Andrea Bajani - Wie houdt dan stand?

Daarna ging hij verder met zijn schriftlezingen, ik hoorde hem zeggen Als u de zonden blijft gedenken, Heer, wie houdt dan stand, maar verder kwam hij niet, omdat hij werd getroffen door een plotselinge hoestbui. Wie houdt dan stand, herhaalde hij met een rood aangelopen gezicht, alsof het de zin was die hem het spreken belette. Wie houdt dan stand, zei hij ten slotte, vechtend tegen de hoest. Als u de zonden blijft gedenken, Heer, wie houdt dan stand.

**

De jonge Lorenzo reist naar Roemenië om er de begrafenis van zijn moeder bij te wonen. Hij heeft haar jarenlang niet gezien, nauwelijks nog sinds ze er samen met haar compagnon een fabriek opzette voor haar uitvinding: een ei waarin je gaat zitten om gewicht te verliezen. Lorenzo wordt geconfronteerd met een ander beeld van zijn moeder, anders dan hij haar kende toen hij nog klein was.

Wie houdt dan stand? wordt hier en daar vergeleken met De eenzaamheid van de priemgetallen, de bestseller van Bajani's Italiaanse collega Paolo Giordano. De vergelijking gaat echter niet helemaal op. Giordano is veel indringender en uitdrukkelijker als het bijvoorbeeld over de zelfdestructieve neigingen van zijn personages gaat. Bajani houdt zich meer op de vlakte. De cultuurclash en de confrontatie met een onbekende moeder zijn er, maar de schok moet je erbij denken. Wie houdt dan stand? is confronterend, in een zekere zin, maar ook zeer subtiel. Bijna krachteloos.

Wie houdt dan stand? van Andrea Bajani - oorspronkelijke titel Se consideri le colpe - verscheen bij Athenaeum-Polak & Van Gennep in januari 2010, vertaald uit het Italiaans door Yond Boeke en Patty Krone.

184 blz, isbn 9789025367015

Jens Lapidus - Snel geld

Ze pakten haar levend want ze weigerde te sterven. Misschien zorgde dat ervoor dat ze nog meer van haar hielden. Dat ze er de hele tijd was, dat ze echt voelde.
Maar dat was ook wat ze niet begrepen, wat hun fout zou zijn. Dat ze leefde, nadacht, aanwezig was. Hun val voorbereidde.

****

Snel geld is deel 1 van wat een trilogie moet worden, ook al is de nieuwe Zweedse wonderboy Jens Lapidus op dit moment nog maar aan deel 2 toegekomen. Na deel 1 overheerst de indruk dat Snel geld vooral een opstapje is naar meer. Een veelbelovend opstapje, dat wel.

Snel geld volgt een handvol protagonisten in de Stockholmse misdaadwereld. JW zet er zijn eerste stappen als drugsdealer. Voor hem is het een kans zijn povere afkomst voorgoed achter zich te laten en aansluiting te vinden bij zijn natuurlijke habitat: die van de rijke fuivers, die niet op een kroon meer of minder hoeven te kijken tijdens hun met coke en vrouwen gevulde nachten. Via de drugsscene komt hij in aanraking met Mrado, een lid van de Joegoslavische misdaadclan, en Jorge, een uit de gevangenis ontsnapte dealer. Elk proberen ze hun plaatsje te veroveren in de hiërarchie van ondergronds Stockholm. Het is geen verrassing dat dat niet zonder slag of stoot verloopt.

Als enkel boek beschouwd komt Snel geld wellicht iets te traag op gang. Lapidus neemt de tijd om de raderen van de macht te ontsluieren. Hij toont welke clans zich bezighouden met welk soort misdaad, hoe de winsten worden omgezet in wit geld. Hij focust daarbij wel op personen, die ook hun persoonlijke bagage meesleuren. JW, die een verdwenen zus betreurt, en Mrado, die vecht voor een gedeelde voogdij over zijn dochtertje. Die intro valt wat lang uit, maar als je er een trilogie van maakt, zou dat wel eens goed kunnen meevallen. De indrukwekkende finale belooft alvast veel goeds en werpt veel vragen op over hoe het verder zal gaan met JW, Mrado en Jorge. Benieuwd of Lapidus de hoge verwachtingen ook waarmaakt. Binnenkort in de boekhandel!

Snel geld van Jens Lapidus - oorspronkelijke titel Snabba cash - verscheen bij AW Bruna in het najaar van 2009, vertaald uit het Zweeds door Jasper Popma.

