Pagina's

Posts tonen met het label ***. Alle posts tonen
Posts tonen met het label ***. Alle posts tonen

1 november 2017

Jean Echenoz - De spionne



***

Ik ben al een tijdje verloren Echenoz-tijd aan het inhalen. Uitgeverij De Geus publiceerde al meerdere van zijn romans, maar tot voor kort had ik daar niet veel aandacht aan besteed. Nochtans zijn het aangename boekjes, geschreven in een typische stijl. Vooral een aantal biografieën over min of meer vergeten helden is het lezen waard: Hardlopen over Emil Zátopek, Ravel en Flitsen over de uitvinder Tesla.

Echenoz' laatste wapenfeit is De spionne, iets helemaal anders dan we van hem gewoon zijn. Om te beginnen telt het boek twee of drie maal zoveel pagina's. En hoewel eerdere werken ook eerder luchtig van toon zijn, gaat Echenoz nu resoluut voor de humor. Een parodie, aangevuld met een stevige portie kolder.

De spionne uit de titel weet niet eens dat ze tot spionne voorbestemd is, tot ze van straat wordt geplukt door een Franse bijna-gepensioneerde kolonel van de geheime dienst. Hij ziet in haar een geschikte agente om Noord-Korea binnen te dringen en enkele geheimen te ontfutselen. Alleen moet ze eerst nog wat murw worden gemaakt, en daar komt een aantal amateur-misdadigers bij kijken.

Wat volgt heeft veel weg van een deurenkomedie. Een beperkt aantal personages vormt een amalgaam van relaties. Een ooit-populaire liedjesschrijver, een ex-bankovervaller, een stel amateuristische boeven én hun vrouwen blijken allemaal op een of andere manier met elkaar in verbinding te staan.  De verbanden beginnen uit te kristalliseren wanneer de feitelijke missie in Noord-Korea eraan komt. Ook die verloopt niet zonder slag of stoot.

De stijl van Echenoz blijft overeind, maar verder is niets wat het lijkt in deze verrassende, humoristische roman.

De spionne van Jean Echenoz - originele titel Envoyée spéciale - verscheen bij De Geus in 2017, vertaald uit het Frans door Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre.
284 blz, isbn 9789044536324

Karin Fossum - De fluisteraar



***

De fluisteraar, Ragna Riegel geheten, is een vrouw van in de veertig. Tijdens een operatie is ze haar stem grotendeels kwijtgespeeld. Ze is tenger en schuchter, en draagt steevast het uniform van haar werkgever Europris.

Ruim veertig jaar lang had de spiegel het haar ingewreven dat ze geen schoonheid was en ze had haar hoofd gebogen en het feit geaccepteerd. Als de wind een vonk had meegevoerd, had haar haar waarschijnlijk vlam gevat, het was droog als hooi en zij zag bleek als papier.

Niet het soort vrouw dat argwaan zou wekken, hoogstens medelijden. En toch zit Ragna al vanaf de eerste pagina van De fluisteraar in de werkkamer van inspecteur Sejer, verdacht van een vreselijke misdaad. Wat dat is, komen we pas veel later te weten. Minstens even belangrijk is de vraag hoe het zo ver is kunnen komen. Langzaam (misschien iets té langzaam) tekent Karin Fossum de contouren uit van een beschadigde vrouw. Een gelouterde Sejer veroordeelt misdaden, maar toont tegelijk compassie. Hoe moeilijk dat soms ook kan zijn.

De fluisteraar van Karin Fossum - originele titel Hviskeren - verscheen bij Uitgeverij Marmer in 2017, vertaald uit het Noors door Lucy Pijttersen.
362 blz, isbn 9789460683640

24 juli 2017

Jonathan Coe - Nummer 11



***

Jonathan Coe heeft een paar uitstekende romans geschreven (zie Het moordende testament), maar de laatste jaren wil het niet écht meer lukken. In De afschuwelijke eenzaamheid van Maxwell Slim wilde Coe de tijdgeest van het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw vatten. "Wel amusant, maar misschien moet Coe er nog een paar jaar overheen laten gaan voordat hij het ultieme jaren-2000-boek schrijft", schreef ik in 2010. Het lijkt erop dat hij met Nummer 11 dezelfde fout opnieuw maakt.

