Massimo Ciancimino & Francesco La Licata - Don Vito

Mijn vader is de enige politicus van een bepaald niveau die de volledige straf heeft uitgezeten voor lidmaatschap van de maffia: ik voel niet de geringste behoefte hem te verdedigen, omdat hij echt niet te verdedigen is. Maar geloven we nu werkelijk dat hij de enige maffioso was die in de politiek en in de welgestelde klasse op Sicilië geïnfiltreerd was?

***

Bij ons doet de naam Vito Ciancimino nauwelijks een belletje rinkelen, maar in Italië maakt hij deel uit van de recente politieke geschiedenis. Don Vito, ooit burgemeester van Palermo en lid van de christendemocratische partij, was namelijk de eerste politicus die veroordeeld werd wegens lidmaatschap van de maffia. Op Sicilië gaat het dan natuurlijk om de Cosa Nostra, in de periode waarin het boek speelt overheerst door de Corleonesi, genoemd naar het plaatsje Corleone waar ook Don Vito opgroeide.

Niet zo bijzonder, een journalist die een boek schrijft over een politicus/maffialeider, zou je denken. Maar Don Vito onderscheidt zich van andere biografieën door de getuigenis van twee van Vito's zonen, Massimo en Giovanni. Vooral de rol van Massimo is van belang. Als meest rebelse zoon werd hij bevolen dicht bij zijn vader te blijven. Hij mocht berichten overbrengen en was gastheer wanneer maffiabaas Provenzano en anderen langskwamen. Later raakt hij ook zelf in opspraak: in 2006 wordt hij veroordeeld voor witwaspraktijken.

Door de inbreng van Massimo krijg je niet alleen verslag van de vriendjespolitiek, de smeergeldaffaires, de moorden. Je krijgt ook de man zelf te zien, met al zijn angsten en obsessies. Bovendien doet Massimo enkele onthullingen over de verwevenheid van politiek, geheime agenten en maffia tijdens de laatste decennia. Voor een buitenstaander is niet alles even makkelijk te volgen, maar het beeld van de allesverslindende Cosa Nostra blijft indrukwekkend overeind.

Zie ook: Capo di capi van Clare Longrigg, over maffiabaas Provenzano, en Het ABC van de maffia van Andrea Camilleri, over de manier waarop Provenzano de Cosa Nostra leidde.

Don Vito van Massimo Ciancimino & Francesco La Licata - oorspronkelijke titel Don Vito - verscheen bij Lebowski Publishers in 2011, vertaald uit het Italiaans door Jeanne Crijns en Wilfried Dabekaussen. 
319 blz, isbn 9789048807024

Lars Kepler - Contract

Penelope loopt naar het bed, neemt Viola's gezicht in haar handen, kermt zachtjes en roept dan, vlak bij haar gezicht: 'Viola? Wat is er? Viola?'
Maar ze begrijpt al wat er is gebeurd, wat er mis is, haar zus ademt niet, haar huid straalt geen warmte uit, er is niets van haar over, het levenslicht is gedoofd.

**

Vooral lof was het deel van het echtpaar Ahndoril - Lars Kepler klinkt net iets minder als een pijnstillermerk - na Hypnose, hun vorig jaar verschenen debuutthriller. Een spannende plot, een boek dat je niet kan wegleggen, 'Stieg Larsson meets Nicci French'. Hetzelfde resultaat beoogden ze ongetwijfeld met Contract, rond dezelfde commissaris Joona Linna. Maar dan hadden ze het boek beter nog eens nagelezen. Je kan namelijk niet om het feit heen dat het bol staat van de ongerijmdheden, en eigenlijk nauwelijks nog geloofwaardig is.

De opzet is nochtans niet slecht. De man die vergunningen moet afleveren voor de Zweedse wapenexport wordt dood aangetroffen, schijnbaar een geval van zelfdoding. Maar tegelijk moet de voorzitster van een vredesbeweging op de vlucht slaan voor een huurmoordenaar. Die zaken moeten wel met elkaar gelinkt zijn, maar het duurt een eeuwigheid voor ook commissaris Linna dat doorheeft. Ook daarna blijft hij er maar een beetje monkelend bij staan kijken. 'Hier is een huurmoordenaar aan het werk!', waarschuwt hij, waarna hij zich nog eens omdraait in zijn warme bed.