429 blz, isbn 9789022994443

Pablo Tusset - In de naam van het varken

Hij probeert de aandacht te trekken van de verkopers door van een afstandje nadrukkelijk een blik in hun richting te werpen. Geen reactie. Hij loopt naar hen toe en blijft een paar meter van hen vandaan met zijn handen op zijn rug staan. De twee jongens kijken hem even aan, maar onderbreken hun gesprek niet.
'En hoe oud is ie?'
'Negentien.'
'Oei, wat jong nog.'
'Maar het in een ongelooflijk stuk, echt, en hij heeft waanzinnig veel stijl.'
'Ja, maar zo jong!'

**

In de naam van het varken belooft veel, maar presteert weinig. Je wordt, net als bij voorganger Het beste wat een croissant kan overkomen, warmgemaakt met de term 'cultauteur', maar dat lijkt in dit geval slechts een flauw excuus.

In de naam van het varken begint als een misdaadroman: een vrouw is in een Spaans slachthuis behandeld als een varken: opgehangen aan een haak, en een na een ontdaan van alle interessante onderdelen. Daarna last Tusset een brute overgang in naar New York, waar een Spaanse commissaris, genaamd T, verliefd wordt op een Iers-Amerikaanse vrouw. Een redelijk irritante vrouw, trouwens, die meent alles en iedereen te moeten uitbeelden. Op het Spaanse front is een vriend van T, commissaris Pujol, zijdelings betrokken bij de varkenmoord, maar intussen bereidt hij zich vooral voor op zijn pensioen, door zijn vrouw te verleiden en cd's te kopen.

In de naam van het varken had wellicht een parodie moeten worden op een misdaadverhaal. Helaas is het daarvoor net niet prikkelend genoeg. Het is bij momenten grappig, en de personages zijn (doorgaans) uitmuntend, maar daar maak je nog geen parodie mee. Wat overblijft is heel wat hocus pocus, tientallen ballonnetjes die worden opgelaten. Het was waarschijnlijk Tussets bedoeling ze vervolgens te doorprikken, maar helaas zweven ze nog altijd rond in het luchtledige.

In de naam van het varken van Pablo Tusset - oorspronkelijke titel En el nombre del cerdo - verscheen bij Signatuur in het begin van 2010, vertaald uit het Spaans door Adri Boon.

334 blz, isbn 9789056722326

De Verenigde Staten van McSweeney's

'Ik ben de dokter,' zei Gopi.
'Goeiemorgen, dokter,' zei Vicente glimlachend, en Gopi's gespannenheid zakte.
Toen stroopte Vicentes vriend zijn broekspijp op om Gopi de uitslag op zijn scheenbeen te laten zien, lelijke zwart met witte bulten, en alle mannen kwamen eromheen staan. En zo kreeg Gopi Kumar, oftewel dokter Raju Gopalarajan, zijn eerste patiënten.
(uit De vreemde carrière van dokter Raju Gopalarajan van Rajesh Parameswaran)

****

De titel doet ietwat vreemd aan voor wie niet vertrouwd is met McSweeney's, of voluit Timothy McSweeney's Quarterly Concern, een driemaandelijks literair tijdschrift dat ooit begon als podium voor auteurs die nergens anders aan de bak kwamen, maar tegenwoordig ook verhalen van gevestigde auteurs publiceert. Apart aan McSweeney's, overigens opgericht en geleid door Dave Eggers (zie ook o.a. UZVSVOB en Wat is de Wat), is echter de vorm. De laatste editie nam de vorm aan van een krant uit San Francisco, maar evengoed ziet het eruit als een stapel junkmail of een doos origamivouwwerk. Het ontlokt samensteller Nick Hornby de bedenking of al dat stilistische spektakel ook gelézen wordt. Daarom is het ook goed dat er een bundeling kwam van de beste verhalen uit McSweeney's, om aan te tonen dat ook de inhoud uitstekend is.

De Verenigde Staten van McSweeney's bevat verhalen van bekende en minder bekende auteurs. Roddy Doyle schrijft over een illegale arbeider, gechanteerd tot het uitvoeren van nog illegalere werkzaamheden. De jonge verhalenrevelatie Wells Tower staat er ook in (zie ook Alles verwoest, alles verbrand), zij het met een iets minder geslaagd verhaal. Verder ook grappige, soms absurde verhalen met heerlijke titels als Dikke dames zweefden als ballonnen door de lucht of De man die Michael Rockefeller opat (letterlijk!). De kwaliteit is doorgaans hoog, meestal valt er goed mee te lachen. Jammer dat je een fortuin betaalt aan verzendingskosten voor een abonnement op McSweeney's.

