelijken. Nee, nee. Nu: Dresdengrad. Een provincie van de USDR: Unie der Duitstalige Sovjetrepublieken.' Al tientallen jaren ruïnes. Elektrificatie plus veel braakliggende terreinen, lelijke hoofdverkeerswegen, tochtige systeembouwwijken, vijftien verdiepingen hoge gebouwen, als grote blokken in het vermaarde, nu beschadigde Canaletto-silhouet geheid. En vroeger: 'Waren we een residentie. Residentie! Tja, vroeger...' Ze zuchten.

Recensie: De Toren van Uwe Tellkamp wordt alom beschouwd als de eerste grote roman over de roemloze ondergang van het communisme in Oost-Duitsland, nu goed twintig jaar geleden. Hij beschrijft erin het leven van enkele gezinnen uit de middenklasse, ook al bestaat die in theorie niet eens. Het is een grote familie, verspreid over enkele huizen. Christian Hoffman woont er met zijn broer en ouders. Vader Richard is chirurg; oom Meno, die enkele huizen verderop woont, is bioloog, maar heeft een baan als uitgever. Nog twee andere ooms wonen in dezelfde buurt. Christian zelf is scholier, tot hij zijn legerdienst aanvat, 'vrijwillig' uitgebreid tot drie jaar, omdat hij anders zijn verhoopte artsenstudies wel mag vergeten.

Via al die levens vormt Tellkamp een beeld van de communistische maatschappij op haar laatste benen. Voor zowat alle basisproducten is er een tekort. De bureaucratie tiert welig, maar is te omzeilen mits de juiste gunsten verleend worden. Er is geen privacy: altijd kan een lid van de Partij staan meeluisteren. Zelfs het eigen huis is niet veilig, want daarin worden naar goeddunken van de overheid kamers ter beschikking gesteld van wildvreemden.

Dankzij de uiteenlopende karakters, van een scholier/soldaat over een arts en een uitgever tot een doktersvrouw die het heft in eigen handen neemt, krijg je een zeer uitgebreid en af en toe aangrijpend beeld van het laatste decennium voor de val van de muur. Aan de andere kant verliest Tellkamp zich te vaak in ondoordringbare bedenkingen, gevat in zinnen die, als ze al ooit eindigen, toch minstens een halve pagina in beslag nemen. De Toren: monumentaal, maar o zo taai.

Links: wikipedia (Duits) - De Arbeiderspers - recensies van Knack, 8weekly, nrcboeken, Cutting Edge en Trouw
Google Maps: De Toren op de wereldkaart

De Toren van Uwe Tellkamp - oorspronkelijke titel Der Turm - verscheen bij De Arbeiderspers in het najaar van 2009, vertaald uit het Duits door Goverdien Hauth-Grubben.
852 pagina's, isbn 9789029571937

Wells Tower - Alles verwoest, alles verbrand

Wat? The American way of life.

Wie? Tower Wells (1973) is een Amerikaanse schrijver van korte verhalen en non-fictie.

Genre: korte verhalen

Sterren: ****

Als jonge leugenaar kun je het meestal aardig bont maken, ervan uitgaande dat volwassenen belangrijkere dingen aan hun hoofd hebben dan een jongen betrappen op elk spelletje dat hij probeert te spelen. Maar je stiefvader lijkt alle tijd te hebben om alles wat uit jouw mond komt in overweging te nemen en in twijfel te trekken. Hij is vaak dagen bezig om bewijs te vergaren dat het jouw tandafdrukken zijn op een pen waarvan je beweert dat je er niet op gekauwd hebt.

Recensie: Wells Tower (het is altijd even nadenken of Tower zijn voor- of achternaam is) geldt in de Verenigde Staten als een grote belofte. Hij schreef al verhalen voor enkele belangrijke tijdschriften, en debuteerde vervolgens in boekvorm met Everything Ravaged, Everything Burned, een bundel van negen korte verhalen. Op het iets minder geslaagde titelverhaal na zijn het originele en geestige stukjes, gewoon over een paar mensen ergens in Amerika, maar wel telkens met een kleine onverwachte twist erin. Nooit geweten dat korte verhalen ook zo áf kunnen zijn.

Links: wikipedia (Engels) - De Arbeiderspers - interview van nrc boeken - recensies van Cutting Edge en nrc boeken

Alles verwoest, alles verbrand van Wells Tower - oorspronkelijke titel Everything Ravaged, Everything Burned - verscheen bij De Arbeiderspers in het najaar van 2009, vertaald uit het Engels door Auke Leistra.
213 pagina's, isbn 9789029571944

Robert Harris - Lustrum

Wat? Politiek.

Wie? Robert Harris (Nottingham, 1957) is voormalig journalist en schrijver van historische boeken.