Ondertussen blijft de vluchtelinge maar lopen en lopen. Voor een vredesactiviste weet ze opvallend goed hoe de moordenaar redeneert en waar ze dus vooral niet naartoe moet. Een ontmoeting met een potentiële redder brengt helaas geen soelaas, maar het is wel een scène die zodanig van de pot gerukt is dat je ze nooit meer vergeet. Dus ja, Contract is een gedenkwaardig boek. Maar dan wel om de verkeerde redenen.

Contract van Lars Kepler - oorspronkelijke titel Paganinikontraktet - verscheen bij Cargo in 2011, vertaald uit het Zweeds door Jasper Popma en Clementine Luijten.
520 blz, isbn 9789023457534

Silvio D'Arzo - Avondlucht

Iemand heeft ooit gezegd dat wij allemaal, gedurende een bepaalde periode althans, een leven leiden dat niet helemaal het onze is, totdat opeens 'onze' dag komt, zoiets als een tweede geboorte, en pas dan krijgt ieder van ons zijn eigen, unieke leven.
Ik heb dat meer dan eens zien gebeuren. Maar in het geval van mevrouw Nodier, eigenaresse van het land dat aan het onze grenst, heb ik de indruk dat zij altijd haar eigen leven heeft geleid.

***

Silvio D'Arzo overleed op veel te jonge leeftijd in 1952, maar liet niettemin een mooi oeuvre na, waaronder het prachtige Andermans huis. Vertaalsters Mieke Geuzebroek en Pietha de Voogd selecteerden voor Avondlucht een zevental verhalen uit het verzamelde werk van D'Arzo. De onderwerpen zijn divers: een oude vrouw wordt gechanteerd, twee jongetjes verzinnen manier om er geen broertje bij te krijgen, een soldaat krijgt de moeilijkste opdracht uit zijn carrière. Het zijn stille verhalen, kwetsbaar ook, omdat er niet veel in gebeurt. Als je niet goed oplet lees je over elke nuance heen. Elk woord is van belang. Het zijn verhalen die je de tijd moet geven om open te bloeien. Het doet deugd dat in jachtige tijden ook dit soort rustpauzes nog een kans krijgt.

Avondlucht bevat zeven verhalen uit het werk van Silvio D'Arzo, geselecteerd en vertaald uit het Italiaans door Mieke Geuzebroek en Pietha de Voogd (Van Gennep, 2009). 
 96 blz, isbn 9789055151592

Marcello Fois - Beter dood

De vrouw glimlachte zonder verder een spier te vertrekken. 'Moet ik nog iets schrijven over de kwestie van de weg die heel toevallig alleen tot aan haar huis is geasfalteerd?'
De hoofdredacteur zette een stap in de richting van de vrouw. 'Maria Vittoria!' snauwde hij. 'Gewoon een uitgebreid, omstandig, evenwichtig antwoord! Ik wil niet dat dit uitmondt in een wedstrijdje tussen twee prima donna's, begrepen?'

***

Sardiniër Marcello Fois publiceerde eerder bij De Geus een trilogie rond advocaat Bastianu. In 2010 geeft dezelfde uitgever een ouder boek uit van Fois: Beter dood, oorspronkelijk gepubliceerd in 1993.

Beter dood draait rond de dood van verschillende meisjes, tussen 9 en 12 jaar oud, in Nuoro, een stadje in het binnenland van Sardinië. De Sardische volksaard - zwijgen, hoe dan ook - zet enkele politiemensen aan tot een eigen onderzoek, één dat de regels minder strikt toepast. Tegelijk is een journaliste iets op het spoor, vertelt een vrouwelijke gevangene vreemde dingen aan een psycholoog, en zucht een werkloze jongeman onder het juk van het leven. 'Dan kun je maar beter dood zijn, dacht hij. Beter dood, want wat moet je anders met zo'n hele dag beginnen?'