Zie ook: de site van McSweeney's

De Verenigde Staten van McSweeney's, samengesteld door Nick Hornby en Eli Horowitz - oorspronkelijke titel The United States of McSweeney's - verscheen bij Lebowski Publishers in het najaar van 2009, vertaald uit het Engels door Gerda Baardman, Anneke Bok, Aleid van Eekelen-Benders, Bart Gravendaal, Daphne de Heer, Inge de Heer, Johannes Jonker, Frank Lekens, Jan Mellema, Jan de Nijs, Patricia Piolon en Tjadine Stheeman.

459 blz, isbn 9789048802722

Martin Suter - De laatste Weynfeldt

Hij stond op, stapte in zijn leren pantoffels, trok zijn ochtendjas van donkerblauw kasjmier aan, ging naar de badkamer, kamde zijn haren, deed de kraag van zijn pyjama onder zijn ochtendjas goed en bekeek zichzelf in de spiegel.
De laatste Weynfeldt.

***

Adrian Weynfeldt is er een van de oude stempel. Vijftiger, vrijgezel, altijd deftig gekleed, discreet en genereus. Wanneer een van zijn jonge vrienden zich onbeschoft gedraagt, dan zegt hij daar niets van, ook al leeft het merendeel van die vrienden op zijn kosten. Weynfeldt is namelijk stinkend rijk, niet alleen dankzij het familievermogen, maar ook door zijn expertise in de kunstwereld. Het leven gaat zijn gangetje tot hij een mooie jonge vrouw ontmoet die hem doet denken aan zijn verongelukte vriendin. Maar met de verliefdheid doen ook fraude en bedrog hun intrede. Wat je ziet is niet noodzakelijk wat je krijgt. Mooi geconstrueerde roman met het beste van Zürich, het slechtste van de kunstwereld en een fantastische Adrian Weynfeldt.


Nog Suter: De donkere kant van de maan bij de dodo en een dossier op misdaadromans.nl


De laatste Weynfeldt van Martin Suter - oorspronkelijke titel Der letzte Weynfeldt - verscheen bij Signatuur in het najaar van 2009, vertaald uit het Duits door Herman Vinckers.
232 blz, isbn 9789056723132

Lars Kepler - Hypnose

'Als vuur, net als vuur.' Dat waren de woorden die de gehypnotiseerde jongen sprak. Hoewel hij levensbedreigende verwondingen had - honderden messteken in zijn gezicht, op zijn benen, zijn romp, in zijn rug, onder zijn voeten, in zijn nek en op zijn achterhoofd - had men hem onder diepe hypnose gebracht in een poging om door zíjn ogen te zien wat er was gebeurd.

****

Stieg Larsson bis. Zo wordt Lars Kepler aangekondigd in de boekhandel. Als het al zin heeft vergelijkingen te maken, dan moeten we toch spreken van bis en tris, want achter de naam Lars Kepler schuilt een echtpaar: meneer en mevrouw Ahndoril. Hypnose is hun uitstekende debuut.

Een brute familiemoord shockeert Zweden. Een vader is vermoord in de sportzaal, zijn vrouw en een klein dochtertje in hun huis. Zoon Josef overleeft de aanval maar is er erg aan toe. Omdat commissaris Joona Linna vreest voor het leven van de oudste dochter vraagt hij psycholoog Erik Maria Bark de jongen onder hypnose te ondervragen. Die doet wat hem gevraagd wordt, met tegenzin, want hij heeft jaren geleden gezworen nooit nog te hypnotiseren. De beslissing het toch te doen bedreigt nu hemzelf en zijn familie.

Hypnose bestaat uit verschillende fases, en elke fase is op haar manier even spannend. Het eerste deel onthult al vlug het mysterie van de drievoudige moord en brengt Bark in een lastig parket. Deel twee diept die spanning nog wat uit door ze te kaderen in het verleden van Bark als hypnotiseur. Oude vijanden duiken terug op. Na de psychologische spanning volgt nog een actievolle finale in het hoge Noorden van het land. Het script vertoont hier en daar zwarte gaten, maar desondanks is Hypnose een van die boeken die je niet wegleggen kan.


Hypnose van Lars Kepler - oorspronkelijke titel Hypnotisören - verscheen bij Cargo in januari 2010, vertaald uit het Zweeds door Tineke Jorissen-Wedzinga.
557 pagina's, isbn 9789023456728