Genre: historische roman

Sterren: ****

'Wanhoop niet, Cicero,' zei Celer na enige tijd kordaat. 'Hij is nog niet eens tribuun, en zal dat ook niet worden als het aan mij ligt.'
'Crassus kan ik verslaan,' antwoordde Cicero. 'Pompeius kan ik te slim af zijn. Zelfs Caesar heb ik in het verleden in bedwang weten te houden. Maar alle drie samen, en met Clodius als hun wapen?' Hij schudde vermoeid zijn hoofd. 'Hoe overleef ik dit?'

Recensie: Wie heeft fantasie nodig als je in de geschiedenis voldoende stof vindt voor een hele serie boeken? Lustrum is deel twee in Robert Harris' serie rond de Romeinse redenaar en politicus Cicero, gezien door de ogen van zijn secretaris Tiro. Het is het jaar 63 voor Christus, Cicero is verkozen tot consul. Als leider van de senaat moet hij het opnemen tegen potentiële dictators als Pompeius en Caesar.

Voormalig journalist Robert Harris doet de geschiedenis herleven in Lustrum, een politieke thriller van de bovenste plank. De macht veroveren is het hoogste doel van veel Romeinen, en niet allemaal nemen ze daarbij evenveel scrupules in acht. Cicero blijft overeind als verdediger van de democratie, zoals die er toen uitzag. Maar Harris schetst ook een ander beeld dan dat van de rots in de branding. Hij toont ook de ijdele Cicero, overtuigd van zijn eigen gelijk, steeds bereid tot duistere akkoorden in de achterkamers, zelfs als hij daarvoor zijn vrienden moet verraden. Harris beschrijft de trucs en handigheden die ook in de hedendaagse politiek nooit ver weg zijn. Alleen al daarom is Lustrum lezen een must.

Links: wikipedia - uitgeverij Cargo - recensies van nu.nl en Gerd Boeren

Lustrum van Robert Harris - oorspronkelijk uitgegeven onder dezelfde titel - verscheen bij De Bezige Bij | Cargo in het najaar van 2009, vertaald uit het Engels door Janneke Zwart.
396 pagina's, isbn 9789023456322

Gunnar Staalesen - De vrouw in de koelkast

Wat? Olie en vrouwen.

Wie? Gunnar Staalesen (1947) is een Noorse auteur van romans, hoorspelen en toneelstukken.

Genre: thriller

Sterren: ***

'Het is een hel, zal ik je zeggen... maar het levert natuurlijk geld op, dus het is kiezen of delen: een paradijs zonder geld... of een hel met.'
Ik geloofde hem. Dronkaards en taxichauffeurs vertellen de waarheid.

Recensie: De Noor Gunnar Staalesen was een van de eerste Scandinavische thrillerschrijvers die doordrongen tot in de lage landen. Na de pioniers Sjöwall en Wahlöö, uiteraard, maar net voor Mankell, Fossum en zoveel anderen in hun kielzog het hier goed begonnen te doen. In tegenstelling tot die nieuwkomers is Staalesen terug in de vergeethoek beland. Pas met de verfilming van zijn Varg Veumboeken, onlangs uitgebracht op dvd, probeert uitgeverij Manteau daar weer verandering in te brengen, met twee heruitgaves: De vrouw in de koelkast en Het uur van de wolf.

De vrouw in de koelkast speelt zich grotendeels af in Stavanger, een stad die boomt dankzij de olielagen die op de Noordzeebodem worden aangeboord. Met het geld heeft ook de misdaad er voet aan wal gekregen. Slecht nieuws voor het vissersstadje, maar misschien wel goed nieuws voor Varg Veum, die in het grotere Bergen een detectivebureau heeft. Veum is een grote, blonde, Noorse god met een zwak voor vrouwen en een klein hartje, altijd bereid zijn nek uit te steken en de slagen op te vangen. Gewapend met zijn sarcastische humor moet hij op zoek naar Arne Samuelson, die volgens zijn moeder spoorloos is verdwenen uit zijn appartement in Stavanger. Samuelsen is inderdaad niet te bespeuren, stelt Veum ter plaatse vast, alleen is er iets anders in de plaats gekomen: een vrouwenlijk in de koelkast.

Een zoektocht vol hinderlagen, gelegd door mooie vrouwen en/of meedogenloze misdadigers, leidt Veum naar een misschien iets té verrassende ontknoping. Maar met de sfeer zit het goed: tal van kwinkslagen in een vissersdorp dat de roep van het geld niet kan weerstaan. Amusant.

Links: Noordse literatuur - BlueOwl Books - uitgeverij Manteau - recensies van BlueOwl en crimezone.nl
Google Maps: De vrouw in de koelkast op de wereldkaart

De vrouw in de koelkast van Gunnar Staalesen - oorspronkelijke titel Kvinnen i kjøleskapet - verscheen bij Manteau in 1996 en in een nieuwe uitgave in 2009, vertaald uit het Noors door Annemarie Smit.
245 pagina's, isbn 9789022324226