Nummer 11 is een aaneenschakeling van verhalen, met enkele personages die een paar keer terugkomen, en met nummer 11 als rode draad: het huisnummer van de minister van financiën in Downing Street. Coe verzet zich namelijk uitdrukkelijk tegen het besparingsbeleid van de Britse regering. De voedselbanken komen regelmatig in beeld, net als de nefaste oorlog in Irak en de hoge kosten in het hoger onderwijs.
Datgene wat voor Laura en haar collega's altijd een vast, maar ondefinieerbaar gegeven was geweest - het naar een hoger niveau brengen van kennis en inzicht van de jonge geest - was nu teruggebracht tot handelswaar, iets wat je kocht met de verwachting dat het op een later moment financieel gewin zou opleveren.
Maar niet alles is politiek. Coe maakt zich ook druk over de macht van de media, zoals de televisiezender die een voormalig onehitwonder te kijk zet in een realityshow, of een prestigieuze prijs die wordt uitgereikt aan gelijk wat, als het maar aandacht oplevert. Of over Facebook en Twitter waar zo snel misverstanden ontstaan en je bij de kleinste misstap zo veel bagger over je heen krijgt.

Over elk van die punten valt ongetwijfeld veel te vertellen, maar misschien is het geheel iets te pessimistisch en eenzijdig. Het grootste minpunt aan Nummer 11 is dat Coe veel meer te vertellen heeft over de jaren 2010 dan hij in één boek kan proppen.

Nummer 11 van Jonathan Coe - originele titel Number 11 - verscheen bij De Bezige Bij in 2016, vertaald uit het Engels door Otto Biersma en Luud Dorresteijn.
429 blz, isbn 9789023497790

31 december 2016

Ruben Mersch - Waarom iedereen altijd gelijk heeft



***

Is Donald Trump een totale ramp, of moeten we dat allemaal zo letterlijk niet nemen? Is Zwarte Piet een racistisch relict van koloniale tijden, of ziet de man zwart door het roet in onze schouw? Beide vragen verdienen wellicht enige nuance, maar die is vaak ver te zoeken. Eenmaal een standpunt is ingenomen, hebben we de neiging ons te verschansen in ons eigen gelijk. Daar kan geen rationele redenering meer tegenop.

Ruben Mersch legt in zijn tweede boek (na het eerder verschenen Oogklepdenken) uit welke mechanismen in ons brein ervoor zorgen dat we spontaan afkeer voelen, of integendeel zonder veel nadenken met iets instemmen. Daarvoor haalt hij vele wetenschappelijke onderzoeken aan, naast anekdotes over zijn eigen kinderen.

Waarom iedereen altijd gelijk heeft biedt niet meteen nieuwe inzichten. Het geeft ook weinig pasklare oplossingen om eindeloze discussies te vermijden (begin niet over Hitler, is wel een goede tip). De belangrijkste conclusie - probeer eens écht te luisteren - is niet echt verrassend. Aan de andere kant is het best een onderhoudend en amusant boek.

Waarom iedereen altijd gelijk heeft van Ruben Mersch verscheen bij De Bezige Bij in 2016.
271 blz, isbn 9789023438045

11 december 2016

Francesco Recami - De galerijflat



***

De vleugelslag van een vlinder die aan de andere kant van de wereld een orkaan veroorzaakt. Het is beeldspraak die wel vaker gebruikt wordt wanneer een klein incident grote gevolgen krijgt. In De galerijflat van Francesco Recami gaat het wel om een microcosmos: een enkel appartementenblok in Milaan. De bewoners zijn van diverse pluimage: een man die krantenartikels over misdaden in mappen klasseert, een man die zijn vrouw slaat, een man die zijn auto verafgoodt.

Allemaal niet erg opzienbarend, tot iets kleins een keten van gebeurtenissen in gang zet waarvan je het einde niet kan voorzien. Er komt een geheime schuilplaats bij kijken, een lijk, en twee politieagenten die de bewoners onbewust confronteren met hun slechte geweten. Leuke misdaadroman, met veel humor gebracht.

De galerijflat van Francesco Recami - originele titel La casa di ringhiera - verscheen bij Serena Libri in 2016, vertaald uit het Italiaans door Rianne Aarts.
198 blz, isbn 9789076270920

9 december 2016

Robert Harris - Conclaaf



****

Robert Harris schrijft graag over historische gebeurtenissen. Zie de Cicero-trilogie, of De officier over Alfred Dreyfus. Soms herschrijft hij zelfs de geschiedenis. Wat als Hitler de oorlog gewonnen had? Je leest het in Harris' debuut, Vaderland. Altijd gaat het over tot de verbeelding sprekende gebeurtenissen. De grote verhalen van onze tijd, of de verhalen die eeuwen geschiedenis hebben overleefd. Conclaaf is een buitenbeentje omdat het zich in de toekomst afspeelt, maar verder is het een vintage Harris. Want wat fascineert meer dan een archaïsch, met mysterie en geheimdoenerij omgeven gebeuren als een pausverkiezing?