Marcello Fois verweeft zeer vakkundig - ook al is het even zoeken in het begin - al die verhaallijnen tot een uitgesproken Italiaanse plot. De woorden corruptie, bouw en politiek geven een eerste hint. Heel vrolijk word je er niet van, en je moet er de aandacht bijhouden, maar verder vormt Beter dood een mooie aanvulling bij de Bastianu-reeks.

Meer over Marcello Fois via Italibro.

Beter dood van Marcello Fois - oorspronkelijke titel Meglio morti - verscheen bij De Geus in 2010, vertaald uit het Italiaans door Manon Smits.
286 blz, isbn 9789044514032

Karin Fossum - Een andere voorkeur

Hij keek weer over zijn schouder, er was niemand te bekennen, hij bleef staan en nam met bonzend hart alle geluiden in zich op. Het bos was net een groot organisme, het ademde, het observeerde hem, het veroordeelde hem met een diep, dreigend geruis. Dat je zo diep kan zinken, zei het bos, niemand zal ooit nog warm en hartelijk naar je glimlachen, niet na zoiets.

***

Sober is een woord dat goed bij Karin Fossum past. Een sobere stijl, een sober verhaal en een sobere inspecteur: Konrad Sejer, die in Een andere voorkeur zijn comeback maakte na enkele jaren afwezigheid.  Maar sober wil niet zeggen: een gemakkelijk onderwerp. Integendeel. Sejer onderzoekt geduldig wie een kleine jongen misbruikte en dood achterliet in het bos. Fossum construeert een precair evenwicht tussen afschuw voor de pedofiel en de drijfveren van de misdadiger. Enig begrip kan er zijn, maar er zijn grenzen. Dat op zich getuigt van grote klasse. Op de koop toe maakt ze duidelijk hoe een huwelijk opeens kan stuklopen. Als je van psychologische thrillers houdt, kom je uiteindelijk altijd bij Karin Fossum terecht.

Een andere voorkeur van Karin Fossum - oorspronkelijke titel Den som elsker noe annet - verscheen bij Manteau en Anthos in 2008, vertaald uit het Noors door Annemarie Smit.
233 blz, isbn 9789041413994

Charlotte Carter - Drumsticks

Het was afgelopen lente begonnen als een zware postrelationele depressie, toen ik was teruggekomen uit Parijs. Die sudderde en verergerde tijdens de ellendige New Yorkse zomer, waarin ik overdag mijn kostje bij elkaar scharrelde - door urenlang op straat saxofoon te spelen, af en toe iemand les te geven of vertaalklusjes te doen - en 's avonds op mezelf bleef. Ik zocht niemands gezelschap op, behalve dat van mijn beste vrienden: meneer Gin en mevrouw Tonic.

***

Drumsticks is het derde deel van wat je een kippentrilogie kan noemen. Rhode Island Red blijkt een kippenras te zijn, en Coq au vin, nou ja, het spreekt voor zich. En nu dus Drumsticks.

Saxspeelster Nanette Hayes steelt zoals immer de show. Ze verdient haar geld met jazz op New Yorkse straathoeken, maar als haar moeder het vraagt is ze docente Frans. Ze heeft een grote bek (daar zijn de kippen weer) en geilt wel op een stoere zwarte man, af en toe. Nanette raakt onder de indruk van een vrouw die op de markt zelfgemaakte poppen verkoopt en de toekomst voorspelt. Nanette nodigt haar uit naar een optreden in een restaurant te komen luisteren. De vrouw is nog maar net binnen, of er valt een schot. Ze overleeft het niet. Was de kogel nu voor haar bedoeld of niet?

Nanette's door schuldgevoel gedreven onderzoek leidt haar naar vermoorde rappers, een onwillige politieman, en haar eigen vader, die er misschien ook iets mee te maken heeft. Een sterke vrouw, kleurrijke figuren en een jazzy sfeertje maken van Drumsticks een zeer aangenaam en humoristisch intermezzo.

Drumsticks van Charlotte Carter - oorspronkelijke titel Drumsticks - verscheen bij Lebowski Publishers in 2010, vertaald uit het Amerikaans door Daniëlle Stensen.
223 blz, isbn 9789048804764