We springen enkele jaren vooruit in de tijd, naar het Vaticaan, waar net de paus is overleden. Harris beschrijft het conclaaf waarin een nieuwe paus moet worden verkozen door een pak kardinalen die zich daarvoor laten opsluiten in de Sixtijnse kapel. Het is smullen van de kiesstrijd die bijna meteen losbarst. De progressieven trachten zich te verenigen tegen de aartsconservatieve aartsbisschop van Venetië. Groepjes kardinalen lobbyen ongegeneerd voor hun kandidaat, die zichzelf uiteraard zeer bescheiden voordoet. Er duiken schandalen op die kandidaturen onmogelijk maken en er duiken kandidaten op die het eigenlijk niet waren. Harris rijgt de plotwendingen aaneen, de een nog inventiever dan de ander. Conclaaf is een uitstekende pageturner, al was de allerlaatste onthulling er net één te veel.


Conclaaf van Robert Harris - originele titel Conclave - verscheen bij Cargo in 2016, vertaald uit het Engels door Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre.
320 blz, isbn 9789023426547

18 september 2016

Jo Nesbø - Bloed op sneeuw



***

Na een lange reeks thrillers rond Harry Hole gooit de Noorse sterauteur Jo Nesbø het over een andere boeg: geen vuistdikke thrillers meer waarin een getormenteerde speurder klappen krijgt, maar letterlijk en figuurlijk lichter werk. In Bloed op sneeuw krijgt huurmoordenaar Olav het zwaar te verduren wanneer hij van de plaatselijke drugsbaas de opdracht krijgt diens vrouw om te brengen.

Het expediëren zelf was niet zo ingewikkeld. Waarschijnlijk makkelijker dan de andere klussen die ik had gedaan. En dat ze moest sterven was ook geen probleem: zoals gezegd ben ik van mening dat mensen - man of vrouw - de consequenties van hun fouten moeten accepteren. Waar ik me meer zorgen over maakte was wat er daarna zou gebeuren. Dan zou ik de man zijn die de vrouw van Daniël Hoffmann had geëxpedieerd.

Olav ziet maar één uitweg uit de impasse, en dat is als eerste toeslaan, voordat Hoffmann hém aanpakt. Bloed op sneeuw voelt aan als series genre Lillehammer of Fargo. Bloederig, maar met (zwarte) humor gebracht, met een onvermijdelijke femme fatale in een glansrijke bijrol. Leuk nieuw werk van Nesbø, net als overigens het tweede deel in de reeks.

Bloed op sneeuw van Jo Nesbø - originele titel Blod på snø - verscheen bij Cargo in 2015, vertaald uit het Noors door Annelies de Vroom.
185 blz, isbn 9789023493884

1 september 2016

Arnaldur Indriðason - Onland



***

Onland is het derde boek van Arnaldur Indriðason rond de jonge Erlendur, na diens elf moordzaken in recentere tijden. Het is 1979, en dus volop Koude Oorlog - een thema dat wel vaker terugkeert in Indriðasons boeken. Op IJsland zijn Amerikaanse soldaten gestationeerd, vooral om te voorkomen dat de Russen voet aan wal krijgen in de Atlantische Oceaan. Het kamp vormt zo'n beetje een staat op zich. De IJslandse recherche heeft er volgens de Amerikanen niets te zoeken, en dat is niet naar de zin van Erlendur en zijn baas Marion Briem. Er is namelijk een lijk aangetroffen in een van de vele meertjes rond Reykjavik, en de sporen wijzen in de richting van Kamp Knox.

'Kun jij zien waar die laarzen vandaan komen?' vroeg hij.
'Uit Louisiana. Er zit een label aan de binnenkant. Hier.'
'Alles bij elkaar is het nogal Amerikaans, hè?'
'Misschien is hij pas nog in de Verenigde Staten geweest,' zei de chef. 'Dat kan toch?'
'Of hij is zelf een Amerikaan,' zei Erlendur.

Genoeg gedoe voor een doorsnee speurder, zou je denken. Maar Erlendur zou Erlendur niet zijn, mocht hij zich daarnaast niet ook nog bezighouden met een verdwijningszaak van jaren geleden - een tweede constante in Indriðasons boeken.

Op een of andere manier is het geruststellend dat Erlendur de tijd mag en kan nemen om ook oude demonen na te jagen. Veel van zijn modernere collega's is het niet gegeven. Tot slot toch nog dit: de rust overheerst bij Indriðason, maar zijn boeken blijven wel boeien. 

Onland van Arnaldur Indriðason - originele titel Kamp Knox - verscheen bij Uitgeverij Q in 2015, vertaald uit het IJslands door Adriaan Faber.
253 blz, isbn 9789021401843

14 augustus 2016

Philip Dröge - Moresnet



***

De vaderlandse geschiedenis heeft soms ware verrassingen in petto, zoals een mini-staatje dat door een toeval van het lot een goeie eeuw lang onafhankelijk was van de omringende staten. Een zinkmijn was de bron van alle discussie: noch de Pruisen, noch de Nederlanders (later de Belgen) wilden die zonder meer aan elkaar overlaten. En zo evolueerde Neutraal Moresnet, tegenwoordig Belgisch grondgebied in de Oostkantons, tot een bolwerk van boeven en smokkelaars (er was maar één champetter) - en even zelfs tot de gedroomde hoofdstad van het esperanto.

Esperanto is bezig aan een opmars, wat de mogelijkheid biedt om internationale steun te organiseren voor een thuisstaat voor de taal. Als Roy erin slaagt enkele prominente sprekers achter zich te krijgen, kan hij druk uitoefenen op Duitsland en België om Moresnet tot een volwassen natie te laten uitgroeien.

Een mini-staatje met ambitie, dus. Onderzoeksjournalist Philip Dröge, ook gekend van het uitstekende De schaduw van Tambora, doet de hele geschiedenis van Neutraal Moresnet uit de doeken. Boeiend, al stelde ik me verschillende keren de vraag of de "lichte dramatisering", zoals Dröge het in zijn voorwoord noemt, wel nodig was. 

Moresnet van Philip Dröge verscheen bij Spectrum in 2016.
271 blz, isbn 9789000349609

7 augustus 2016

Fabio Genovesi - Wat de golven brengen



***

Een paar jaar geleden verscheen een mooi tragikomisch boek over opgroeien in een klein Toscaans dorp: Vissen voeren van Fabio Genovesi. Zijn tweede boek, Wat de golven brengen, haalde de shortlist van de Premio Strega. Hij won uiteindelijk niet, maar werd wel bekroond door de jeugdjury.

Hoofdfiguur is Luna, een albino tienermeisje.
Je hebt albino vogels en vissen, en krokodillen en apen en walvissen en schildpadden. Ook planten kunnen albino zijn, en bloemen, dat is de normaalste zaak van de wereld. Maar dat vinden de mensen niet. De mensen klagen dan wel dat het leven altijd hetzelfde is en duf en saai, maar als er dan iemand voorbijkomt die een beetje anders is, dan raken ze over hun toeren en worden ze bang.
Luna leeft met haar moeder en oudere broer Luca in een dorp aan zee, tot Luca omkomt tijdens het surfen. Samen met haar vriendje Zjot, een wees uit Tsjernobyl, speurt Luna het strand af naar tekenen van leven van Luca. Haar godsdienstleraar Sandro maakt daar handig gebruik van om dichter bij Luna's moeder te komen, op wie hij een oogje heeft. Dat bonte gezelschap wordt nog aangevuld met de schietgrage aangenomen opa van Zjot, en twee vrienden van Sandro, veertigers die bij moeder thuis zijn blijven hangen.

De personages zijn even kleurrijk als in Vissen voeren. Een beetje humor is ook nooit veraf. Toch overtuigt Wat de golven brengen niet helemaal. Het boek mist een rechte lijn, het gaat op en af, zoals de golven in de titel. Maar af en toe een glimlach op het gezicht, meer is er soms ook niet nodig.

Wat de golven brengen van Fabio Genovesi - originele titel Chi manda le onde - verscheen bij Signatuur in 2015, vertaald uit het Italiaans door Manon Smits en Pieter van der Drift.
451 blz, isbn 9789056725419

1 augustus 2016

Georges Simenon - Maigret en het dode meisje



***

Met de regelmaat van de klok brengt De Bezige Bij nieuwe vertalingen uit van oude Simenons. Bij de laatste lichting is Maigret en het dode meisje. Een zeer toepasselijke titel, want Maigret wordt geconfronteerd met de zaak van een dood meisje. Ze is, gekleed in een avondjurk, teruggevonden op de Parijse Place Vintimille. Eigenlijk is dat het werkgebied van inspecteur Lognon, bijgenaamd Izegrim, een nogal verongelijkte man die zich de benen uit het lijf loopt, maar zich altijd voorbijgestoken ziet door anderen. Ook nu is het commissaris Maigret die aan het langste eind trekt. Het onderzoek volgt de klassieke sporen, niet gestoord door gsm's, DNA en bewakingscamera's. Maigret staat altijd garant voor het betere denk- en loopwerk.

Maigret en het dode meisje van Georges Simenon - originele titel Maigret et la jeune morte - verscheen bij De Bezige Bij in 2016, vertaald uit het Frans door Rokus Hofstede.
190 blz, isbn 9789023495208

15 mei 2016

Joël Dicker - Het boek van de Baltimores



***

De Zwitser Joël Dicker oogstte veel succes met zijn debuut De waarheid over de zaak Harry Quebert: een zeer Amerikaans aandoende roman, en niet alleen omdat het verhaal zich afspeelde in de Verenigde Staten. Het boek moest het meer hebben van de strak geregisseerde plot dan van overtuigende karakters. Een pageturner die zó zou kunnen omgevormd worden tot een Hollywoodfilm (wat intussen dan ook gebeurd is).

In Het boek van de Baltimores herhaalt Dicker zijn succesrecept. De familie Goldman is door de jaren heen gesplitst in twee takken: die uit Baltimore (het chiquere deel) en die uit Montclair, New Jersey. Marcus hoort bij de tweede tak, maar verlangt hevig naar een leven zoals dat van zijn rijkere, even oude neven van de Baltimores. Maar is dat wel terecht? Beetje bij beetje onthult Dicker grote en kleine familiegeheimen, van het plotse verschijnen van een tweede neef, over de plots beëindigde relatie met een bekende zangeres, tot het faillissement van de eens zo rijke oom van de Baltimores.

Met de regelmaat van de klok verwijst Dicker naar het Drama dat alles veranderde. Het kan een doorzichtige truc lijken, maar het zet wel degelijk aan tot vlug verder lezen. Het risico van een anticlimax dreigt als je zo de nadruk legt op een komend Drama, maar Dicker weet de valkuilen te vermijden. Goed gedaan, maar aan de andere kant laat Dicker zich iets te ver wegglijden tot het niveau van een sentimentele tv-film.

Het boek van de Baltimores van Joël Dicker - originele titel Le Livre des Baltimore - verscheen bij De Bezige Bij in 2016, vertaald uit het Frans door Manik Sarkar.
447 blz, isbn 9789023496113

3 mei 2016

Jan Guillou - Blauwe Ster



***

De Tweede Wereldoorlog biedt Jan Guillou nog eens de kans terug te keren naar het genre dat hem en zijn Coq Rouge bekend maakte: de spionageroman. In Blauwe Ster, deel vijf van De Grote Eeuw, zetten we een kleine stap terug in de tijd. In het vorige deel kregen we al het verhaal te horen van pater familias Lauritz die zijn vrouw verliest aan kanker en er tegelijk een maîtresse op na houdt.

Diezelfde periode komt nogmaals aan bod, maar dan vanuit het oogpunt van Lauritz' dochter Johanne, die zich als Noors-Duits-Zweedse aansluit bij het Noorse verzet tegen de nazi's. Daarbij komt ze haar zus Rosa tegen, die voor de inlichtingendienst werkt in het officieel neutrale Zweden.

Rosa begon een soort fabel te vertellen over het neutrale land in het noorden dat zich tot nu toe buiten de grote oorlog had weten te houden. Tegen een bepaalde prijs natuurlijk. Neutraliteit was niet gratis. Daarom helde de neutraliteit op het ogenblik over naar de sterkere partij Duitsland, daarom waren bijvoorbeeld Duitse troepentransporten door het land toegestaan.

Blauwe Ster bevat enkele spannende scènes rond Johanne, die zich actief inzet om het de Duitsers moeilijk te maken en Joden te redden, maar de nadruk ligt eerder op de diplomatie en de familiebanden. Voor wie De Grote Eeuw tot nu toe volgde een prettig weerzien. Voor alle anderen: begin vooral bij Bruggenbouwers.

De Grote Eeuw:
Bruggenbouwers
Dandy uit het noorden
Tussen rood en zwart
De kop in het zand

Blauwe Ster van Jan Guillou - originele titel Blå Stjärnan - verscheen bij Prometheus in 2016, vertaald uit het Zweeds door Bart Kraamer.
352 blz, isbn 9789044628258

1 mei 2016

Karin Fossum - Veenbrand



***

Lang geleden dat we nog iets hoorden van Karin Fossum, maar met Veenbrand is ze helemaal terug. Uitgeverij Marmer stak voor de gelegenheid ook enkele oude boeken in een nieuw jasje. Boeken uit de tijd dat Scandinavische misdaadromans nog zeldzaam waren. Fossum was niet toevallig naast Wallander een van de voorlopers uit het hoge noorden: haar De duivel draagt het licht prijkt na bijna vijftien jaar nog altijd in mijn top tien van beste thrillers.

Voor de elfde keer is inspecteur Konrad Sejer de hoofdrolspeler, al moet je 'hoofdrol' met een korreltje zout nemen: Sejer zweeft als vanouds rond de feiten heen, wachtend tot zijn onderzoek voldoende rimpelingen veroorzaakt om duidelijkheid te scheppen. De focus ligt veeleer op een wereldvreemde jongeman die zijn dagen vult met internetten en kruiswoordraadsels oplossen, en op het kleine jongetje en zijn moeder die brutaal vermoord worden.

'De een moet de ander hebben zien sterven', zei Sejer tegen zijn jongere collega. Hij wist niet wat erger was, of het kind de moeder had zien sterven, of dat de moeder getuige was geweest van de dood van haar kind. Het aller-, allerergste was deze twee overkomen. Een monster was langsgekomen om deze twee aan zijn mes te rijgen.

Het is Fossum niet zozeer om de spanning te doen. Eerder gebruikt ze de misdaden als excuus om de leefwereld van de gewone man te beschrijven. Mensen die moeten zwoegen om rond te komen, vrouwen die hun kinderen dicht bij zich houden omdat ze denken dat zij hun enig steun zijn. Fossum schetst een microkosmos van de meest kwetsbare kant van de maatschappij, met als bonus een prettig weerzien met Konrad Sejer.

Veenbrand van Karin Fossum - originele titel Helvetesilden - verscheen bij Uitgeverij Marmer in 2016, vertaald uit het Noors door Lucy Pijttersen.
279 blz, isbn 9789460682858

26 april 2016

Joachim Meyerhoff - Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest



***

Joachim Meyerhoff groeit samen met zijn twee broers op in een villa middenin de psychiatrische inrichting waar zijn vader de scepter zwaait. Dat levert veel komische scènes op in een tijd waarin nog niet zo politiek correct werd gedaan.

Zo ben ik opgegroeid. Te midden van vijftienhonderd psychisch gestoorden en geestelijk en lichamelijk gehandicapten. Mijn broers en ik gaven de patiënten de meest uiteenlopende namen. We noemden ze ijskoud idioten, gekken of krankzinnigen. Maar ook stakkers, spasten, schizo's, mafketels, malloten en mongolen.

Maar na een hele reeks grappige anekdotes verandert de toon. De jeugd is voorbij, het huwelijk van de ouders loopt niet meer geweldig, en plots is niets meer zoals het ooit is geweest. Of beter: zoals het nooit is geweest, maar werd beleefd door de gekleurde bril van de kinderjaren. Joachim Meyerhoff gaat voor de lach én de traan, en hij doet dat goed.

Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest van Joachim Meyerhoff - originele titel Wann wird es endlich wieder so, wie es nie war - verscheen bij Signatuur in 2015, vertaald uit het Duits door Josephine Rijnaarts.
311 blz, isbn 9789056725082

25 maart 2016

David Lagercrantz - De val van Turing



***

De val van Turing begint met het einde: de dood van Alan Turing, de Engelse wiskundige die tijdens de Tweede Wereldoorlog een cruciale rol speelde in het kraken van nazi-codes. Turings levensverhaal is bekend: nog geen twee jaar geleden werd zijn rol gespeeld door Benedict Cumberbatch in The imitation game. De tragedie van de held die na de oorlog wegens zijn homoseksualiteit uit de maatschappij wordt verstoten blijft tot de verbeelding spreken. Ook de Zweedse auteur David Lagercrantz (intussen bekend van deel 4 van Larssons Millenniumtrilogie) werd erdoor gefascineerd. Hij besloot er een roman over te schrijven. Niet met Turing zelf in de hoofdrol, maar over de jonge politieman Leonard Corell die de vermeende zelfmoord van Turing onderzoekt.

De dode was mager, vrij goed getraind, maar met een ongewoon zachte, bijna vrouwelijke borst, en hoewel Corell redelijk nauwkeurig te werk ging, vond hij geen tekenen van geweld, geen krabsporen of blauwe plekken, enkel wat zwarte verf op de vingertoppen, en verder het schuim in de mondhoek. Hij rook eraan en begreep toen waarom hij zo misselijk was.

Corell komt in de problemen wanneer hij Turings bezigheden tijdens de oorlog achterhaalt - op dat moment nog een staatsgeheim. Maar vooral ook merkt hij dat zijn eigen leven hem niet meer bevalt. Corell komt tot nieuwe inzichten over de kortzichtigheid van de politie en de verbetenheid waarmee homo's vervolgd worden (waaraan ze alleen kunnen ontkomen door zich te laten volspuiten met hormonen). De val van Turing is bijwijlen pakkend en boeiend, maar Lagercrantz klinkt iets te vaak alsof hij een college staat te geven over wiskundige logica of over ethiek in de jaren 1950.

De val van Turing van David Lagercrantz - originele titel Syndafall i Wilmslow - verscheen bij Signatuur in 2016, vertaald uit het Zweeds door Geri de Boer.
397 blz, isbn 9789056725440

9 maart 2016

Jo Nesbø - Middernachtzon



***

Jo Nesbø kennen we vooral van de op de rand van de zelfvernietiging balancerende Harry Hole. Om zijn geliefden te beschermen gaat Hole tot het uiterste, wat hem helaas meestal net vérder van die geliefden vandaan drijft. Dankzij Hole is Nesbø de koning geworden van zinderende actiescènes en talrijke plotwendingen.

Niets van dat alles in Middernachtzon, deel twee in een nieuwe serie na Bloed op sneeuw. Wat we wel krijgen is een verrassend licht, soms humoristisch boek over een huurmoordenaar voor wie de grond te heet onder de voeten wordt in Oslo. Hij vlucht naar het hoge noorden, naar de ijskoude provincie Finnmark. Maar ook daar weten zijn tegenstanders hem te achterhalen. Gelukkig maakt Jon snel vrienden: een jonge weduwe en haar rosse zoon.

De spanning schuilt in de staart van het boek, maar ook onderweg weet Nesbø zijn publiek te onderhouden, gedreven door thema's als religie en de maakbaarheid van de mens. Verrassend leuk nieuw werk van Nesbø.

Middernachtzon van Jo Nesbø - originele titel Mere blod - verscheen bij Cargo in 2016, vertaald uit het Noors door Annelies de Vroom.
240 blz, isbn 9789023497882

22 december 2015

Giorgio Scerbanenco - Verraders



***

Drugs, wapensmokkel en terrorisme. Wie dacht dat het een recent fenomeen is, moet er maar eens Scerbanenco op naslaan. Het is 1966, en Duca Lamberti, zwevend tussen een mislukt bestaan als arts - veroordeeld wegens euthanasie - en een armoedig alternatief als diender van de wet, krijgt ermee af te rekenen in het wereldse Milaan.

Ze vergeten dat een stad met bijna twee miljoen inwoners een internationaal tintje heeft, geen lokaal. In een stad zo groot als Milaan komen de smeerlappen vanuit alle hoeken van de wereld, en de gekken, alcoholisten, drugsverslaafden of gewoon wanhopigen op zoek naar geld die een revolver huren, een auto stelen en op de balie van een bank springen en schreeuwen: 'Allemaal op de grond', zoals ze gehoord hebben dat ze moeten doen.

De cultuurshock zit hem dus niet zozeer in wát er gebeurt. Eerder zijn het de zeden van de tijd, zoals ook al het geval was in Scerbanenco's eerdere uitgave bij Serena Libri, Moord op school. Hoe Lamberti een oude restauranteigenaar behandelt, dat zouden weinig hedendaagse thrillerauteurs hun hoofdfiguren laten begaan. Het is alsof De Cock of Van In zich zouden specialiseren in waterboarding. En toch is het niet onterecht dat Scerbanenco, van Oekraïense komaf, wel eens de vader van de Italiaanse thriller wordt genoemd. Wat begint als een klassiek moordonderzoek naar drie verdrinkingen op rij, leidt uiteindelijk naar het hart van de Milaanse onderwereld. Zonder huiszoekingen of grenscontroles kan er op het eind zelfs nog een verrassend, historisch einde van af.

Verraders van Giorgio Scerbanenco - originele titel Traditori di tutti - verscheen bij Serena Libri in 2015, vertaald uit het Italiaans door Rianne Aarts.
254 blz, isbn 9789076270890

9 december 2015

Leonardo Sciascia - Candido, oftewel Een droom die ontstond op Sicilië



***

Leonardo Sciascia is een van de grote namen uit de Italiaanse twintigste-eeuwse literatuur. Hij overleed in 1989 en maakte naam als schrijver en als onderzoeker naar politieke corruptie, die in zijn eigen Sicilië niet ver te zoeken was. Uitgeverij Serena Libri heeft al verschillende van zijn boeken uitgegeven, met als voorlopig laatste Candido, oftewel Een droom die ontstond op Sicilië.

Candido's uiterlijk had iets katachtigs: iets zachts, fluweligs, slooms. Hij keek slaperig en verstrooid uit zijn ogen, die hij af en toe samenkneep en die dan wakker oplichtten. Hij bewoog zich langzaam en geruisloos om dan opeens - nog steeds geruisloos - als een duveltje uit een doosje te springen.

Candido groeit op in Sicilië, geboren tijdens een bombardement door de geallieerden in 1943. Zijn vader pleegt zelfmoord, zijn moeder wil hem eigenlijk niet. Dus blijft hij bij zijn grootvader, een christendemocratische politicus. Candido sluit vriendschap met priester Anselmo, en samen sluiten ze zich aan bij de communistische partij. Maar ook daar wordt Candido gewantrouwd. Uiteindelijk vindt de naïeve Candido toch zijn weg in het leven.

Sciascia nam Voltaire's Candide als voorbeeld voor Candido, met de bedoeling een vlot en lichtvoetig boek te schrijven. 'Ik heb echter de indruk dat ik daarin niet geslaagd ben, en dat dit boek lijkt op al mijn andere boeken.' Het is nog de vraag of dat een slechte zaak is. Vriendjespolitiek is nu eenmaal een deel van het leven op Sicilië. Zo ook in Candido, en als corruptiebestrijder kan Sciascia daar niet al te licht mee omgaan.

Candido, oftewel Een droom die ontstond op Sicilië van Leonardo Sciascia - originele titel Candido, ovvero Un sogno fatto in Sicilia - verscheen bij Serena Libri in 2015, vertaald uit het Italiaans door Frans Denissen en Hilda Schraa.
195 blz, isbn 9789076270852

13 november 2015

Giorgio Fontana - Dood van een gelukkig man



***

Van de jonge Milanees Giorgio Fontana (1981) verscheen eerder Het geweten van Roberto Doni, waarin een rechter op het einde van zijn carrière last krijgt van zijn geweten. Dan is rechter Giacomo Colnaghi in Fontana's nieuwe roman een stuk rechtlijniger: de wet is de wet. Al proberen beiden uiteindelijk alleen maar recht te doen geschieden. Voor Colnaghi is de terreur van de Rode Brigades nooit te rechtvaardigen.

'Middelen en doel moeten op gelijke hoogte staan,' zei Colnaghi. 'Anders is alles verloren. En het komt dus nooit in jullie op dat de "individuele personen" die jullie veroordelen heel gewone mensen zijn? Mensen zonder enige band met de machtscentra die jullie willen ondermijnen.

Dat Colnaghi's eigen vader in de Tweede Wereldoorlog sneuvelde als verzetsheld, maakt het hem niet makkelijker. Het communistische verzet vocht toen tegen de fascisten, precies wat de terroristen in 1981 ook pretenderen te doen. Het verhaal van de vader in het verzet en het onderzoek in 1981 naar de aanslag op een christendemocratische chirurg lopen door elkaar heen.

Een moordonderzoek, inderdaad, maar verwacht vooral geen detectiveroman of thriller. Fontana concentreert zich op de figuur van Colnaghi, met zijn familiale problemen en de rechtvaardiging die hij bij zichzelf zoekt voor het veroordelen van de terroristen. Het boek is daardoor soms nogal zwaar en richtingloos, maar de thematiek is wel een doordacht oordeel waard.

Dood van een gelukkig man van Giorgio Fontana - originele titel Morte di un uomo felice - verscheen bij Wereldbibliotheek in 2015, vertaald uit het Italiaans door Philip Supèr.
238 blz, isbn 9789028426375